Łęknica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Łęknica
Fragment miejscowości
Fragment miejscowości
Herb Flaga
Herb Łęknicy Flaga Łęknicy
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat żarski
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1452
Burmistrz Piotr Kuliniak
Powierzchnia 16,43[1] km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

2 634[1]
156 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 68
Kod pocztowy 68-208
Tablice rejestracyjne FZA
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Łęknica
Łęknica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łęknica
Łęknica
Ziemia 51°32′18″N 14°44′21″E/51,538333 14,739167Na mapach: 51°32′18″N 14°44′21″E/51,538333 14,739167
TERC
(TERYT)
4081111011
Urząd miejski
ul. Żurawska 1
68-208 Łęknica
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Łęknica w Wikisłowniku
Strona internetowa
Położenie gminy na mapie powiatu
Łęknica

Łęknica (niem. Lugknitz, łuż. Wjeska[2], 1945-46 Lubanica[3]) – gmina miejska w województwie lubuskim, w powiecie żarskim nad Nysą Łużycką. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Według danych z 30 czerwca 2007[4] miasto miało 2612 mieszkańców.

Początkowa samodzielna gmina (Lugknitz). 31 marca 1940 roku została przyłączona do Mużakowa (Bad Muskau), po czym do 1945 roku stanowiła jego prawobrzeżną dzielnicę[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W ciągu wieków miasto było wielokrotnie niszczone przez pożary i powodzie. Prawa miejskie otrzymało w 1452 roku. Centrum znajdowało się na zachodnim brzegu Nysy, a na wschodnim rozciągały się łąki, pola uprawne i lasy. Graniczyła po tej stronie z Muskau osada o nazwie Wendyjska Wieska, później Luknić i Lugnitz, która dała początek powojennej Łęknicy. Miasto przed II wojną światową było prawobrzeżnym przedmieściem Bad Muskau, a powstało po ustaleniu granicy polsko–niemieckiej na Nysie Łużyckiej po zakończeniu wojny w Łęknicy z dniem 22 lutego 1945 roku z połączenia prawobrzeżnego Bad Muskau oraz wioski Lugknitz[6]. W walkach o miasto nie brały udziału wojska polskie, a oddziały WOP zaczęły pełnić służbę graniczną od jesieni 1945 roku. W 1946 roku była tu 22 strażnica 5 Komendy Odcinka WOP. Miasto było zniszczone podczas wojny w 70%. Znacznemu zniszczeniu uległy również obiekty przemysłowe: szyb „Babina” kopalni węgla brunatnego (40%), huta szkła (30%) i dachówczarnia (50%)[6].

Osadnicy wojskowi byli pierwszymi mieszkańcami miasta, a po jego rozminowaniu przez jednostkę saperów we wrześniu 1945 zaczęli przybywać z centralnych województw Polski nowi osadnicy. Osiedlali się tu również Polacy powracający z robót przymusowych. W mieście zatrzymywali się także repatrianci z Francji i Belgii. W ramach repatriacji ze Związku Radzieckiego w 1958 przyjechało do Łęknicy osiemnaście rodzin[6].

Miejscowość wielokrotnie zmieniała nazwę: Łuknica w latach 1945–1947, a następnie na Ługnica i Łęknice[6]. Nazwę Łęknica otrzymała w 1956 roku[7]. Stacja kolejowa jeszcze do końca lat 60 XX wieku nosiła nazwę Mużaków Wschód[7]. W czasie zmian administracyjnych do 1950 roku jako wieś[8] wchodziła w skład województwa wrocławskiego. Do gminy Niwica należała do 1954, od 1955 była siedzibą GRN, a w 1956 przemianowana została na osiedle. 1 stycznia 1969 roku decyzją Wojewódzkiej Rady Narodowej uzyskała prawa miejskie[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[9]:

  • zespół Parku Mużakowskiego, z lat 1815-45, zmieniony w połowie XIX wieku:
    • park krajobrazowy
    • park zewnętrzny „pola Bronowickie”
  • zespół pałacowy „Belweder”, ul. Wojska Polskiego 2:
    • pałac, obecnie miejski ośrodek kultury, z 1925 roku
    • park, z XIX wieku, w 1925 roku.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze gminy częściowo znajduje się rezerwat przyrody Nad Młyńską Strugą chroniący drzewostan lasów grądowych i łęgowych[10].

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[11] Łęknica ma obszar 16,4 km²[12], w tym[13]:

  • użytki rolne: 11%
  • użytki leśne: 65%

Miasto stanowi 1,18% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[14]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 2648 100 1381 52,2 1267 47,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
161,5 84,2 77,3

W Łęknicy funkcjonowała, jeszcze po II wojnie światowej, kopalnia węgla brunatnego.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Większość mieszkańców Łęknicy stanowią wyznawcy Kościoła Rzymskokatolickiego. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi także Kościół Zielonoświątkowy, protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym, a także miejscowy Zbór Świadków Jehowy[15].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez Łęknicę przebiegała droga krajowa nr 12 prowadząca do drogowego przejścia granicznego Łęknica-Bad Muskau na granicy z Niemcami.

W celu wyprowadzenia intensywnego ruchu tranzytowego z centrów obydwu przygranicznych miast, Łęknicy po stronie polskiej i Mużaków po stronie niemieckiej, w październiku 2009 roku rozpoczęto prace przy budowie obwodnicy. W skład obwodnicy wchodzi odcinek drogi krajowej nr 12, poprowadzony po południowych, południowo-wschodnich i wschodnich obrzeżach Łęknicy, nowy most graniczny przez rzekę Nysę Łużycką oraz nowy odcinek drogi po stronie niemieckiej w okolicach gmina Krauschwitz[16]. 22 grudnia 2011[17]otwarto obwodnicę miasta, a wcześniej 17 października nowy most na Nysie Łużyckiej prowadzący w kierunku Krauschwitz[18].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 roku w Łęknicy funkcjonuje klub piłkarski ŁKS Łęknica. Klub rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim w Łęknicy.

Swoją siedzibę ma także Klub Karate Tradycyjnego „Kontra”, który osiąga sukcesy na arenie ogólnopolskiej i międzynarodowej.

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Przewóz, Trzebiel. Gmina sąsiaduje z Niemcami.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 23.09.2009].
  2. Strony o historii miasta w Serwisie Miejskim Łęknicy
  3. Sprawozdanie sytuacyjne Powiatowego Komitetu PPS w Żarach za miesiąc maj 1946 roku
  4. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2006. ISSN 1734-6118. (pol.)
  5. Amtsbezirk Gablenz in www.territorial.de (niem.)
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. s. 26.
  7. 7,0 7,1 7,2 Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. s. 27.
  8. Razem z powiatem żarskim
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 14.3.13]. s. 133.
  10. Rejestr rezerwatów przyrody województwa lubuskiego, RDOŚ Gorzów Wielkopolski stan na 12 lutego 2014. [dostęp 07-03-2014].
  11. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  12. Łęknica - Dane podstawowe (pol.). leknica.pl. [dostęp 2013-06-10].
  13. Miasto Gmina Łęknica (pol.). regioset.pl. [dostęp 2013-06-10].
  14. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  15. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 21 stycznia 2013.
  16. Budowa obwodnicy Łęknicy. edroga.pl, 15 października 2009. [dostęp 26/03/2010].
  17. Onet.Wiadomości [dostęp 18.09.2013
  18. Narodowy Instytut Dziedzictwa [dostęp 18.09.2013]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. ŁĘKNICA: „Chroma” Drukarnia Krzysztof Raczkowski, 2008, s. 25-41. ISBN 978-83-922412-2-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]