Kaliforn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kaliforn
berkel ← kaliforn → einstein
Kaliforn
Widmo emisyjne kalifornu
Widmo emisyjne kalifornu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. kaliforn, Cf, 98
(łac. californium)
Grupa, okres, blok –, 7, f
Stopień utlenienia III
Właściwości metaliczne aktynowiec
Masa atomowa 251,0796 u[2]
Stan skupienia stały
Temperatura topnienia 900 °C[1]
Numer CAS 7440-71-3
PubChem 23997[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Kaliforn (Cf, łac. californium) – sztucznie wytworzony pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od Kalifornii, nazwy jednego ze stanów USA. Otrzymali go Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., Albert Ghiorso i Glenn T. Seaborg w 1950 r. w Berkeley w tymże stanie bombardując 242Cm cząstkami α o energii 35 MeV[4].

Widmo neutronów emitowanych przez 252Cf

Kaliforn-252 jest silnym emiterem neutronów (170·109 neutronów na minutę na gram)[5], wykorzystywanym w brachyterapii, przy inicjacji pracy reaktorów jądrowych[6], do wykrywania złota i srebra. Jest jednym izotopem kalifornu o znaczeniu komercyjnym i wskazywany jest jako jeden z izotopów, który mógłby zostać wykorzystany w celach terrorystycznych, jako broń radiologiczna[5][7].

251Cf może być użyty jako materiał rozszczepialny z masą krytyczną ok. 9 kg[6]. Potencjalnie mógłby być użyty do budowy "kieszonkowej" bomby atomowej, jednak wyprodukowanie takiej jego ilości jest obecnie zbyt kosztowne i technicznie niemożliwe.[potrzebny przypis]

Kaliforn jest najdroższym znanym pierwiastkiem. W 1998 izotop 249Cf sprzedawano w cenie 180 USD[8] za mikrogram, tj. 180 milionów USD za jeden gram. Izotop 252Cf wyceniano zaś na 56 USD/μg.

Zastosowanie[edytuj]

Pierwiastek używany jest w medycynie do napromieniowania guzów złośliwych. Stosuje się go również do prześwietlania części samolotów i reaktorów w celu wykrycia ich usterek, także do szukania przemycanych narkotyków[9].

Przypisy[edytuj]

  1. CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 4-56, ISBN 9780849304880.
  2. Masa najstabilniejszego izotopu. Za: Standard atomic weights (2005), [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 1-7–1-8, ISBN 9780849304880.
  3. Kaliforn (CID: 23997) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  4. S. G. Thompson, K. Street jr., A. Ghiorso, G. T. Seaborg. The New Element Californium (Atomic Number 98). „Physical Review”. 80. 5. s. 790-796. 
  5. a b Haygood Jones: The Terrorist Effect: Weapons of mass disruption. iUniverse, 2011-08-11.
  6. a b Vadim Nesvizhskiy: Neutron Weapon from Underground (ang.). Nuclear Threat Initiative, 1999-07-15. [dostęp 2017-02-16].
  7. Maria Kelley: Terrorism and the growing threat of weapons of mass destruction: Al-Shabaab. Anchor Academic Publishing, 2014-02-01.
  8. Carey Sublette: Nuclear Weapons Frequently Asked Questions (ang.). [dostęp 2008-12-19].
  9. Irena Cieślińska: 14 rzeczy, których nie wiesz o... tablicy Mendelejewa. Przekrój (tygodnik), 2009-07-03. [dostęp 2014-02-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-06-04)].