Zamek w Tarnopolu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Tarnopolu
Zamek w Tarnopolu
Zamek w Tarnopolu
Państwo  Ukraina
Miejscowość Tarnopol
Typ budynku zamek
Ukończenie budowy 1540 r.
Pierwszy właściciel Jan Tarnowski
Kolejni właściciele Ostrogscy, Zamoyscy, Sobiescy, Maria Kazimiera Sobieska, Konstanty Sobieski i Jakub Sobieski, Potoccy, Korytowscy, Franciszek Korytowski, Jerzy Michał Turkuł
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Zamek w Tarnopolu
Zamek w Tarnopolu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek w Tarnopolu
Zamek w Tarnopolu
Ziemia 49°34′N 25°36′E/49,566667 25,600000

Zamek w Tarnopolu – zamek został wybudowany przez Jana Tarnowskiego[1] około 1540 r.[2]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

O warowni zbudowanej nad Seretem, dopływem Dniestru Fryzyjczyk Ulryk Werdum w Dzienniku podróży pisał: Zamek położony na północnym- zachodzie od miasta[1] posiadał dość spore budynki postawione z kamienia w stylu włoskim. Wieże i wybudowane mury otaczały zamek od południowego-zachodu, nawet od strony jeziora[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po rodzinie Tarnowskich posiadaczami zamku byli Ostrogscy, ponieważ Zofia, córka hetmana Jana Amora Tarnowskiego wyszła za mąż za Konstantego Ostrogskiego[1] po nich w 1636 r. Zamoyscy, gdyż Tomasz Zamoyski, kanclerz wielki korony ożenił się z Katarzyną Ostrogską[1]. Armia turecka dowodzona przez Ibrahima paszę w 1675 r. zdobyła i zniszczyła warownię. Ród Sobieskich - następni posiadacze - obudował obiekt, w którym zamieszkała Maria Kazimiera d'Arquien, małżonka króla Polski Jana III Sobieskiego a po niej królewscy synowie: Konstanty Sobieski i Jakub Sobieski, który był ostatnim dziedzicem Tarnopola[1]. Następnie właścicielem zamku był Józef Potocki[1]. Po rozbiorach Polski posiadaczem obiektu byli Korytowscy[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Z zabytków Tarnopola na uwagę zasługuje zamek. Położony nad rozległym stawem, zachował prawie w zupełności swe dawne kształty. Był to budynek rozległy, kilkupiętrowy, z wieżami po obu stronach, różniący się od zwykłych zamków odrębną strukturą, miał bowiem kształt warowni, którą Włosi nazywają >casaforte<. Z murów zamkowych pozostały dwa słupy[1], zwane pylonami, z ciosanego kamienia, tworzące niegdyś główną bramę. Przez środek każdego wiodła mała furtka na dziedziniec zamkowy. Na słupach znajdowały się wykute herby Potockich[1] i Korytowskich - Mora i Ostoja oraz kule i głowy lwów[4]. Pod zamkiem miały się rozciągać bardzo długie, murowane lochy[1]. Trzypiętrowy zamek otoczony był murem a od miasta oddzielony suchą fosą i ziemnym wałem z palisadami[1]. W rogach murów stały obronne baszty zaopatrzone w strzelnice. W wałach, na dwóch poziomach, znajdowały się kazamaty. Do zamku można było wjechać przez most zwodzony i wieżę bramną, która była murowana i miała jedno piętro[4].

Pałac[edytuj | edytuj kod]

Na początku XIX w. Franciszek Korytowski przebudował zamek na pałac. W jego okolicy postawił też kolejny budynek nazwany nowym zamkiem. Całość została otoczona murem. Ostatnim posiadaczem obiektu był Jerzy Michał Turkułł, który odstąpił zamek gminie[4]. W trakcie I wojny światowej w warowni koszarowała armia carska[1], która opuszczając obiekt podpaliła go. W czasach obecnych zabytek jest odrestaurowany. Zachowało się skrzydło mieszkalne wysokie na dwa piętra, położone od strony miasta i kazamaty widoczne od strony stawu[5].

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII. Warszawa: 1880-1902, s. 187-92.
  2. Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, T. 7, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław, Warszawa: 1995, s. 198-201.
  3. Historia Tarnopola. www.sztetl.org.pl. [dostęp 1.12.2013].
  4. 4,0 4,1 4,2 [www.ruinyizamki.pl/kresy/tarnopol.html Tarnopol]. [dostęp 9.9.13].
  5. Aleksander Strojny, Krzysztof Bzowski, Artur Grossman: Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu.... Kraków: Wyd. Bezdroża, 2005, s. 269. ISBN 83-921981-6-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Franciszek Ksawery Liske, Ulryk Werdum i dziennik podróży jego po Polsce w latach 1670-1672, nakład Gazety Lwowskiej, 1876.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]