Lista najdłużej urzędujących przywódców państwowych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pepi II, władca starożytnego Egiptu, według niektórych badaczy rządził przez 94 lata, co czyniłoby go najdłużej panującym władcą w historii[1]
Rządzący Kubą przez 52 lata Fidel Castro był najdłużej urzędującym przywódcą państwa niebędącym monarchą

Lista najdłużej urzędujących przywódców państwowych – lista 50 osób sprawujących obecnie[a] najdłużej funkcję szefa państwa lub rządu.

Zestawienie[edytuj]

Wśród 50 najdłużej urzędujących przywódców znajduje się 39 szefów państw (sprawujących władzę de iure lub de facto), 3 gubernatorów generalnych i 8 szefów rządu. Spośród 39 szefów państw, 18 osób stanowią monarchowie (cesarze, królowie, książęta, emirowie, sułtani). Pięciu monarchów znajduje się w pierwszej dziesiątce zestawiania.

Okres przejmowania władzy przez wymienionych szefów państw i rządów obejmuje okres od roku 1952 do 2004. Przywódcą najdłużej sprawującym urząd jest obecnie królowa brytyjska Elżbieta II, który zasiada na tronie nieprzerwanie od 1952. W Azji najdłużej funkcję szefa państwa pełni sułtan Brunei Hassanal Bolkiah (od 1967). W Afryce najdłużej rządzi prezydent Kamerunu Paul Biya (od 1975). W Ameryce Północnej najdłużej pełni urząd gubernator generalny Belize Colville Young (od 1993), a w Ameryce Południowej, prezydent Boliwii Evo Morales (od 2006). Wśród 50 liderów znalazł się tylko jeden polityk z regionu Australii i Oceanii, premier Samoa Tuilaʻepa Sailele Malielegaoi (od 1998).

Najwięcej spośród 50 przywódców państw pochodzi z Azji (18 osób), a w dalszej kolejności z Afryki (16), Europy (10), Ameryki Północnej (5), Australii i Oceanii (1).

Obecny premier Bahrajnu, Chalifa ibn Salman Al Chalifa, jest najdłużej w historii pełniącym funkcję szefem rządu (od 1971)[2]. Z kolei przywódcą najdłużej zajmującym urząd prezydenta był zmarły w 2009 prezydent Gabonu Omar Bongo, który dzierżył władzę przez 42 lata[3]. Fidel Castro był natomiast najdłużej urzędującym przywódcą państwa niebędącym monarchą; rządził Kubą przez 52 lata (1959-2011)[4]. Najdłużej panującym monarchą w historii był prawdopodobnie władca starożytnego Egiptu Pepi II, który według części badaczy rządził przez 94 lata[1]. Biorąc jednak pod uwagę pewną i udokumentowaną długość panowania, wówczas najdłużej panował król Suazi, Sobhuza II, w latach 1899–1982 (82 lata i 254 dni)[5].

Lista przywódców państw[edytuj]

