Strzelno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Strzelna miasta kujawsko-pomorskiego. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Strzelno
Kościół pw. Świętej Trójcy w Strzelnie
Kościół pw. Świętej Trójcy w Strzelnie
Herb
Herb Strzelna
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat mogileński
Gmina Strzelno
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XII wiek
Prawa miejskie 1231
Burmistrz Ewaryst Zdzisław Matczak
Powierzchnia 4,46 km²
Wysokość ok. 100 m m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

5858Red Arrow Down.svg [1]
1313 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 52
Kod pocztowy 88-320
Tablice rejestracyjne CMG
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Strzelno
Strzelno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Strzelno
Strzelno
Ziemia 52°37′46″N 18°10′12″E/52,629444 18,170000Na mapach: 52°37′46″N 18°10′12″E/52,629444 18,170000
TERC
(TERYT)
6040509044
Urząd miejski
ul. Cieślewicza 2
88-320 Strzelno
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Indeks:Polski – Regionalizmy kujawskie – okolice Strzelna i Kruszwicy w Wikisłowniku
Strona internetowa

Strzelno (niem. Strelno) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelno. Leży 18 km na południe od Inowrocławia u zbiegu dróg krajowych DK15, DK25 i DK62. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego. Ośrodek przemysłowy, centrum handlowo-usługowe dla okolicy.

Według danych z 31.12.2011 r. miasto miało 5858 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Strzelno położone jest na pograniczu Kujaw i Wielkopolski. Miasto leży na Pojezierzu Gnieźnieńskim. Rzeźba terenu jest lekko pofałdowana. Miasto sąsiaduje z dużymi kompleksami leśnymi. Gleby w tym rejonie to żyzne czarnoziemy. Strzelno jest ważnym, drogowym węzłem komunikacyjnym o znaczeniu krajowym. W pobliżu znajduje się Jezioro Pakoskie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rotunda Świętego Prokopa w 1939 roku

Powstanie miasta związane jest z osobą Piotra Włostowica, wojewody Bolesława Krzywoustego. Uważany jest on za fundatora kościoła św. Krzyża. W latach 80. XII wieku w ówczesnej wsi Strzelno założony został klasztor sióstr norbertanek. Kościół klasztorny nosił początkowo nazwę kościoła św. Trójcy, w latach późniejszych wezwanie zostało rozszerzone na św. Trójcy i NMP. Prawa miejskie Strzelno uzyskało w 1231 r.

Podczas rozbiorów miasto znajdowało się pod panowaniem pruskim. Do 1874 istniało pod nazwą „Strzelno”, po czym zniemczone na niem. „Strelno” (1875-1920). Wyzwolone zostało podczas powstania wielkopolskiego 2 stycznia 1919.

W 1901 roku wybudowano w Strzelnie gazownię, działającą do lat 60. XX wieku.

Podczas II wojny światowej dochodziło do masowych aresztowań w Strzelnie. Niemcy likwidowali miejscową inteligencję.

W czasach II Rzeczypospolitej Strzelno było miastem powiatowym. Z tego okresu pochodzi również działający do dziś Szpital Rejonowy. Z początku XX wieku pochodzi większość kamienic w centrum.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze zabytkowej rotundy

Przedszkola

  • Przedszkole miejskie nr 1 w Strzelnie
  • Przedszkole miejskie nr 2 w Strzelnie

Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa w Strzelnie

Gimnazja

  • Gimnazjum w Strzelnie

Szkoły ponadgimnazjalne

  • Zespół Szkół Licealnych im. 1 Armii Wojska Polskiego (Liceum)
  • Zespół Szkół Zawodowych (Technikum: Handlowe, Mechaniczne, Ekonomiczne; Zasadnicza Szkoła Zawodowa)
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa im. J. Cieślewicza

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zieleń miejska[edytuj | edytuj kod]

Barokowy konfesjonał w Strzelnie

W mieście znajduje się kilka parków. Największym jest ten przy klasztorze. Poza nim są inne tereny zielone. W granicach Strzelna położone są dwa cmentarze. Oba są nadal używane. Na terenie całego miasta są zieleńce i alejki.

Architektura i urbanizacja[edytuj | edytuj kod]

Wyjątkowe zdobienia na kolumnach w kościele pw. Świętej Trójcy

Stare miasto składa się w większości z kamienic wybudowanych na początku XX wieku, ale także z romańskich zabytków. Są tu też osiedla domków jednorodzinnych i blokowisko. W południowo-zachodniej części miasta są tereny przemysłowe. Ogólnie cała zabudowa miasta jest zwarta.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Rotunda św. Prokopa

Rzymskokatolickie

Strzelno ma jedną parafię i jest stolicą dekanatu strzelińskiego. Leży w archidiecezji gnieźnieńskiej.

