Teodor Marchlewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Teodor Marchlewski
Data i miejsce urodzenia 12 lipca 1899
Manchester
Data i miejsce śmierci 27 stycznia 1962
Kraków
profesor nauk biologicznych
Specjalność: genetyk
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Profesura 1934
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Teodor Marchlewski
Data i miejsce urodzenia 12 lipca 1899
Manchester
Poseł I kadencji Sejmu PRL
Okres od 20 listopada 1952
do 20 listopada 1956
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza

Teodor Edward Józef Marchlewski (ur. 12 lipca 1899 w Manchesterze, zm. 27 stycznia 1962 w Krakowie) – biolog genetyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1948-1956 rektor tej uczelni, w latach 1952-1956 poseł na Sejm PRL I kadencji z ramienia PZPR.

Był synem Leona Marchlewskiego, bratem Marcelego, a jego stryjem był Julian Marchlewski. Maturę zdał w 1918 w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie.W 1922 uzyskał stopień doktora filozofii UJ. Później dzięki stypendiom kontynuował studia w Edynburgu, Utrechcie i Kopenhadze. Habilitował się w 1927, a tytuł profesora uzyskał w 1934. W latach 1938-1940 był dziekanem Wydziału Rolniczego UJ (od listopada 1939 do stycznia 1940 jedynie formalnie, gdyż 6 listopada 1939 w ramach Sonderaktion Krakau został uwięziony przez gestapo i osadzony w obozie koncentracyjnym Oranienburg). Wskutek ciężkiej choroby, która w rezultacie spowodowała trwałe kalectwo, został on zwolniony już po kilku miesiącach. W czasie okupacji hitlerowskiej początkowo pracował w gospodarstwie Konary będącym własnością jego ojca, a następnie w latach 1941-1943 działał w Związku Hodowców Bydła Czerwonego Polskiego i w Związku dla Spraw Hodowli Zwierząt[1]. Potem kierował do końca życia Zakładem Genetyki i Ewolucjonizmu. W latach 1950-1957 był dyrektorem Instytutu Zootechniki UJ. W latach 1949-1952 był czynnym członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, a od 1952 członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk, w latach członkiem jej prezydium[2].

W 1927 ożenił się z Ewą Kępianką, miał córkę Annę żonę profesora i rektora UJ Aleksandra Koja[3]. Jest patronem Zespołu Szkół w Trzcinicy.

Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w kwaterze zasłużonych[4].

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zdzisław Kosiek Teodor Edward Marchlewski(1899-1962) [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XIX wyd. 1974 s. 547-549
  2. Członkowie PAN: Skorowidz
  3. Magdalena Bajer Rodzina firmie wierna
  4. Karolina Grodziska Opis trasy zwiedzania cmentarza Rakowickiego [w:] Cmentarz Rakowicki w Krakowie wyd. przez Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa, Agencja Omnipress Warszawa 1988, s. 133
  5. 22 lipca 1949 M.P. z 1950 r. nr 6, poz. 58
  6. 19 lipca 1954 „za zasługi w dziedzinie nauki” M.P. z 1954 r. nr 108, poz. 1463
  7. M.P. z 1951 r. nr 74, poz. 1007.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]