Kazimierz Kostanecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Kostanecki
Ilustracja
Kazimierz Kostanecki (przed 1907)
Imię przy narodzeniu Kazimierz Telesfor
Data i miejsce urodzenia 25 grudnia 1863
Myszaków
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1940
Sachsenhausen
Zawód, zajęcie lekarz, cytolog
Alma Mater Uniwersytet Berliński
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Rodzice Jan Nepomucen Kostanecki,
Michalina
z d. Dobrowolska
Małżeństwo Janina
Krewni i powinowaci Antoni, Stanisław (bracia)
Odznaczenia
Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Komandor Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)

Kazimierz Telesfor Kostanecki (ur. 25 grudnia 1863 w Myszakowie, zm. 11 stycznia 1940 w Sachsenhausen) – polski lekarz, anatom, cytolog.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Brat Antoniego Kostaneckiego – ekonomisty, rektora Uniwersytetu Warszawskiego - i Stanisława Kostaneckiego – chemika, profesora Uniwersytetu w Berlinie.

Jego żoną została córka Jana Gotliba Blocha, Janina Maria, w 1933 oznaczona orderem Pro Ecclesia et Pontifice za akcję charytatywną w Krakowie[1], zginęła 11 listopada 1937 w katastrofie lotniczej pod Piasecznem wraz z synem dr. Janem Kostaneckim, docentem ekonomii na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczął studiowanie historii sztuki na Uniwersytecie Berlińskim, ale po roku przeniósł się na medycynę, którą studiował od 1885 roku. Podczas studiów dostał się pod opiekę wybitnego, choć znanego z kontrowersyjnych poglądów niemieckiego anatoma – prof. Waldeyera. W 1886 roku dostał złoty medal za pracę dotyczącą trąbki słuchowej. Jeszcze w trakcie studiów dostał posadę asystenta w 1. zakładzie anatomii w Berlinie. Po uzyskaniu stopnia naukowego doktora w zakresie medycyny i chirurgii w roku 1890 przeniósł się do Wrocławia i podjął pracę w zakładzie fizjologii u prof. Rudolfa Heidenhaina. Po roku wyjechał do Giessen, ale w 1892 roku wrócił do Polski zostając profesorem anatomii porównawczej i opisowej na UJ, na którym to stanowisku pracował do roku 1935. W tym czasie pełnił także funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego, a w latach 19131916 był rektorem UJ. W 1907 został mianowany członkiem najwyższej rady sanitarnej[2].

W latach 19141918 pełni funkcję wiceprezydenta Krakowa. W okresie od 1929 do 1934 był także prezesem Polskiej Akademii Umiejętności. W 1924 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa UJ. Od 1933 był członkiem korespondencyjnym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W roku 1935 przeszedł w stan spoczynku, rok później został mianowany profesorem honorowym UJ. Powrócił do pracy w 1939 obejmując stanowisko kierownika Katedry Anatomii. Aresztowany 6 listopada 1939 w ramach Sonderaktion Krakau, zmarł w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen 11 stycznia 1940 roku z powodu nieleczonej róży w nodze[3]. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 198-5-20/21)[4].

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem 62 publikacji naukowych w językach polskim, angielskim, niemieckim i francuskim. W czasie pracy w Berlinie i Giessen prowadził badania w zakresie anatomii porównawczej mięśni gardła, podniebienia oraz anatomii szyi i głowy. Opisał także wszystkie mięśnie związane z trąbką słuchową i, jako pierwszy, powięzie tych mięśni. Zbadał również topografię wrodzonych przetok szyjnych. W Krakowie prowadził pionierskie badania nad procesem dojrzewania komórek jajowych. W końcowym okresie pracy naukowej główne badania dotyczyły rozwoju filogenetycznym kątnicy i wyrostka robaczkowego oraz znaczenia jego tkanki limfatycznej. Dorobek naukowy Kostaneckiego pozwala na uznanie go za twórcę krakowskiej szkoły anatomicznej[5]. Jednym z jego uczniów był Stanisław Kohmann, późniejszy profesor anatomii, doktor honoris causa Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Imię Braci Kostaneckich nosi od 2005 r. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Zagórowie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kraków. Odznaczenie. „Kurier Warszawski”, s. 5, Nr 187 z 11 lipca 1933. 
  2. Polak w najwyższej radzie sanitarnej. „Nowości Illustrowane”. Nr 46, s. 13, 16 listopada 1907. 
  3. Jan Gwiazdomorski: Wspomnienia z Sachsenhausen. Dzieje uwięzienia profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, 6 XI 1939 – 9 II 1940. Kraków: Wyd. Literackie, 1975. s.215-216
  4. Marcin Ernst. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2019-11-02].
  5. Dzieje anatomii w Polsce. [dostęp 2012-02-13].
  6. M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 345
  7. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 15.
  8. M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 464
  9. Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie. Wiedeń: 1818, s. 168.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biographisches Lexikon hervorragender Ärzte des neunzehnten Jahrhunderts. Berlin-Wiedeń 1901, Sp. 904-905. [1]
  • Kazimierz Reychman: Szkice genealogiczne, Serja I. Warszawa: Hoesick F., 1936, s. 25–27.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]