Mosty koło Jabłonkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Mosty u Jablunkova)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mosty koło Jabłonkowa
Mosty u Jablunkova
gmina
Ilustracja
Centrum miejscowości
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Kraj Flag of Moravian-Silesian Region.svg morawsko-śląski
Powiat Frydek-Mistek
Historyczna ziemia Śląsk
Starosta Josef Szotkowski (2012)
Powierzchnia 33,95 km²
Populacja (2015)
• liczba ludności

3857[1]
Kod pocztowy 739 98
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba obrębów ewidencyjnych 4
Liczba części gminy 1
Liczba gmin katastralnych 1
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego
Mapa lokalizacyjna kraju morawsko-śląskiego
Mosty koło Jabłonkowa
Mosty koło Jabłonkowa
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Mosty koło Jabłonkowa
Mosty koło Jabłonkowa
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Mosty koło Jabłonkowa
Mosty koło Jabłonkowa
Ziemia 49°31′34″N 18°45′13″E/49,526111 18,753611
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Mosty koło Jabłonkowa[2] (cz. Mosty u Jablunkova i) – wieś gminna i gmina na Śląsku Cieszyńskim w Czechach, w kraju morawsko-śląskim.

Geografia[edytuj]

Wieś ulokowała się w szerokim siodle Przełęczy Jabłonkowskiej oraz na jej północnym skłonie, opadającym ko dolinie Olzy. Na terenie gminy znajduje się rezerwat przyrody Vřesová stráň.

Historia[edytuj]

Nazwa wsi wiąże się ze starym szlakiem handlowym, biegnącym z Węgier przez Przełęcz Jabłonkowską na Śląsk. Dawna droga, zwana "furmańcem", schodziła z przełęczy na pn. wzdłuż potoku Osetnica, płynącego tu zakolami wśród podmokłego gruntu. Aby utrzymać przejezdność drogi, jej odcinek dł. ok. 4 km "moszczono" układanymi w poprzek, jeden przy drugim, drewnianymi dylami. Prace te wykonywali początkowo w ramach powinności na rzecz księcia cieszyńskiego "mościorze" albo "mostorze" z różnych wsi w dolinie Olzy. Po osadzeniu wsi przy tak "wymoszczonym" gościńcu obowiązek wykładania drewnem 2444 sążni traktu spadł na mieszkańców samych Mostów. W latach 1796-1799 wybudowano nową drogę, tzw. "cesarską", biegnącą przez Mosty zboczem ponad lewym brzegiem Osetnicy i nie wymagającą już moszczenia drewnem. Tym niemniej mieszkańców wsi aż do dziś nazywa się w całej okolicy "mościorzami" (nie zaś, zgodnie z regułami językowymi, "mościanami").

Początki wsi wiążą się z wybudowanymi na przełęczy w 1578 r., w obawie przed najazdami tureckimi, umocnieniami zwanymi szańcami jabłonkowskimi. Wieś założona została przez księcia cieszyńskiego zapewne w ostatnim dziesięcioleciu XVI w. W urbarzu z 1621 r. podano, że liczyła 26 starych osadników, 7 "nowaków" (nowych osadników) i 3 zupełnie nowo osadzonych. Jej mieszkańcy trudnili się rolnictwem, a od poł. XVII w. również szałaśnictwem. Pierwsze wzmianki o hodowli bydła w Mostach pochodzą z 1647 roku; pierwszy szałas dla bydła wałaskiego założył Adam Kohut.

Pieczęć gminna pochodzi z 1767 roku. W 1776 roku we wsi założono karczmę zwaną Szura, w 1785 roku parafię, a w 1786 - szkołę katolicką.

W 1938 r. miejscowość wraz z Zaolziem została przyłączona do Polski. Nocą z 25 na 26 sierpnia 1939 r., na miejscową stację kolejową i tunel pod Przełęczą Jabłonkowską napadła z terenu Słowacji niemiecka bojówka pod dowództwem Hansa Albrechta Herznera. Z racji tego "Incydentu jabłonkowskiego" Mosty uznawane są za miejscowość, w której praktycznie rozpoczęła się II wojna światowa.

W pd. części wsi, w osiedlu zwanym Szańce, pozostałości wspomnianych wyżej umocnień. We wsi znajduje się kościół św. Jadwigi z 1768 roku, a na szańcach kaplica św. Piotra i Pawła.

Do 2007 r. w Mostach zlokalizowane było także drogowe i kolejowe przejście graniczne na Słowację.

Początkowo miejscowa ludność używała nazw Mosty i Mosty Jabłonkowskie, natomiast w języku niemieckim na pierwszych pieczęciach gminnych występowała nazwa Mosty bey Gablunkau[3], później wraz ze zmianą pisowni Mosty bei Jablunkau, dopiero w okresie II wojny światowej zaczęto używać Mosty in den Beskiden.

Galeria[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Český statistický úřad: Informativní počet občanů v ČR ve všech obcích, v obcích 3. typu a v městských částech (cz.). W: Počty obyvatel v obcích [on-line]. Ministerstvo vnitra České republiky, 2015-01-01. [dostęp 2015-04-08].
  2. Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 11. Europa, Część I, 2009 Publikacja w formacie PDF
  3. M. Gumowski, Herby i pieczęcie miejscowości województwa śląskiego z 438 rycinami, Katowice 1939, s. 183.

Bibliografia[edytuj]

  • Popiołek Franciszek: Historia osadnictwa w Beskidzie Śląskim, Katowice 1939, s. 188-198;
  • Rusnok Jan: Most pod Jabłonkowem, w: "Poglądy" R. XIX (1981), nr 1 (437), s. 6-7.