Kaliforn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaliforn
berkel ← kaliforn → einstein
Kaliforn
Widmo emisyjne kalifornu
Widmo emisyjne kalifornu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. kaliforn, Cf, 98
(łac. californium)
Grupa, okres, blok –, 7, f
Stopień utlenienia III
Właściwości metaliczne aktynowiec
Masa atomowa 251,0796 u[2]
Stan skupienia stały
Temperatura topnienia 900 °C[1]
Numer CAS 7440-71-3
PubChem 23997
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Kaliforn (Cf, łac. californium) – sztucznie wytworzony pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od Kalifornii, nazwy jednego ze stanów USA. Otrzymali go Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., Albert Ghiorso i Glenn T. Seaborg w 1950 r. w Berkeley w tymże stanie bombardując 242Cm cząstkami α o energii 35 MeV[3].

Widmo neutronów emitowanych przez 252Cf

Kaliforn-252 jest silnym emiterem neutronów (170·109 neutronów na minutę na gram)[4], wykorzystywanym w brachyterapii, przy inicjacji pracy reaktorów jądrowych[5], do wykrywania złota i srebra. Jest jednym izotopem kalifornu o znaczeniu komercyjnym i wskazywany jest jako jeden z izotopów, który mógłby zostać wykorzystany w celach terrorystycznych, jako broń radiologiczna[4][6].

251Cf może być użyty jako materiał rozszczepialny z masą krytyczną ok. 9 kg[5]. Potencjalnie mógłby być użyty do budowy "kieszonkowej" bomby atomowej, jednak wyprodukowanie takiej jego ilości jest obecnie zbyt kosztowne i technicznie niemożliwe.[potrzebny przypis]

Kaliforn jest najdroższym znanym pierwiastkiem. W 1998 izotop 249Cf sprzedawano w cenie 180 USD[7] za mikrogram, tj. 180 milionów USD za jeden gram. Izotop 252Cf wyceniano zaś na 56 USD/μg.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Pierwiastek używany jest w medycynie do napromieniowania guzów złośliwych. Stosuje się go również do prześwietlania części samolotów i reaktorów w celu wykrycia ich usterek, także do szukania przemycanych narkotyków[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 4-56, ISBN 978-0-8493-0488-0.
  2. Masa najstabilniejszego izotopu. Za: Standard atomic weights (2005), [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 1-7–1-8, ISBN 978-0-8493-0488-0.
  3. S. G. Thompson, K. Street jr., A. Ghiorso, G. T. Seaborg. The New Element Californium (Atomic Number 98). „Physical Review”. 80. 5. s. 790-796. 
  4. a b Haygood Jones: The Terrorist Effect: Weapons of mass disruption. iUniverse, 2011-08-11.
  5. a b Vadim Nesvizhskiy: Neutron Weapon from Underground (ang.). Nuclear Threat Initiative, 1999-07-15. [dostęp 2017-02-16].
  6. Maria Kelley: Terrorism and the growing threat of weapons of mass destruction: Al-Shabaab. Anchor Academic Publishing, 2014-02-01.
  7. Carey Sublette: Nuclear Weapons Frequently Asked Questions (ang.). [dostęp 2008-12-19].
  8. Irena Cieślińska: 14 rzeczy, których nie wiesz o... tablicy Mendelejewa. Przekrój (czasopismo), 2009-07-03. [dostęp 2014-02-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-06-04)].