Lp. Osoba Zdjęcie Początek mandatu Państwo Rodzaj zajmowanego urzędu Przynależność dynastyczna/
polityczna
Źródło
1 Elżbieta II Elizabeth II at a flower show.jpg 1952-02-066 lutego 1952  Wielka Brytania
 Australia
 Kanada
 Nowa Zelandia[b][c]
Królowa[d] Dynastia Windsor [6]
2 Hassanal Bolkiah Hassanal Bolkiah 2002.jpg 1967-10-055 października 1967[e] Brunei Brunei Sułtan Dynastia Bolkiah [7]
3 Kabus ibn Sa’id QaboosBinSaidAlSaid.jpg 1970-07-2323 lipca 1970 Oman Oman Sułtan Dynastia Al 'Bu Sa'id [8]
4 Chalifa ibn Salman Al Chalifa Khalifa ibn Salman Al Khalifa.jpg 1971-08-1616 sierpnia 1971 Bahrajn Bahrajn Premier Dynastia Al Chalifa [9][10]
5 Małgorzata II Drottning Margrethe av Danmark.jpg 1972-01-1414 stycznia 1972 Dania Dania Królowa Dynastia Glücksburg [11]
6 Karol XVI Gustaw King Carl XVI Gustaf of Sweden 2 2013.jpg 1973-09-1515 września 1973 Szwecja Szwecja Król Dynastia Bernadotte [12]
7 Biya, PaulPaul Biya Paul Biya 2014.png 1975-06-3030 czerwca 1975 Kamerun Kamerun Premier 30.06.1975-6.11.1982
Prezydent od 6.11.1982
Demokratyczne Zgromadzenie Narodu Kameruńskiego (RDPC) [13]
8 Obiang Nguema Mbasogo, TeodoroTeodoro Obiang Nguema Mbasogo Teodoro Obiang.png 1979-08-033 sierpnia 1979 Gwinea Równikowa Gwinea Równikowa Przewodniczący Najwyższej Rady Wojskowej 3.08.1979-15.08.1982
Prezydent od 15.08.1982
Partia Demokratyczna Gwinei Równikowej (PDGE) [14]
9 Mugabe, RobertRobert Mugabe Robert Mugabe, 12th AU Summit, 090202-N-0506A-417.jpg 1980-04-1818 kwietnia 1980 Zimbabwe Zimbabwe Premier 18.04.1980-31.12.1987
Prezydent od 31.12.1987
Afrykański Narodowy Związek Zimbabwe (ZANU-PF) [15]
10 Chamenei, AliAli Chamenei Seyyed Ali Khamenei.jpg 1981-10-022 października 1981 Iran Iran Prezydent 2.10.1981-2.08.1989
Najwyższy Przywódca od 4.06.1989
Dżameje Ruhaniat-e Mobarez [16][17]
11 Sen, HunHun Sen Hun Sen.jpg 1985-01-1414 stycznia 1985 Kambodża Kambodża Premier Kambodżańska Partia Ludowa [18][19]
12 Museveni, YoweriYoweri Museveni Museveni July 2012 Cropped.jpg 1986-01-2929 stycznia 1986 Uganda Uganda Prezydent Narodowy Ruch Oporu (NRM) [20]
13 Mswati III King Mswati III 2014.jpg 1986-04-2525 kwietnia 1986 Suazi Suazi Król Dynastia Dlamini [21]
14 Akihito Akihito 090710-1600b.jpg 1989-01-077 stycznia 1989 Japonia Japonia Cesarz Dynastia Yamato [22]
15 al-Baszir, OmarOmar al-Baszir Omar al-Bashir, 12th AU Summit, 090202-N-0506A-137.jpg 1989-06-3030 czerwca 1989 Sudan Sudan Prezydent Kongres Narodowy [23]
16 Jan Adam II GuentherZ 2013-04-09 0221 Staatsbesuch Fuerst Hans-Adam Liechtenstein+UHBP Heinz Fischer.jpg 1989-11-1212 listopada 1989 Liechtenstein Liechtenstein Książę Dynastia Liechtensteinów [24]
