Puszcza Romincka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Puszcza Romincka
Romincka obrzeza.JPG
Południowe obrzeża puszczy nieopodal Stańczyk
842.71 Puszcza Romincka.png
Zasięg regionu w obrębie Polski
Megaregion Niż Wschodnioeuropejski
Prowincja Niż Wschodniobałtycko-Białoruski
Podprowincja Pojezierza Wschodniobałtyckie
Makroregion Pojezierze Litewskie
Mezoregion Puszcza Romincka
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Polska:
- woj. warm.-maz.
Rosja:
- obw. kaliningradzki
Szosa Gołdap-Wiżajny jest jedyną drogą asfaltową w polskiej części puszczy.
Wiadukty nad niemieckim nasypem kolejowym na południowych obrzeżach puszczy.
Jedna z niewielu dróg żwirowych w środku puszczy.
Krajobraz Puszcy Rominickiej.

Puszcza Romincka (lit. Romintos giria, ros. Красный лес, Пуща Роминска[1], Роминтенская пуща[2], niem. Rominter Heide, 842.71) – rozległy, zwarty kompleks leśny stanowiący część Pojezierza Litewskiego, zarazem najbardziej na północny wschód wysunięta część Mazur Garbatych, podzielony między Polskę i Rosję (obwód kaliningradzki). Geologicznie obniżenie terenu samej puszczy stanowi strefę przejściową między mazurskim i litewskim lobem lodowcowym.

Puszcza zajmuje powierzchnię ok. 35,5 tys. ha, w tym po stronie polskiej ok. 15,5 tys. ha.

Ukształtowanie terenu[edytuj]

Przez puszczę przepływają dwie rzeczki: Rominta (zwana również Błędzianką[3]) i Bludzia, aczkolwiek wiele innych mniejszych strumieni, cieków, torfowisk, bagnisk, źródlisk, jeziornych oczek i podmokłych uroczysk charakteryzuje te tereny morenowe, silnie sfalowane, zbudowane z ilastych glin i piasków polodowcowych. Deniwelacje na terenie puszczy są spore, osiągają nawet 120-140 metrów. Najwyższy punkt wynosi 295,4 m n.p.m., najniższy: 150 m n.p.m.

Klimat[edytuj]

Klimat dosyć surowy, średnia temperatura stycznia waha się wokół -5 °C, w lipcu osiąga 16-17 °C. Zaśnieżenie utrzymuje się około 100 dni, okres wegetacyjny wynosi 190 dni, a opady dochodzą do 700 mm, choć zróżnicowanie między latami bywa bardzo duże.

Flora i fauna[edytuj]

Puszcza Romincka charakteryzuje się unikalną fauną i florą, przypominającą nieco tajgę. Przeważają drzewostany sosnowo-świerkowe z domieszką dębu, lipy, brzozy i grabu, a w zagłębieniach terenu – olszy. Ze względu na trudno dostępną rzeźbę terenową żyją tu wszystkie polskie gatunki zwierzyny łownej, poza żubrem, tak więc łoś, jeleń, sarna, dzik, wilk szary, lis, ryś, borsuk, jenot, wydra, kuna leśna i domowa, gronostaj, zając bielak, ryjówka, smużka, wydra, a także bobry. Z ptactwa warto odnotować żurawie, czarne i białe bociany, czaple, bielika, orlika krzykliwego, cietrzewie, rybołowy, myszołowy, sowy, puszczyka, rzadkie odmiany dzięcioła i wiele innych. Istnieją tu jedyne na całym niżu Polski stanowiska rzadkiego gatunku storczyka – gółki wonnej[4]. Występują tu 72 gatunki chronione lub zagrożone w Polsce. Puszcza stanowi ważną ostoję o zasięgu krajowym i regionalnym takich gatunków, jak: manna litewska, turzyca oścista, zaraza bladokwiatowa, wielosił błękitny, konietlica syberyjska, brzoza niska, pióropusznik strusi, malina moroszka, pełnik europejski, fiołek torfowy, turzyca dwupienna, turzyca szczupła, turzyca życicowa, turzyca skąpokwiatowa, żłobik koralowy, kukułka bałtycka, kukułka Ruthego, listera sercowata, kukułka Fuchsa, kukułka krwista, listera jajowata, podkolan zielonawy [5].

Historia[edytuj]

Nazwa puszczy ma niejasną etymologię. Może ona pochodzić od pruskiego ontonimu „Romowe”, które było wedle źródeł krzyżackich miejscem kultu pogańskiego i sejmików elity pruskiej, a może również od Rominty. Kultura Prusów, rozwijająca się wokół puszczy (ślady grodzisk i cmentarzysk) załamała się w XIII wieku pod naporem krzyżackim. W XVI wieku rozpoczęła się nowa faza osadnicza, głównie litewska, a w XVII polska (mazowiecka). W XVIII wieku osadziło się w okolicach puszczy 20 tysięcy protestantów z diecezji salzburskiej. W XIX i początkach XX wieku puszcza była terenem łowieckim cesarza niemieckiego Wilhelma II, który miał swoją rezydencję w Romintach (obecnie Krasnolesie). Drewniany pałacyk myśliwski Wilhelma II po 1945 r. przeniesiono z Romint do Parku Centralnego w Kaliningradzie. W okresie międzywojennym Niemcy zbudowali kolej Gołdap-Tolminkiejmy, znaną z zachowanych mostów w Stańczykach. Pod koniec II wojny światowej na terenie puszczy i w okolicach Gołdapi miały miejsca bardzo zacięte starcia 3 Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej z Armią Trzeciej Rzeszy. Wiele niemieckich wsi i miejscowości w okolicach puszczy zostało programowo kompletnie zniszczonych przez Armię Czerwoną (zob. np. Golubie). Po wojnie na terenie puszczy kryła się zarówno polska jak i litewska partyzantka antykomunistyczna. Na terenie puszczy znajduje się kilka wiaduktów - pozostałość po rozebranej linii kolejowej Gołdap-Żytkiejmy. Linia działała w latach 1927-1944, miała 36 km długości. Wiadukty znajdują się w miejscowościach: Botkuny, Kiepojcie, Stańczyki.[potrzebny przypis]

Ochrona przyrody[edytuj]

Edukacja[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Mapa topograficzna 1:100.000 ark. N-34-58, Генеральный Штаб 1985
  2. Роминтенская пуща karpolov-park.ru [dostęp 2011-07-02]
  3. Hasło Błędzianka w „Encyklopedii PWN”, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2011-07-02]
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. Dan Wołkowycki, Paweł Pawlikowski. [http://maxbot.botany.pl/cgi-bin/pubs/data/article_pdf?id=4012 Zagrożone i chronione gatunki roślin naczyniowych w Puszczy Rominckiej (Polska północno-wschodnia)]. „Fragm. Florist. Geobot. Polon.”. 23 (1), s. 13-28, 2016.