Ostatnia Wieczerza (obraz Leonarda da Vinci)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy malowidła ściennego Leonarda da Vinci. Zobacz też: inne znaczenia.
Ostatnia Wieczerza
Grafika bez ustawionego tekstu alternatywnego: Ostatnia Wieczerza
Autor Leonardo da Vinci
Rok wykonania 14951498
Technika wykonania Malowidło ścienne
Rozmiar 460 × 880 cm
Muzeum Santa Maria delle Grazie
Miejscowość Włochy Mediolan

Ostatnia Wieczerza (wł. Il Cenacolo lub L'Ultima Cena) – malowidło ścienne autorstwa Leonarda da Vinci przedstawiające Ostatnią Wieczerzę, wykonane w refektarzu (jadalni) klasztoru dominikanów przy bazylice Santa Maria delle Grazie w Mediolanie.

Malowidło powstało na zamówienie księcia Mediolanu Ludwika Sforzy. Da Vinci malował fresk przez trzy lata. Posłużył się on nietypową techniką, która okazała się nietrwała – mimo wielu renowacji fresk jest nadal w złym stanie (w maju 1999 zakończono wielką konserwację malowidła pod kierownictwem Pinin Brambilli Barcilon; prace konserwacyjne trwały 21 lat – siedmiokrotnie dłużej niż malowanie dzieła[1]). Dodatkowo w 1652 w ścianie, na której znajduje się malowidło, wykuto prowadzący do klasztornej kuchni otwór drzwiowy, który pozbawił je centralnego fragmentu obejmującego część stołu oraz stopy Chrystusa – przejście wkrótce zamurowano, lecz fragment dzieła został bezpowrotnie zniszczony[2].

Ostatnia Wieczerza podziwiana jest głównie ze względu na zachowane w niej proporcje, oraz symetrię, wyrażoną głębią pomieszczenia, w której wraz z Jezusem ucztują apostołowie, jak również ze względu na naturalizm obrazu i bijącą z niego iluzję rzeczywistości. W cynowych naczyniach i szkle pierwotnie odbijały się szaty apostołów, lecz detale te zostały bezpowrotnie utracone.

Według włoskiego muzyka i informatyka Giovanniego Marii Palego, w obrazie „ukryty” jest zapis muzyczny krótkiego requiem[3]. Susan Dorothea White sparodiowała obraz zastępując w swoim dziele mężczyzn kobietami.

Przedstawiona scena[edytuj]

Fresk przedstawia moment, w którym Jezus ogłasza, iż jeden z apostołów go zdradzi (Judasz to czwarta postać od lewej).

Naturalizm obrazu jak i samo przedstawienie sceny, pełne dynamizmu i emocji niespotykanych w ówczesnych freskach ukazujących ostatnią wieczerzę, było niemal rewolucją. Apostołowie zgrupowani są po trzech, jednocześnie każdy z nich inaczej reaguje na słowa Jezusa. Leonardo nieszablonowo namalował także postać Judasza, który na współczesnych malarzowi przedstawieniach tej sceny był z grupy apostołów wyizolowany, usadowiony samotnie gdzieś na krańcu obrazu nierzadko odwrócony tyłem do widza.

Jezus nie ma kielicha, chociaż każda z osób posiada swoje naczynie. Brak kielicha może wynikać z faktu, że obraz inspirowany jest Ewangelią Jana, w której ustanawianie Eucharystii nie zostało opisane[potrzebny przypis].

Dodatkowa ręka z nożem[edytuj]

Na obrazie daje się zauważyć rękę trzymająca nóż, tuż za trzecim apostołem w grupie uczniów siedzących po prawicy Jezusa. Ze względu na zły stan dzieła przez pewien czas uważano że ręka ta, jeśli policzyć wszystkie ręce na obrazie, jest nadmiarowa i nie należy do nikogo. Jednak obecnie dość łatwo zauważyć, że jest to dłoń Piotra, a liczba rąk na obrazie jest prawidłowa. Gwałtowna reakcja Piotra na słowa Jezusa jak i fakt, że trzyma on w dłoni nóż, może odwoływać się do późniejszych wydarzeń w Ogrodzie Oliwnym, gdzie Piotr, broniąc Jezusa, odcina jednemu z napastników ucho. Istnieje również interpretacja, według której wycelowane w Bartłomieja ostrze ma przypominać o jego męczeńskiej śmierci.

Odbiór w kulturze[edytuj]

Susan Dorothea White bazując na dziele Leonarda da Vinci namalowała obraz „Pierwsza Wieczerza” (ang. The First Supper). Sparodiowała ona pierwowzór poprzez zastąpienie 13 białych mężczyzn kobietami o zróżnicowanym pochodzeniu, co odzwierciedlają ich stroje oraz karnacja, a w szczególności, w miejscu Jezusa namalowała czarnoskórą kobietę. Jak sama stwierdziła, jej obraz reprezentuje bezpośrednie wyzwanie dla akceptacji wizerunku trzynastu mężczyzn po jednej stronie stołu jako wychwalanego symbolu patriarchalnej religii[a][5][6].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. ang. challenge [to] the acceptance of the image of thirteen men on one side of a table as a celebrated symbol of a patriarchal religion[4]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]