Zamek Sieniawskich w Międzybożu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek Sieniawskich w Międzybożu
Cerkiew Świętego Mikołaja i ruiny pałacu. Widok z Wieży Rycerskiej.
Cerkiew Świętego Mikołaja i ruiny pałacu. Widok z Wieży Rycerskiej.
Państwo  Ukraina
Miejscowość Międzyboż
Ukończenie budowy 1366 r.
Ważniejsze przebudowy XVI w.
Zniszczono 1914-18, 1939-45
Pierwszy właściciel Koriatowiczowie
Kolejni właściciele Mikołaj Sieniawski, Rafał Sieniawski, Czartoryscy, ks. Adam Czartoryski
Położenie na mapie obwodu chmielnickiego
Mapa lokalizacyjna obwodu chmielnickiego
Zamek Sieniawskich w Międzybożu
Zamek Sieniawskich w Międzybożu
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Zamek Sieniawskich w Międzybożu
Zamek Sieniawskich w Międzybożu
Ziemia 49°26′19″N 27°24′10″E/49,438611 27,402778

Zamek Sieniawskich w Międzybożu – obrony zamek wznieśli Koriatowicze, którzy okoliczne dobra w 1366 r. dostali od króla Polski Kazimierza Wielkiego[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Murowaną warownię wybudowano w miejscu grodu zbudowanego z drewna, który został spalony w XII w. przez wojska tatarskie, ponieważ wtedy gród był niejednokrotnie atakowany przez Tatarów. Mikołaj Sieniawski, wielki hetman koronny i wojewoda ruski w 1539 r. otrzymał warownię od króla Polski Zygmunta I Starego. W 1672 r. Międzyboż znalazł się pod panowaniem Turcji do 1699 r.[2] Stał się rezydencją baszów tureckich i przez nich został odrestaurowany[2] w stylu wschodnim[3]. Od września 1790 r. do lipca 1791 r. stacjonował tu Tadeusz Kościuszko[3]. W czasach Czartoryskich w zamku istniała szkoła powiatowa. Ks. Adam Czartoryski gorliwym zwolennik szerzenia oświaty wśród swych poddanych, darował zamek na szkołę, która została otwarta 10.10.1814 r. w obecności licznie zgromadzonej szlachty[3]. Po powstaniu listopadowym władze carskie zamknęły szkołę i zabrały Czartoryskim zamek, który przeznaczono dla carskiego wojska[1]. Rezydowali w nim carowie Rosji: Mikołaj I Romanow i Aleksander II Romanow podczas manewrów wojsk stacjonujących na Podolu[3].

Później jego mury gościły szkołę powiatową, w której nauki pobierał Leonard Sowiński. Napisał on:

Quote-alpha.png
…Stare zamczysko, nieskończone lochy, sterczące pośród niedostępnych moczarów zwalisko zamku Rakowieckiego, wywarły na umysł mój niezatarte wrażenie, tak, że już w dwunastym roku życia, uczuwszy przypływ poetycznego usposobienia, pierwszy wiersz poświęciłem murom Sieniawskich i Czartoryskich. [4].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Z inicjatywy Mikołaj Sieniawskiego nastąpiła rozbudowa starego zamku, której celem było polepszenie walorów obronnych przez wzniesienie ogromnych murów z cegły i kamienia. Wzniesiono również: mało reprezentacyjny pałac, wybudowany w stylu renesansowym, 3. wieże wspomagające obronę na murach, a 4. baszty chroniły wschodni róg zamku[1]. Wielka basteja była w kształcie czworoliścia. W latach 1581-86 Rafał Sieniawski, kasztelan kamieniecki, wybudował w zamku kaplicę, w której posługa parafialna odbywała się do 1632 r. W XVIII w. kaplicę przerobiono na cerkiew i bogato ozdobiono w stylu bizantyjskim[3]. Zamek znacznie zniszczony w czasie I i II wojny światowej. Do czasów współczesnych zachowały się resztki baszt i murów[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Międzybóż. [dostęp 23.8.13].
  2. 2,0 2,1 Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwo podolskie, T. 9, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław, Warszawa: 1995, s. 250-255.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VI. Warszawa: 1880–1902, s. 365-70.
  4. Michał Rolle, Z minionych stuleci, Lwów 1908

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]