1940 w Wojsku Polskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kalendarium Wojska Polskiego 1940 – strona przedstawia wydarzenia w Wojsku Polskim w roku 1940.

Styczeń[edytuj | edytuj kod]

powstało Centrum Lotnictwa Polskiego w Eastchurch[1]
na bazie Służby Zwycięstwu Polski powstał Związek Walki Zbrojnej[2]
ORP „Błyskawica”

1 stycznia

2 stycznia

4 stycznia

  • podpisano umowę pomiędzy rządem polskim na emigracji z rządem francuskim o formowaniu polskich wojsk lądowych, lotniczych i marynarki wojennej we Francji[1]

7 stycznia

  • grupa 19 polskich pilotów wyjechała z Polskiej Bazy Lotniczej na lotnisku Lyon Bron na przeszkolenie do francuskiego Centrum Wyszkolenia Lotnictwa Myśliwskiego w Montpellier; grupa ta przyjęła nazwę „Grupy Montpellier”[1]

8 stycznia

16 stycznia

Luty[edytuj | edytuj kod]

powstało polskie Centrum Szkolenia Lotniczego w Lyon-Bron (Francja), a jego komendantem został płk pil. Wacław Iwaszkiewicz[1]

7 lutego

9 lutego

14 lutego

  • do polsko-francuskiej umowy międzynarodowej w sprawie lotnictwa polskiego podpisano umowę dodatkową, na mocy której we Francji miały powstać 4 dywizjony myśliwskie, 2 dywizjony współpracy z armią i zapasowe jednostki kadrowe[1]

22 lutego

  • wydano rozkaz o wydzieleniu lotnictwa polskiego we Francji z Ministerstwa Spraw Wojskowych jako samodzielnej części sił zbrojnych, która otrzymała nazwę Polskie Siły Powietrzne (PSP), podporządkowane bezpośrednio Naczelnemu Wodzowi Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie[1]

Marzec[edytuj | edytuj kod]

13 marca

26 marca

  • Naczelny Wódz gen. dyw. Władysław Sikorski w Centrum Szkolenia Lotniczego w Lyon-Bron dokonał przeglądu, przed odlotem na front, 18 polskich pilotów myśliwskich z Grupy Montpellier (6 kluczy), którzy skierowani zostali do francuskich dywizjonów myśliwskich[1]

Kwiecień[edytuj | edytuj kod]

Odznaka SBSK

2 kwietnia

8 kwietnia

  • polski okręt podwodny „Orzeł” zatopił niemiecki okręt transportowy „Rio de Janeiro”[4]

12 kwietnia

13 kwietnia

15 kwietnia

  • polskie oddziały wspólnie z oddziałami sprzymierzonych brały udział w desancie pod Narwikiem[2]

16 kwietnia

  • powołano „sądy kapturowe” Związku Walki Zbrojnej[3]

20 kwietnia

  • powołano „Związek Odwetu”[3]

28 kwietnia

29 kwietnia

Maj[edytuj | edytuj kod]

sformowano na lotnisku Bron w Lyonie 1 Dywizjon Myśliwski „Warszawski”, który 2 czerwca wszedł w skład Francuskiego Zgrupowania Myśliwskiego, jego dowódcą został mjr pil. Józef Kępiński[1]
ORP „Grom”

3 maja

4 maja

5 maja

  • komendant główny ZWZ podporządkował Komendę Związku Walki Zbrojnej „okupacji sowieckiej” komendantowi ZWZ „na okupację niemiecką” (gen.Stefan Rowecki)[3]

28 maja

  • generał Władysław Sikorski otrzymał od premiera Winstona Churchilla odręczne pismo wraz z memorandum i projektem umowy określającej zasady formowania polskich jednostek lotniczych na terenie Wielkiej Brytanii[1]

29 maja

30 maja

  • oddział mjr. Hubala toczył w okolicach m. Huciska walki z dwoma batalionami niemieckiej policji[3]

Czerwiec[edytuj | edytuj kod]

w Kampanii Francuskiej wzięło udział 166 polskich pilotów myśliwskich, 1/145 Dywizjon Myśliwski „Warszawski” zestrzelił 12 samolotów niemieckich na pewno i 2 prawdopodobnie, a ogółem polscy piloci zestrzelili na pewno 58 i 5/6 samolotów niemieckich oaz poległo 11 polskich pilotów[1]
ORP „Iskra”

1 czerwca

  • Polskie Siły Powietrzne we Francji liczyły 14158 oficerów i 5397 szeregowych[1]

8 czerwca

  • patrol 5 samolotów z 1/145 dywizjonu myśliwskiego atakował nad Rouen (Francja) formację ok. 15 samolotów Me-110 i zestrzelił 5 maszyn bez strat własnych[1]

11 czerwca

  • między rządem Polski i rządem Wielkiej Brytanii zawarta została umowa lotnicza o ochotniczym zaciągu żołnierzy lotnictwa polskiego do Royal Air Force (RAF) oraz o zorganizowaniu jednostek Polskich Sił Powietrznych ściśle związanych organizacyjnie i operacyjnie z RAF[1]

13 czerwca

  • walki pod Montbard[5]

16 czerwca

  • rozpoczęły się walki pod Lagarde[6]

1718 czerwca

18 czerwca

  • rozpoczęły się walki o Clos du Doubs[7]

