Tramwaje w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
To jest stara wersja tej strony, edytowana przez MIPAP (dyskusja | edycje) o 09:45, 10 lis 2007. Może się ona znacząco różnić od aktualnej wersji.
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tramwaje w Krakowie
Tramwaje w Krakowie
Tramwaj N8S-NF na skrzyżowaniu obok Dworca Głównego.
Dane ogólne
Lokalizacja Kraków, Polska
Rodzaj transportu tramwaj
Data uruchomienia 1882
Infrastruktura
Całkowita
długość linii
84 km toru podwójnego ( z tego około 2/3 stanowią torowiska wydzielone)
Liczba linii standardowe: 26
wspomagające 1
świąteczne: 7
razem: 34
Liczba pojazdów 426
Inne informacje
Rozstaw toru 1435 mm
Operator MPK Kraków

Tramwaje w Krakowie obsługiwane są obecnie (2006) przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A. w Krakowie; kursują na 26 liniach (tylko dziennych; numeracja od 1 do 40, a dla komunikacji zastępczej na czas remontów od 70 do 79) o łącznej długości 286 km. Trasy, po których kursuje 198 zestawów ("pociągów") tramwajowych złożonych z 363 wagonów to 84 km podwójnego toru, przy czym 2/3 tej długości stanowią torowiska wydzielone. MPK SA jest w trakcie budowy "Krakowskiego Szybkiego Tramwaju" – przedsięwzięcia, które ma istotnie poprawić komunikację w mieście.

Historia

Zrekonstruowany wagon tramwajowy typu Sanok SN1 na ulicy Dominikańskiej
Krakowski wagon LH Standard nr 1076 na al. 3 Maja
Wagon tramwajowy typu 102N na ul. Dominikańskiej
Wagon tramwajowy typu 102Na na ul. Franciszkańskiej
Wagon tramwajowy typu Man GT6 na ulicy Basztowej
Skład wagonów tramwajowych typu Man GT6 + B4 na pętli w Borku Fałęckim.
Niskopodłogowy tramwaj typu Bombardier FLEXITY Classic NGT6) na ul. Basztowej.
Tramwaj Bombardier NGT6 trzeciej serii

Pierwsza linia szynowego tramwaju konnego powstała w Krakowie w 1882 roku, zastępując funkcjonującą od co najmniej kilkunastu lat linię omnibusową. Była to linia wąskotorowa o rozstawie 900 mm wykonana z szyn płaskich, długości 2,8 km, z dworca kolejowego do Mostu Podgórskiego. Linia ta, początkowo jednotorowa, miała cztery mijanki. Podobnie budowano następną (w 1896: Rynek Główny – Park Krakowski o długości 1670 m), w tym samym czasie – wobec wzrostu potrzeb przewozowych – rozpoczęto przebudowę pierwszej linii na dwutorową. Aż do roku 1925 na wszystkich dwutorowych liniach w Krakowie obowiązywał ruch lewostronny.

Elektryfikację krakowskich tramwajów rozpoczęto w roku 1901. Uroczyste uruchomienie pierwszej elektrycznej linii tramwaju nastąpiło 16 marca 1901 roku; pojazdy typu SW1 (Silnikowy Wąskotorowy) pochodziły z Sanockiej Fabryki Wagonów. 25 października 1902 uruchomiono trzy kolejne linie (nr 3:z ul. Dietla przez Starowiślną do Rynku Głównego, nr 5:z ul. Długiej przez Rynek Główny do Zwierzynieckiej i nr 4 z Rynku ul. Szewską przez Podwale do Parku Jordana). W styczniu 1913 na odcinku od ul. Zwierzynieckiej przez ul. Dominikańską, Pocztę Główną, ul. Starowiślną do Trzeciego Mostu na Wiśle uruchomiono pierwszą linię normalnotorową nr 6 (wagony również z Sanoka, typu SN1, później również zakupione w Austrii, w Grazu) o rozstawie szyn 1435 mm. W chwili przejścia z ruchu lewostronnego na prawostronny w 1925 w Krakowie istniały trzy linie wąskotorowe i trzy linie normalnotorowe. Przez następne dziesięciolecia stopniowo zastępowano kolejne linie wąskotorowe normalnotorowymi, aż w roku 1953 zlikwidowano ostatnią z nich (nr 1). W 1950 przeprowadzono linię do Borku Fałęckiego, w 1952(7.11.) połączono stary Kraków z Nową Hutą, a w 1954 oddano odcinek do Płaszowa a potem w 1965 do Prokocimia, w 1955 ukończono obwodnicę wokół Plant i zlikwidowano linie tramwajowe w Rynku Głównym i na ulicach Wiślnej, Sławkowskiej i Siennej. Dalsze lata przyniosły rozbudowę sieci tramwajowej w Nowej Hucie i Podgórzu, doprowadzono też m.in. linię przez Prokocim do Bieżanowa, zbudowano drugi tor przez Łagiewniki do Borku Fałęckiego, itp. Ostatnią w pełni oddaną linią są użytkowane od 2000 tory do Kurdwanowa stanowiące jednocześnie pierwszy ukończony etap budowy "Krakowskiego Szybkiego Tramwaju". W 2006 oddano do użytku nowy odcinek torowiska przy ulicy Pawiej, a we wrześniu 2007 roku połączono go z pętlą przy ulicy Kamiennej . Aktualnie prowadzone są również prace związane z dokończeniem podziemnego tunelu tramwajowego. W najbliższych latach planuje się rozbudowę sieci tramwajowej m.in. w kierunku osiedli: Lipska, Ruczaj oraz przez Olszę do Mistrzejowic.

Nocną komunikację tramwajową zlikwidowano – zastępując ją częściowo komunikacją autobusową – w roku 1986.

Pętle i zajezdnie tramwajowe w Krakowie

Zajezdnie

Pętle

Używane w regularnej komunikacji

Nieużywane w regularnej komunikacji

Tabor tramwajowy w Krakowie

Tabor aktualny

stan na dzień: 01.11.2007

produkcja polska

produkcja austriacka

produkcja niemiecka

  • MAN - Nürnberg GT6 - 41 wagonów
  • MAN - Nürnberg B4 (przyczepa) - 8 wagonów
  • MAN - Nürnberg N8S-NF - 3 wagony (środkowy człon tramwaju niskopodłogowy)

produkcja kanadyjsko-niemiecka

kolejnych 21 wagonów NGT6/3 jest składanych w Zaj. Podgórze

Tabor historyczny

Linie tramwajowe w Krakowie

Linie główne

Linie wspomagające

Linie świąteczne (kursujące jedynie w okresie święta Wszystkich Świętych)

Zobacz też

Linki zewnętrzne