Stanisław Smolka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: mjr Stanisław Smolka (przedwojenny przedsiębiorca).
Stanisław Smolka (1898)

Stanisław Smolka (ur. 29 czerwca 1854 we Lwowie, zm. 27 sierpnia 1924 w Nowoszycach (Polesie)) – polski historyk, współtwórca i przedstawiciel krakowskiej szkoły historycznej, syn wybitnego adwokata i polityka – Franciszka Smolki.

Badał głównie początkowe okresy historii Polski: piastowski i jagielloński, również czasy Królestwa Polskiego. Dzieje Polski przedstawiał w szerszej perspektywie na tle dziejów powszechnych, odmiennie od dotychczasowych trendów romantycznych – z dużym krytycyzmem. Jego poglądy i metody badawcze wywarły ogromny wpływ na jego kontynuatorów oraz następne pokolenia mediewistów.

Życiorys[edytuj]

W latach 1876–1883 był profesorem Uniwersytetu we Lwowie, następnie w okresie 1883-1902 na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w latach 1895–1896 pełnił funkcję rektora.

W 1886 zorganizował tzw. Ekspedycję Rzymską, której celem było przyswojenie polskiej nauce dokumentów z archiwum w Watykanie. W 1899 został członkiem Moskiewskiego Towarzystwa Archeologicznego[1]. W latach 1908–1919 był dyrektorem Archiwum Krajowego Aktów Grodzkich i Ziemskich w Krakowie, ponadto od 1919 był profesorem KUL, a od 1881 członkiem krakowskiej Akademii Umiejętności pełniącej funkcję ogólnonarodową, do której zjeżdżali uznani uczeni z terenów całej byłej Rzeczypospolitej, w latach 1891–1902 został jej sekretarzem generalnym. Smolka mieszkał w 1910 w domu Heleny Rusockiej w Rudawie, a w latach 1912–1914 w pobliskich Niegoszowicach. Za wybitne osiągnięcia naukowe Akademia przyznała mu nagrodę pieniężną w 1924.

Był członkiem honorowym Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk[2]. Wymieniany jest również w gronie najbardziej zasłużonych współpracowników Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Był członkiem Towarzystwa Tatrzańskiego. W 1913 otrzymał austriackie szlachectwo II stopnia (z tytułem „Ritter”)[3].

Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Odznaczenia[edytuj]

Kawaler austro-węgierskiego Orderu Korony Żelaznej[4].

Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1936)[5].

Wybrane publikacje[edytuj]

Przypisy

  1. Maria Blombergowa, Polscy członkowie Cesarskiego Moskiewskiego Towarzystwa Archeologicznego (1864-1914), „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 25/3 (1980) s. 556.
  2. Bolesław Erzepki, Spis członków Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Poznań 1896, s. 4.
  3. Sławomir Górzyński, Nobilitacje w Galicji w latach 1772–1918, DiG 1997, s. 245.
  4. Rocznik Akademii Umiejętności w Krakowie. Kraków: AU, 1901, s. 4.
  5. 11 listopada 1936 „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918” M.P. z 1936 r. Nr 263, poz. 464

Linki zewnętrzne[edytuj]