Schronisko PTTK na Szyndzielni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schronisko PTTK na Szyndzielni
Ilustracja
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Śląski, Karpaty
Wysokość 1001 m n.p.m.
Data otwarcia 18 lipca 1897
Właściciel PTTK
Położenie na mapie Beskidu Śląskiego
Mapa lokalizacyjna Beskidu Śląskiego
Schronisko PTTK na Szyndzielni
Schronisko PTTK na Szyndzielni
Ziemia49°45′19,0″N 19°00′09,5″E/49,755278 19,002639
Strona internetowa
Schronisko na pocztówce z początku XX wieku.

Schronisko PTTK na Szyndzielni (niem. Kamitzerplatte}) – pierwsze murowane schronisko w Beskidzie Śląskim, oddane do użytku w 1897 roku[1]. Na początku posiadało 7 pokoi noclegowych z 40 miejscami oraz rozbudowane zaplecze gastronomiczne. Stałymi mieszkańcami byli gospodarz oraz restaurator.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Decyzję o budowie schroniska na Szyndzielni podjęła bielska sekcja niemieckiego Towarzystwa Beskidzkiego (Sektion Bielitz-Biala des Beskidenvereins) po pożarze schroniska „Klementynówka” nieopodal Klimczoka. Budowę rozpoczęto w 1896 roku, a zakończono w lipcu 1897 roku. Zbudowane przez firmę bielskiego architekta Karola Korna. Schronisko poświęcono 17, a uroczyście otwarto i oddano do użytku 18 lipca 1897 roku. W 1907 roku, z okazji dziesięciolecia schroniska, jego dzierżawca - Weinhold, wybudował, pełniący rolę dodatkowego schronu, drewniany szwajcarski domek. Zainstalowano także sygnaturkę na dachu domku, która dźwiękiem wskazywała turystom drogę w czasie trudnych warunków atmosferycznych. W pokoju na wieży mieściła się stacja meteorologiczna, a na parterze winiarnia. W pobliżu obiektu wzniesiono niewielką skocznię narciarską[2].

W czasie II wojny światowej obiekt służył głównie różnym celom paramilitarnym, m.in. odbywały się tu obozy organizacji Hitlerjugend[3]. W roku 1940 Beskidenverein otrzymał na własność parcelę, na której stał budynek. Wkrótce też doprowadzono do niego istniejącą do dziś leśną drogę z Dębowca. Ostatnim niemieckim gospodarzem był Eugen Kutschera, który został wcielony do armii niemieckiej. Później schroniskiem zarządzała jego żona - Karolina. Z końcem 1944 r. budynek został zajęty przez Wehrmacht i włączony w linię obrony Bielska-Białej. W obliczu zbliżającego się frontu i otoczenia Bielska-Białej przez Armię Czerwoną Karolina Kutscherowa wraz z dziećmi uciekła górami w stronę Skoczowa. Na początku lutego 1945 r. budynek został kilkakrotnie trafiony radzieckimi pociskami artyleryjskimi: jeden z nich przebił dach i eksplodował w kuchni, inny zniszczył klatkę schodową, a pozostałe zdemolowały charakterystyczną wieżyczkę[4]. Po ustąpieniu wojska niemieckiego niezniszczone jeszcze wyposażenie zostało rozkradzione.

Po zakończeniu działań wojennych II wojny światowej na terenie Bielska i Białej już 18 lutego 1945 r. reaktywowane zostały przedwojenne oddziały PTT w tych miastach - już jako wspólny Oddział Bielsko-Bialski. Już następnego dnia miejscowe władze upoważniły przedwojennych działaczy PTT Tomasza Wróbla i Władysława Zajączka do przejęcia i zabezpieczenia majątku Beskidenvereinu oraz innych niemieckich związków turystycznych i narciarskich. Po prowizorycznym remoncie i niezbędnych naprawach w czerwcu 1945 roku schronisko ponownie oddano do użytku, a jego pierwszą polską kierowniczką została Anna Maciejna[5]. W latach 1954–1957 przeprowadzono rozbudowę według projektu architektów Krystyny Tołłoczko-Różyskiej i Wandy Gengi. Dobudowano od południowo-wschodniej strony nowe skrzydło gastronomiczno-gospodarcze i przebudowano wieżę.

8 października 1985 roku około godziny 8 rano w schronisku wybuchł pożar - zapaliła się część krytego gontem dachu, w rejonie wieży. Straż pożarna walczyła z ogniem blisko 3 godziny. Całkowicie spłonął dach wieży, a także część dachu budynku głównego.

W pierwszych latach funkcjonowania frekwencja kształtowała się następująco:

  • 1897 - 2894 osoby
  • 1900 - 5381 osób
  • 1905 - 6735 osób
  • 1909 - 6175 osób[6]

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

Schronisko murowano-drewniane, zbudowane na wzór schronisk alpejskich z charakterystyczną wieżyczką. Stoi na terenie lasów komunalnych miasta Bielska-Białej. Posiada 49 miejsc noclegowych w pokojach 2, 3, 4, 6, 8 i 10-osobowych. Stała dyżurka GOPR

Obok schroniska znajduje się alpinarium, założone w 1905 r. przez bielskiego muzealnika i przyrodnika Edwarda Schnacka[7].

Szlaki turystyczne ze schroniska

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wcześniej powstały schroniska na terenie Beskidu Śląsko-Morawskiego, do 1968 r. będącego częścią Beskidu Śląskiego.
  2. Historia schroniska na Szyndzielni
  3. Tomasz Biesik, Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały, Śląski i Żywiecki, Bielsko-Biała: wyd. Logos, 1999, s. 50-56, ISBN 83-910995-0-4, OCLC 830221713.
  4. Mianowski Tomasz: Schroniska górskie w Karpatach Polskich w latach 1939-1945, Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa-Kraków 1987, s. 162, ​ISBN 83-7005-142-1
  5. Czernelecki Stefan i in.: Działalność turystyczna PTTK w regionie bielsko-bialskim, wyd. Zakład Wydawniczo-Propagandowy PTTK, Warszawa-Kraków 1977, s. 42
  6. J. Gąstoł, Beskidenverein a turystyka polska (cz. I), „Wierchy” 1977, s. 163.
  7. Piotr Kenig: Miłośnik przyrody i kustosz. W: Kalendarz Cieszyński 2001. Cieszyn: Macierz Ziemi Cieszyńskiej, 2000, s. 251-255. ISSN 1232-2725.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]