17 Déby, IdrissIdriss Déby Idriss Deby with Obamas (cropped)2014.png 1990-12-022 grudnia 1990 Czad Czad Prezydent Patriotyczny Ruch Ocalenia [25]
18 Harald V Harald V Krakow.jpg 1991-01-1717 stycznia 1991 Norwegia Norwegia Król Dynastia Glücksburg [26]
19 Afewerki, IsajasIsajas Afewerki President Isaias Afewerk.jpg 1991-04-2727 kwietnia 1991 Erytrea Erytrea Sekretarz Generalny Rządu 27.04.1991-24.05.1993
Prezydent od 24.05.1993
Ludowy Front na rzecz Demokracji i Sprawiedliwości [27]
20 Nazarbajew, NursułtanNursułtan Nazarbajew Встреча Владимира Путина с Нурсултаном Назарбаевым 2.jpg 1991-12-1616 grudnia 1991 Kazachstan Kazachstan Prezydent Nur Otan [28]
21 Rahmon, EmomaliEmomali Rahmon Emomali Rahmon-1.jpg 1992-11-2020 listopada 1992 Tadżykistan Tadżykistan Przewodniczący Rady Najwyższej 20.11.1992-16.11.1994
Prezydent od 16.11.1994
Ludowo-Demokratyczna Partia Tadżykistanu [29][30]
22 Young, ColvilleColville Young Colville Young 2013.jpg 1993-11-1717 listopada 1993 Belize Belize Gubernator generalny[f] Zjednoczona Partia Demokratyczna [31]
23 Łukaszenka, AlaksandrAlaksandr Łukaszenka Alex Lukashenko.jpeg 1994-07-1010 lipca 1994 Białoruś Białoruś Prezydent niezależny [32]
24 Letsie III Letsie III.jpg 1996-02-077 lutego 1996 Lesotho Lesotho Król Dynastia Moshesh [33]
25 Louisy, PearlettePearlette Louisy Dame Pearlette Louisy at her desk at Government House in Castries, St. Lucia.jpg 1997-09-1818 września 1997 Saint Lucia Saint Lucia Gubernator generalny[f] niezależna [34]
26 Sassou-Nguesso, DenisDenis Sassou-Nguesso Denis Sassou Nguesso 2014.png 1997-10-2525 października 1997 Kongo Kongo Prezydent Kongijska Partia Pracy (PCT) [35]
27 Nam, Kim YŏngKim Yŏng Nam Kim Yong-nam 2015.jpg 1998-09-055 września 1998 Korea Północna Korea Północna Przewodniczący Prezydium Najwyższego Zgromadzenia Ludowego Koreańska Partia Pracy [36]
28 Malielegaoi, Tuilaʻepa SaileleTuilaʻepa Sailele Malielegaoi Tuilaepa Sailele Malielegaoi.jpg 1998-11-2323 listopada 1998 Samoa Samoa Premier Partia Ochrony Praw Człowieka [37]
29 Abdullah II The King of Jordan in 2013.jpg 1999-02-077 lutego 1999 Flag of Jordan.svg Jordania Król Dynastia Haszymidów [38]
30 Hamad ibn Isa Al Chalifa Hamad-Bin-Isa-Al-Khalifa.jpg 1999-03-066 marca 1999 Flag of Bahrain.svg Bahrajn Emir 6.03.1999-14.02.2002
Król od 14.02.2002
Dynastia Al Chalifa [39]
31 Abd al-Aziz Buteflika Bouteflika-2009.jpg 1999-04-2727 kwietnia 1999 Flag of Algeria.svg Algieria Prezydent Front Wyzwolenia Narodowego [40]
32 Ismail Omar Guelleh Ismail Omar Guelleh 2010.jpg 1999-05-088 maja 1999  Dżibuti Prezydent Ludowe Zgromadzenie na rzecz Postępu [41]
