Zamek w Krzemieńcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Krzemieńcu
Góra Bony z ruinami zamku
Góra Bony z ruinami zamku
Państwo  Ukraina
Miejscowość Krzemieniec
Zniszczono 1648
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Ruiny zamku w Krzemieńcu
Ruiny zamku w Krzemieńcu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Ruiny zamku w Krzemieńcu
Ruiny zamku w Krzemieńcu
Ziemia 50°05′41,89″N 25°43′51,46″E/50,094970 25,730960
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zamek w Krzemieńcu – ruiny zamku z XIII-XIV wieku, przebudowanego w XVI wieku, znajdujące się w Krzemieńcu na terenie dzisiejszej Ukrainy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu
Zamek w Krzemieńcu

W XII wieku wzniesiono tu drewniany gród książąt ruskich, których drewniane umocnienia zastąpiono murowanymi w XIII-XIV wieku. Zamek ufortyfikowany był na tyle silnie, że w w roku 1226 nie mógł go zdobyć król Andrzej Węgierski, a w 1241 Tatarzy[1]. W 1321 roku Krzemieniec wraz z Łuckiem znalazł się pod panowaniem Litwy, później Polski jako siedziba starostwa grodowego w województwie wołyńskim.

W latach 1409-1418 więziony tu był przez księcia Witolda jego kuzyn Świdrygiełło za sprzymierzanie się w czasie Wielkiej wojny z Krzyżakami przeciwko Jagielle i Witoldowi. Uwięzienie nie było ciężkie i zarządzający zamkiem zbieg krzyżacki Konrad z Falkenbergu pozwalał Świdrygielle przyjmować gości, spośród których książęta Daszko Ostrogski i Aleksander Nos postanowili pomóc Świdrygielle w ucieczce. Wysłali dwóch ludzi, którzy weszli w skład załogi zamkowej i w nocy 24 marca 1418 otworzyli bramy zamku, do którego wdarło się 500 ludzi księcia Ostrogskiego. Wymordowano całą załogę, w tym broniącego się z mieczem w ręku Konrada z Falkenbergu.

W 1536 roku starostwo krzemienieckie otrzymała od męża Zygmunta Starego królowa Bona[1] i z jej inicjatywy dokonano przebudowy zamku na renesansowy i wzmocniono umocnienia. W okresie późniejszym zamek należał do kolejnych królów polskich.

W październiku 1648 roku po 6-tygodniowym oblężeniu pułkownik kozacki Maksym Krzywonos zdobył zamek i zburzył go[1]. Nie odbudowany zamek popadł w ruinę, którą pozostaje do dziś[2].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zamek wzniesiono na wierzchołku stromej góry zwanej Górą Bony, górującej nad miastem. Ukształtowanie terenu wymusiło nieregularny plan zamku. Z zamku zachowały się mury przyziemia - od wschodu wieża bramna z przejazdem i platformą od strony urwiska, fragmenty murów obwodowych, od zachodu budynek mieszkalny i dwie kondygnacje ceglanej wieży wzniesionej na planie kwadratu[2]. W XVI wieku zamek posiadał trzy wieże i po modernizacji jego mury wyposażono w artylerię.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2006, s. 89-109. ISBN 83-244-0024-9.
  2. 2,0 2,1 Monika Małkowska. Historia z perspektywy Góry Bony. „Księga Kresów Wschodnich - cykl dodatków "Rzeczpospolitej"”, s. 15, 2010-11-10. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Polak: Zamki na Kresach: Białoruś, Litwa, Ukraina. Warszawa: Pagina, 1997, s. 180-181. ISBN 83-907506-0-0.
  • Stanisław Sławomir Nicieja, Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Iskry, Warszawa, 2006, ss. 89-109, ISBN 83-244-0024-9