1925 czerwca

  • z Francji do Wielkiej Brytanii ewakuowano resztki oddziałów polskich (23 tys.)[2]

20 czerwca

  • przeprowadzono ewakuację drogą morską, bez samolotów, 1/145 dywizjonu myśliwskiego z La Rochelle do Wielkiej Brytanii[1]
  • po licznych walkach pod Paryżem, nad rzeką Sonną i pod Belfortem, część 2 Dywizji Strzelców Pieszych przekroczyła granicę szwajcarską i została internowana (ok. 9 tys. żołnierzy)[2]

2527 czerwca

  • do portów Liverpool i Plymouth przybyły drogą morską główne transporty lotników polskich z Francji[1]

27 czerwca

30 czerwca

  • gen. Stefan Rowecki „Grot” mianowany został komendantem głównym Związku Walki Zbrojnej na Kraj[3][2]

Lipiec[edytuj | edytuj kod]

1 lipca

13 lipca

20 lipca

  • gen. Sikorski nakazał komendantowi Związku Walki Zbrojnej zaniechać wszelkiej akcji zbrojnej, nawet sabotażu[3]

23 lipca

24 lipca

28 lipca

  • gen. Sosnkowski nakazał komendantowi Związku Walki Zbrojnej zintensyfikowanie działalności wywiadowczej[3]

Sierpień[edytuj | edytuj kod]

2 sierpnia

5 sierpnia

  • podpisano drugą polsko-brytyjską umowę lotniczą, ustalająca nowe formy organizacji i użycia Polskich Sił Powietrznych. PSP stały się częścią składową suwerennych Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie[8][2]

Wrzesień[edytuj | edytuj kod]

1 września

14 września

  • polskie 300 i 301 Dywizjony Bombowe po raz pierwszy uczestniczyły w akcji bojowej: bombardowały niemieckie barki w porcie Boulogne[8]

15 września

  • polskie lotnictwo myśliwskie osiągnęło największy sukces dnia w „Bitwie o Anglię”: polscy piloci zestrzelili 26 samolotów niemieckich na pewno i 3 prawdopodobnie[8]

Październik[edytuj | edytuj kod]

kpt. Maciej Kalenkiewicz w brytyjskim ośrodku Ringway zorganizował pierwszy polski kurs spadochronowy[9]
Ewakuowano z Francji do Wielkiej Brytanii zaledwie 23 tys. żołnierzy polskich z których w Szkocji zostały zorganizowane: 1 Brygada Strzelców i 10 Brygada kawalerii[2].

1 października

  • na lotnisku w Renfrew sformowano 309 Dywizjon „Ziemi Czerwieńskiej”[8]

31 października

  • zakończyła się „Bitwa o Anglię”. Polscy piloci myśliwscy zestrzelili 203 samoloty niemieckie na pewno, 35 prawdopodobnie, a 36 uszkodzili. W walkach zginęło 33 pilotów polskich[8]

Listopad[edytuj | edytuj kod]

ORP „Piorun”

3 listopada

4 listopada

  • gen. Sikorski w liście do gen. Sosnkowskiego sformułował postulat „skończenia z uprawianiem polityki w Związku Walki Zbrojnej i bezwzględnego przestrzegania apolityczności organizacji”; polecił też dokonać zmian w tekscie przysięgi[3]

5 listopada

29 listopada

Grudzień[edytuj | edytuj kod]

20 grudnia

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o Jerzy Konieczny: Kronika lotnictwa polskiego 1241-1945. =Warszawa: 1984, s. 115–118.
  2. a b c d e f g h i Władysław Kurkiewicz, Adam Tatomir, Wiesław Żurawski: Tysiąc lat dziejów Polski; Kalendarium. Warszawa: 1974, s. 266–269.
  3. a b c d e f g h i j k Andrzej Chmielarz: Armia Krajowa: 1939-1945. s. 157–162.
  4. a b c Jarosław Krawczyk, Katarzyna Zientara-Majewski [red]. Polskie państwo podziemne 1939-1945 nr 1/10. „Gazeta Wyborcza”, s. 5. Warszawa: Agora S.A.. 
  5. Krzysztof Komorowski (red.): Boje Polskie 1939 – 1945. s. 261.
  6. Krzysztof Komorowski (red.): Boje Polskie 1939 – 1945. s. 191.
  7. Krzysztof Komorowski (red.): Boje Polskie 1939 – 1945. s. 77.
  8. a b c d e f g h i j k l m n Jerzy Konieczny: Kronika lotnictwa polskiego 1241-1945. s. 118–122.
  9. Jarosław Krawczyk, Katarzyna Zientara-Majewski [red]. Polskie państwo podziemne 1939-1945 nr 5/10. „Gazeta Wyborcza”, s. 2. Warszawa: Agora S.A.. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Chmielarz, Grzegorz Jasiński: Armia Krajowa: 1939-1945. Warszawa: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, 2011. ISBN 978-83-62345-63-2.
  • Boje Polskie 1939 – 1945; poradnik encyklopedyczny. Krzysztof Komorowski (red.). Warszawa: Bellona Spółka Akcyjna, 2009. ISBN 978-83-7399-353-2.
  • Kazimierz Sobczak (red.): Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Jerzy Konieczny: Kronika lotnictwa polskiego 1241-1945. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1984, 1984.
  • Władysław Kurkiewicz, Adam Tatomir, Wiesław Żurawski: Tysiąc lat dziejów Polski; Kalendarium. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1974.