Zamek w Klewaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Klewaniu
Zamek na starej pocztówce
Zamek na starej pocztówce
Państwo  Ukraina
Miejscowość Klewań
Rozpoczęcie budowy 1475 r.
Ukończenie budowy XV w.
Ważniejsze przebudowy 1817 r.
Pierwszy właściciel ks. Michał Czartoryski
Kolejni właściciele Fedor Czartoryski, ks. Konstanty Czartoryski
Położenie na mapie obwodu rówieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu rówieńskiego
Zamek w Klewaniu
Zamek w Klewaniu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek w Klewaniu
Zamek w Klewaniu
Ziemia 50°44′45″N 26°00′47″E/50,745833 26,013056Na mapach: 50°44′45″N 26°00′47″E/50,745833 26,013056

Zamek w Klewaniu – główna rezydencja Czartoryskich zbudowana w 1475 w roku w Klewaniu przez ks. Michała Czartoryskiego, starostę bracławskiego. Budowę dokończył jego syn Fiodor Czartoryski[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zamek

Zamek w Klewaniu od końca XV wieku stał się główną rezydencją polskich książąt Czartoryskich. W 1653 roku podczas jednego z licznych w tym okresie najazdów tatarskich zamek zdołał się obronić chociaż uległ silnemu zniszczeniu[2]. Część zamku przebudowano w 1817 r., gdy właścicielem był ks. Konstanty Czartoryski[2]. Ścianę wschodnią złamano i dodano dwie oficyny[1]. Umieszczono w nim polskie gimnazjum – szkołę powiatową[1]. Było ono wyposażone przez księcia w liczną bibliotekę, pracownie fizyczną i mineralogiczną, ogród botaniczny[1]; zapewniono także bezpłatnie mieszkania dla nauczycieli oraz lekarza, lekarstwa z apteki i stypendium dla biednych dziewcząt i uczniów[1]. Gimnazjum zostało zamknięte w 1831 roku[1] przez Rosjan, którzy przenieśli je – wraz z bogatymi zbiorami – już jako gimnazjum rosyjskie do Równego. Czartoryscy w 1860 r. sprzedali swoje dobra carowi Aleksandrowi II, a w dawnym ich pałacu mieścił się zarząd wołyńskich apanaży. Później, do I wojny światowej[2] greckokatolickie seminarium duchowne[1]. W czasie I wojny światowej podczas walk austriacko-rosyjskich w 1915 r. budynek został zrujnowany: pozbawiony okien i dachu. W II Rzeczypospolitej w odrestaurowanym wówczas zamku mieściła się szkoła. Z pierwotnej warowni zachowała się wówczas wieloboczna baszta. W 1992 roku opuszczony zamek strawił pożar[2].

Położenie, architektura[edytuj | edytuj kod]

Zamek stał na wysokim urwisku[1] nad rzeką Stubłą. Szczególnie malowniczo przedstawiał się przy wjeździe do miasta od zachodu, szosą od strony Łucka i Ołyki. Otaczały go niegdyś mury obronne z narożnymi wieżami oraz fosami z wodą, przez które wiódł zwodzony most.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IV. Warszawa: 1880–1902, s. 139-40.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Klewań. [dostęp 19.8.13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IV, Warszawa, 1880–1902, s. 139-140.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]