Dobrzyń nad Wisłą
| Dobrzyń nad Wisłą | |||||
|
|||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo |  kujawsko-pomorskie |
||||
| Powiat | lipnowski | ||||
| Gmina | Dobrzyń nad Wisłą gmina miejsko-wiejska |
||||
| Prawa miejskie | XIII w. | ||||
| Burmistrz | Ryszard Grzegorz Dobieszewski | ||||
| Powierzchnia | 5,41 km² | ||||
| Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość |
2268[1] 418 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
+48 54 | ||||
| Kod pocztowy | 87-610 | ||||
| Tablice rejestracyjne | CLI | ||||
|
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
  Dobrzyń nad Wisłą
|
|||||
|
Położenie na mapie Polski
 Dobrzyń nad Wisłą
|
|||||
 52°38′16″N 19°19′17″E / 52.637777777778, 19.321388888889Na mapach: 52°38′16″N 19°19′17″E / 52.637777777778, 19.321388888889 |
|||||
| TERC (TERYT) |
6040608044 | ||||
|
Urząd miejski
ul. Szkolna 4a87-610 Dobrzyń nad Wisłą |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
 Hasło Dobrzyń nad Wisłą w Wikisłowniku |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Dobrzyń nad Wisłą – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Dobrzyń nad Wisłą. Położone nad rzeką Wisłą nieco powyżej Włocławka, niedaleko Zbiornika Włocławskiego (zwanego też Jeziorem Włocławskim). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. włocławskiego.
Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2].
Według danych z 30 czerwca 2007[3] miasto miało 2246 mieszkańców.
15 sierpnia jest Świętem Miasta Dobrzynia nad Wisłą[4].
Według legendy w Dobrzyniu nad Wisłą urodziła się Nawojka.
Spis treści |
Historia [edytuj]
 |
Ta sekcja od 2012-07 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Pierwsza wzmianka o Dobrzyniu (Dobrin) pochodzi z 1065 r. W XI w. był tu gród kasztelański. Od 1228 miejsce osadzenia przez Konrada Mazowieckiego rycerzy zakonników zwanych Braćmi dobrzyńskimi. Później stolica ziemi dobrzyńskiej. Prawa miejskie Dobrzyń otrzymał prawdopodobnie przed 1239 rokiem od Konrada mazowieckiego. W końcu XIII i na początku XIV w. (lata 1288-1327 i 1343-1352) siedziba udzielnych książąt dobrzyńskich (od 1306 r. pod zwierzchnictwem Królestwa Polskiego). W dniu 14 września 1321 roku miasto spalili Litwini. W 1327 roku Dobrzyń został wcielony do Królestwa Polskiego przez Władysława Łokietka. W marcu 1329 roku Krzyżacy po oblężeniu opanowali zamek w Dobrzyniu i w 1330 roku osadzili w nim komtura. Po Pokoju w Kaliszu między Kazimierzem Wielkim i Krzyżakami, Dobrzyń wrócił pod zwierzchnictwo Polski. W 1352 roku zmarł książę Kazimierz dobrzyński, w związku z czym Kazimierz Wielki wcielił Dobrzyń do Królestwa Polskiego. Krótka reaktywacja księstwa nastąpiła w latach 1379-1391 pod rządami księcia opolskiego Władysława Opolczyka, który otrzymał Dobrzyń od polskiego króla Ludwika Węgierskiego. Za ciemiężenie poddanych władzę nad Dobrzyniem odebrał mu Władysław Jagiełło, w związku z czym Władysław Opolczyk oddał prawa do Dobrzynia w zastaw Krzyżakom za 50 tys. florenów. Spowodowało to konflikt prawny między Polską i Zakonem Krzyżackim ponieważ Opolczyk dokonał felonii, czyli złamania obowiązków wasala. Wkrótce Krzyżacy opanowali Dobrzyń. W dniu 10 czerwca 1405 Dobrzyń został wykupiony przez Polskę. Po wybuchu Wielkiej Wojny zamek w Dobrzyniu został 20 sierpnia 1409 roku zdobyty przez Krzyżaków przy użyciu artylerii. Miasto zostało spalone, a dowodzący obroną starosta Jan Chełmicki z Płomian ścięty przez Krzyżaków.
Do Polski przyłączony ostatecznie na mocy I pokoju toruńskiego w 1411 r. Znaczenie miasta Dobrzynia spadło po Potopie szwedzkim, kiedy miasto zostało zrabowane i spalone. W 1807 roku włączone do Księstwa Warszawskiego. Niemcy podczas okupacji zmienili nazwę miasta na niem. Dobrin an der Weichsel (1939-1945). Obecnie jest lokalnym ośrodkiem handlowo-usługowym z nielicznymi zakładami przemysłowymi (zakład obuwniczy, spółdzielnia rybacka, rzeźnia, młyn).
Zabytki [edytuj]
- Fragment ruin kościoła św. Krzyża przy ulicy farnej, wzniesionego w końcu XIII wieku, a zniszczonego w 1656 r.
- Kościół pofranciszkański Wniebowzięcia NMP z XIII/XIV wieku, wielokrotnie przebudowywany (ostatnia przebudowa na początku XX w.). Wyposażenie głownie barokowe. Ołtarz główny z początku XIX w. klasycystyczny, przeniesiony z Zakroczymia. Na uwagę zwiedzających zasługują kaplica św. Walentego, krucyfiks barokowy z XVIII wieku i marmurowa płyta nagrobna generała wojsk polskich Damazego Mioduskiego.
- Trójskrzydłowy klasztor pofranciszkański z końca XVIII wieku, przylegający do kościoła NMP i posiadający z kościołem wspólny wirydarz.
- Grodzisko zwane "Górą Zamkową"
- Układ urbanistyczny wraz z prostokątnym Rynkiem
- Budynki mieszkalne i użyteczności publicznej głównie z XIX wieku. Najstarszy dom mieszkalny przy ulicy Słowackiego.
Zobacz też [edytuj]
- Siemowit dobrzyński
- Leszek dobrzyński
- Władysław Garbaty
- Bolesław dobrzyński
- Władysław Opolczyk
- Bracia Dobrzyńscy
- Andrzej Koraszewski
- Cmentarz żydowski w Dobrzyniu nad Wisłą
Przypisy
- ↑ Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 23.09.2009].
- ↑ Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 14.
- ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2006. ISSN 1734-6118. (pol.)
- ↑ Uchwała w nr 12/107/2000 ws. ustanowienia Święta Miasta Dobrzynia n. Wisłą
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Historia Żydów w Dobrzyniu nad Wisłą na portalu Wirtualny Sztetl
|
|||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||