Świadkowie Jehowy

Sport[edytuj | edytuj kod]

Strzelno, pomnik św. Wojciecha

W mieście jest hala widowiskowo-sportowa i stadion. Jest tu boisko „Orlik 2012” i obiekty sportowe na użytek mieszkańców. Działają następujące kluby sportowe:

  • Kujawianka Strzelno – piłka nożna
  • Alfa Strzelno – piłka ręczna
)

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyczne sklepienia

Najważniejszą częścią strzeleńskiej gospodarki są handel i usługi. Jest tu salon maszyn rolniczych i wyspecjalizowane sklepy. Znajdują się też tutaj markety wielkopowierzchniowe. Duże znaczenie ma też tradycyjny handel. Sklepiki zlokalizowane są w zabytkowych kamieniczkach, targowiskach i przeznaczonych do tego celu pawilonach. Nie oznacza to jednak, że nie ma tu przemysłu. Zakłady pracy zlokalizowane są pod miastem i na jego obrzeżach. Do największych można zaliczyć fabrykę firmy Sanplast, która produkuje m.in. wanny i kabiny prysznicowe. Duże znaczenie w rozwoju miasta ma bliskość dróg o znaczeniu krajowym, które krzyżują się w Strzelnie.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiegają drogi krajowe i wojewódzkie:

Co ciekawe, tyle samo dróg krajowych przechodzi np. przez Poznań, co świadczy o ważności Strzelna jako węzła komunikacyjnego.

Information icon.svg Osobny artykuł: Strzelno (stacja kolejowa).

Przez Strzelno przebiega nieczynna linia kolejowa łącząca Inowrocław i Mogilno.

Do Strzelna można dojechać autobusem. Linie autobusowe obsługuje kilku przewoźników z całego kraju. Bezpośrednie połączenie m.in. z Wrocławiem, Bydgoszczą, Toruniem, Włocławkiem.

Znane osoby związane ze Strzelnem[edytuj | edytuj kod]

Zabytkowe malowidła naścienne

Turystyka i kultura[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest bardzo atrakcyjne turystycznie ze względu na romańskie zabytki, ale także budynki z innych okresów. Jest tu dobrze rozwinięta baza noclegowa i gastronomiczna. Potrzebne dane można zdobyć w Informacji Turystycznej. Dużo terenów do spacerowania sprawia, poprzez bliskość ważnych dróg podróżni mogą się tu zatrzymać i odpocząć. Dojazd do najważniejszych obiektów jest oznakowany. Są tu dom kultury i kluby sportowe. Kino i inne rozrywki organizowane mieszkańcom przez dom kultury i miasto sprawiają, że można znaleźć dużo wrażeń.

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

O bezpieczeństwo w Strzelnie dbają następujące instytucje zlokalizowane na terenie miasta:

Rodzaj Służby Służba Jednostki Adres
Ratownicza Ochotnicza Straż Pożarna Jednostka Operacyjno-Techniczna (KSRG) Strzelno ul. Słoneczna
Ratownicza Pogotowie Ratunkowe Stacja Pogotowia Ratunkowego ul. Powstania Wielkopolskiego
Ratownicza Szpital Szpital Rejonowy w Strzelnie ul. Powstania Wielkopolskiego
Porządkowa Policja Komisariat Policji ul. Cieślewicza
Porządkowa Straż Miejska Straż Miejska w Strzelnie ul. Cieślewicza

Przynależność administracyjna[edytuj | edytuj kod]

Historyczna przynależność polityczno-administracyjna Strzelna
Okres Państwo Zwierzchność Jednostka administracyjna
1887-1919 Królestwo Prus Królestwo Prus Prowincja poznańska, powiat strzelneński
1919-1932 Polska Rzeczpospolita Polska województwo poznańskie, powiat strzelneński
1932-1939 Polska Rzeczpospolita Polska województwo poznańskie, powiat mogileński
1939-1945 III Rzesza okupacja niemiecka/III Rzesza Kraj Warty, Rejencja mogileńska
1939-1945 Flaga PPP.svg Polskie Państwo Podziemne Okręg Poznań AK, Samodzielny Obwód Mogilno AK
1945-1950 Polska Rzeczpospolita Polska województwo poznańskie, powiat mogileński
1950-1952 województwo bydgoskie, powiat mogileński
1950-1975 Polska Rzeczpospolita Ludowa województwo bydgoskie, powiat mogileński
1975-1989 województwo bydgoskie, rejon inowrocławski
1989-1998 Rzeczpospolita Polska
od 1999 województwo kujawsko-pomorskie, powiat mogileński, gmina Strzelno


Przypisy

  1. 1,0 1,1 http://www.stat.gov.pl/gus/5840_13211_PLK_HTML.htm.
  2. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 2 lutego 2013.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]