33 Muhammad VI Mohammed VI.jpg 1999-07-2323 lipca 1999  Maroko Król Dynastia Alawitów [42]
34 Władimir Putin Vladimir Putin - 2006.jpg 1999-08-088 sierpnia 1999  Rosja Premier: 08.08.1999-07.05.2000
Prezydent: 07.05.2000-07.05.2008
Premier: 08.05.2008-07.05.2012
Prezydent: od 07.05.2012
Jedna Rosja
35 Paul Kagame Paul Kagame 2014.jpg 2000-03-2424 marca 2000  Rwanda p.o. Prezydenta: 24.03.2000-22.04.2000
Prezydent: od 22.04.2000
Rwandyjski Front Patriotyczny
36 Baszszar al-Asad Bashar al-Assad (cropped).jpg 2000-07-1717 lipca 2000  Syria Prezydent Partia Baas
37 Henryk Henri of Luxembourg (2009).jpg 2000-10-077 października 2000  Luksemburg Wielki książę Dynastia Burbonów
38 Joseph Kabila Joseph Kabila 2014.png 2001-01-1717 stycznia 2001  Demokratyczna Republika Konga p.o. Prezydenta: 17.01.2001-26.01.2001
Prezydent: od 26.01.2001
Ludowa Partia na rzecz Odbudowy i Demokracji
39 Ralph Gonsalves Ralph Gonsalves (cropped).jpg 2001-03-2929 marca 2001  Saint Vincent i Grenadyny Premier Partia Jedności Pracy
40 Frederick Ballantyne 2002-09-022 września 2002  Saint Vincent i Grenadyny Gubernator generalny[f] niezależny
41 Recep Tayyip Erdoğan Recep Tayyip Erdogan.PNG 2003-03-1414 marca 2003  Turcja Premier: 14.03.2003-28.08.2014
Prezydent: od 28.08.2014
Partia Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP)
42 Joan Enric Vives Sicília Mons. Vives (30612833490).jpg 2003-05-1212 maja 2003  Andora Współksiążę episkopalny niezależny
43 Sabah al-Ahmad al-Dżabir as-Sabah Sheikh Sabah IV.jpg 2003-07-1313 lipca 2003  Kuwejt Premier: 13.07.2003-29.01.2006
Emir: od 29.01.2006
Dynastia as-Sabah
44 İlham Əliyev Ilham Aliyev par Claude Truong-Ngoc juin 2014.jpg 2003-08-044 sierpnia 2003  Azerbejdżan Premier: 04.08.2003-04.11.2003
Prezydent: od 31.10.2003
Partia Nowego Azerbejdżanu
45 Abdul Kadir Talib Umar Abdelkader Taleb Omar.jpg 2003-10-2929 października 2003  Sahara Zachodnia Premier Front Polisario
46 Artur Rasizadə Artur Rasizadə (2009).jpg 2003-11-044 listopada 2003  Azerbejdżan Premier Partia Nowego Azerbejdżanu
47 Shavkat Mirziyoyev Sh.Mirziyoyev.jpg 2003-12-1212 grudnia 2003  Uzbekistan Premier: 12.12.2003-14.12.2016
p.o. Prezydenta: 08.09.2016-14.12.2016
Prezydent: od 14.12.2016
Liberalno-Demokratyczna Partia Uzbekistanu
48 Roosevelt Skerrit RooseveltSkerrit.jpg 2004-01-088 stycznia 2004  Dominika Premier Partia Pracy Dominiki
49 Lee Hsien Loong Lee Hsien Loong at the World Economic Forum on East Asia, Jakarta, Indonesia - 20110612.jpg 2004-08-1212 sierpnia 2004  Singapur Premier Partia Akcji Ludowej
50 Alojzy Liechtenstein Hereditary Prince of Liechtenstein.jpg 2004-08-1515 sierpnia 2004  Liechtenstein Regent Dynastia Liechtensteinów

     1946-1969

     1970-1979

     1980-1989

     1990-1999

     od 2000

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Stan na 26 września 2017
  2. Elżbieta II panuje też w dependencjach Korony brytyjskiej: Jersey, Guernsey i Wyspa Man.
  3. Elżbieta II krócej pełni funkcję głowy państwa również w pozostałych państwach Commonwealth realm, tj. w Antigui i Barbudzie od 1981, na Bahamach od 1973, w Barbadosie od 1966, w Belize od 1981, w Grenadzie od 1974, w Jamajce od 1962, w Papui-Nowej Gwinei od 1975, w Saint Kitts i Nevis od 1983, w Saint Lucia od 1979, w Saint Vincent i Grenadynach od 1979, w Tuvalu od 1978, na Wyspach Salomona od 1978; a także w państwach stowarzyszonych z Nową Zelandią: Niue od 1974, i Wyspach Cooka od 1965.
  4. W Jersey i Guernsey Elżbieta II ma tytuł „Książę Normandii” zaś na Wyspie Man „Pani Man”.
  5. Od 1.01.1984 sułtan niepodległego Brunei.
  6. a b c Gubernator generalny reprezentuje królową Elżbietę II.

Przypisy

  1. a b History: Pepi II (ang.). The Ancient Egypt Site. [dostęp 2009-07-14].
  2. Steven Wright: Fixing the Kingdom: Political Evolution and Socio-Economic Challenges in Bahrain (ang.). CIRS Georgetown University. [dostęp 2015-07-13].
  3. OBITUARY: Omar Bongo: World's longest-serving president (ang.). Earth Times. [dostęp 2009-07-14].
  4. Cuba's Fidel Castro steps down after half a century (ang.). Reuters, 19 lutego 2008. [dostęp 2010-10-25].
  5. H. McCoubrey, Justin Morris: Regional peacekeeping in the post-Cold War era (ang.). Martinus Nijhoff Publishers, 2000. [dostęp 2011-07-28].
  6. Her Majesty The Queen (ang.). The official website of The British Monarchy. [dostęp 2009-07-14].
  7. His Majesty Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah (ang.). The Government of Brunei Darussalam. [dostęp 2009-07-14].
  8. Tribute to His Majesty, Sultan Qaboos bin Said (ang.). Ministry of Information of Oman. [dostęp 2009-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-28)].
  9. Prime Minister (ang.). Embassy of the Kingdom of Bahrain to the United States. [dostęp 2015-07-13].
  10. H.R.H. PRINCE KHALIFA BIN SALMAN AL KHALIFA (ang.). Kingdom of Bahrain Ministry of Foreign Affairs. [dostęp 2015-07-13].
  11. H.M. Dronningen (niderl.). Kongehuset. [dostęp 2009-05-15].
  12. H.M. King Carl XVI Gustaf (ang.). The Royal Family. [dostęp 2009-07-14].
  13. La President: Biographie (ang.). Presidence de la Republique de Cameroun. [dostęp 2009-07-14].
  14. Presidente de la Republica (hiszp.). Republic of Equatorial Guinea.net. [dostęp 13 lipca 2009].
  15. Robert Mugabe (ang.). Encyclopædia Britannica. [dostęp 2015-07-11].
  16. Profile: Ayatollah Ali Khamenei (ang.). BBC News. [dostęp 2009-07-14].
  17. History of Iran: Iran after the victory of 1979's Revolution (ang.). Iran Chamber Society. [dostęp 2009-07-14].
  18. Samdech Akka Moha Sena Padei Techo Hun Sen (ang.). cnv.org.kh. [dostęp 2015-07-13].
  19. Profile: Hun Sen (ang.). BBC News. [dostęp 2009-07-14].
  20. President Yoweri Museveni (ang.). The Official Website: State House, the Republic of Uganda. [dostęp 2015-07-13].
  21. Mswati III, King (ang.). Prominent People. [dostęp 2009-07-14].
  22. Their Majesties the Emperor and Empress (ang.). The Imperial Household Agency. [dostęp 2009-07-14].
  23. Profile: Sudan's Omar al-Bashir (ang.). BBC News, 2010-04-26. [dostęp 2011-02-07].
  24. Prince Hans-Adam II (ang.). The Princely House of LIechtenstein. [dostęp 2009-07-14].
  25. Idriss Deby, a president under siege (ang.). IRIN News. [dostęp 2009-07-14].
  26. His Majesty King Harald (ang.). Kongehuset.no. [dostęp 2009-07-14].
  27. African Union (ang.). [dostęp 2015-07-13]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  28. The President of the Republic of Kazakhstan (ang.). Official Site of the President of the Republic of Kazkhstan. [dostęp 2015-07-13].
  29. Emomali Rahmon (ang.). President of Republic of Tajikistan. [dostęp 2015-07-13].
  30. DWA 278:Oil and Politics in the Caspian Basin (ang.). faculty.oxy.edu. [dostęp 2009-07-14].
  31. Govenor General of Belize – Sir Colville Norbert Young (ang.). MyBelize.net. [dostęp 2009-07-14].
  32. Biographical profile of the President (ang.). The official internet-portal of the President of the Republic of Belarus. [dostęp 2009-07-14].
  33. His Majesty King Letsie III (ang.). The Lesotho Monarchy. [dostęp 2015-07-13].
  34. Governor General DAME CALLIOPA PEARLETTE LOUISY (ang.). Office of the Governor General. [dostęp 2015-07-13].
  35. Biographie (fr.). denisassou.com. [dostęp 2015-07-13].
  36. Background Note: North Korea (ang.). U.S. Department of State. [dostęp 2011-01-19].
  37. PRIME MINISTER / PALEMIA (ang.). govt.ws. [dostęp 2011-02-07].
  38. His Majesty King Abdullah II (ang.). kingabdullah.jo. [dostęp 2011-09-20].
  39. The Al-Khalifa Dynasty (ang.). royalark.net. [dostęp 2011-11-03].
  40. Biographie du President (fr.). el-mouradia.dz. [dostęp 2011-11-17].
  41. Djibouti profile (ang.). BBC News, 4 października 2011. [dostęp 2011-12-29].
  42. World: Africa Mohammed VI takes Moroccan throne (ang.). BBC News, 24 lipca 1999. [dostęp 2011-12-29].