Sissy Spacek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sissy Spacek
Ilustracja
Sissy Spacek (2010)
Imię i nazwisko Mary Elizabeth Spacek
Data i miejsce urodzenia 25 grudnia 1949
Quitman
Zawód aktorka
Współmałżonek Jack Fisk
(od 1972)
Lata aktywności od 1968

Mary Elizabeth „Sissy” Spacek[1] (ur. 25 grudnia 1949 w Quitman[2]) − amerykańska aktorka, laureatka Oscara za rolę w filmie Córka górnika[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Quitman w Teksasie jako córka Virginii Frances (z domu Spillman; 1917–1981) i Edwina Arnolda Spaceka Sr. (1910–2001), powiatowego agenta gospodarczego[4]. Jej kuzynem był aktor Rip Torn[4]. W 1967, kiedy miała 17 lat, zmarł na białaczkę jej starszy od niej o rok brat 18-letni Robbie. W 1967 ukończyła Quitman High School[5].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Karierę w show-biznesie rozpoczynała jako piosenkarka. Przez jakiś czas Sissy występowała w pubach w Greenwich Village, a także na przesłuchaniu do Decca Records[5]. Chociaż wytwórni podobał się jej głos, nie zatrudnili jej, ponieważ mieli piosenkarkę o podobnej barwie - Loretta Lynn[5]. W 1968 podpisała nawet niewielką umowę z Tourette Records i pod pseudonimem Rainbo nagrała piosenkę „John You Went Too Far This Time”, której słowa odnosiły się do nagiej okładki płyty Unfinished Music No.1: Two Virgins Johna Lennona i Yoko Ono[6]. Jednak jej kontrakt nie został przedłużony[5].

Aktorstwa uczyła się w Instytucie Lee Strasberga. Pracowała też jako fotomodelka dla Ford Models. Na początku lat 70. zadebiutowała w kinie, jako dziewczyna, która siedzi w barze w dramacie Trash (1970), którego produccentem był Andy Warhol[6], z Joe Dallesandro oraz w roli Poppy, nastolatki sprzedanej w niewolnictwo seksualne w dreszczowcu kryminalnym Michaela Ritchiego Pierwszorzędne cięcie (Prime Cut, 1972) u boku Lee Marvina i Gene’a Hackmana. Jednak przełomem w jej karierze okazały się role psychopatycznych, odtrąconych przez rodziców nastolatek - młodocianej morderczyni Holly w dramacie kryminalnym Terrence’a Malicka Badlands (1973) z Martinem Sheenem i Warrenem Oatesem oraz obdarzonej psychokinetycznymi zdolnościami tytułowej dziewczyny Carrie White w horrorze Briana De Palmy Carrie (1976), będącym ekranizacją pierwszej z wydanych powieści Stephena Kinga. Kreacja protagonistki Carrie przyniosła jej nagrodę specjalną na Avoriaz Fantastic Film Festival i nagrodę National Society of Film Critics (NSFC) oraz pierwszą nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej i nagrody Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych, a witryna RetroCrush.com uznała za jeden z najlepszych występów aktorskich w historii kina grozy[7].

Kandydowała do roli księżniczki Lei w pierwszej trylogii George’a Lucasa Gwiezdne wojny: część IV – Nowa nadzieja (Star Wars Episode IV: A New Hope, 1977), lecz po jej rezygnacji angaż otrzymała Carrie Fisher. Wystąpiła w jednej z głównych ról jako Mildred „Pinky” Rose w awangardowej komedii Roberta Altmana Trzy kobiety (3 Women, 1977) z Shelley Duvall i Janice Rule. Za rolę piosenkarki country Loretty Lynn w opartym na faktach filmie Michaela Apteda Córka górnika (1980) otrzymała Nagrodę Akademii Filmowej i Złoty Glob. Początkowo miała wystąpić jako Emma Greenway w melodramacie Czułe słówka (1983), ale ostatecznie rolę zagrała Debra Winger.

Była ponownie nominowana do Złotego Globu jako Nita Longley, rozwiedziona matka dwóch chłopców, pracująca jako operator centrali w Gregory w Teksasie podczas II wojny światowej, gdzie nawiązuje przyjaźń z marynarzem (Eric Roberts) na urlopie w dramacie Przybłęda (Raggedy Man, 1981). W dreszczowcu politycznym Olivera Stone’a JFK (1991) była żoną polityka Jamesa „Jima” Garrisona (Kevin Costner). Kolejne nominacje do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej zdobywała za role - jako Beth, żona amerykańskiego pisarza Charlesa Hormana (John Shea), który zaginął w Chile podczas puczu w 1973, w opartym na faktach dreszczowcu politycznym Costa Gavrasa Zaginiony (Missing, 1982), Mae Garvey w dramacie Marka Rydella Rzeka (The River, 1984) z Melem Gibsonem, jako Rebecca Magrath i Babe Botrelle w komediodramacie Bruce’a Beresforda Zbrodnie serca (Crimes of the Heart, 1986) z Diane Keaton i Jessicą Lange oraz za rolę Ruth Fowler w dramacie Todda Fielda Za drzwiami sypialni (In the Bedroom, 2001), za którą odebrała Nagrodę Satelity dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym i Złoty Glob.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

12 kwietnia 1974 wyszła za mąż za Jacka Fiska. Mają dwie córki: Schuyler (ur. 1982) i Virginię Madison (ur. 1988).

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne[edytuj | edytuj kod]

  • 1970: Trash jako dziewczyna przy barze (niewymieniona w czołówce)
  • 1972: Pierwszorzędne cięcie (Prime Cut) jako Poppy
  • 1973: The Girls of Huntington House jako Sara
  • 1973: Badlands jako Holly
  • 1974: Miłość na nowy rok (Ginger in the Morning) jako Ginger
  • 1974: The Migrants jako Wanda Trimpin
  • 1975: Katherine jako Katherine Alman
  • 1976: Carrie jako Carrie White
  • 1976: Welcome to L.A jako Linda Murray
  • 1977: Trzy kobiety (3 Women) jako Pinky Rose
  • 1978: Verna (Verna: USO Girl) jako Verna Vane
  • 1980: Córka górnika (Coal Miner's Daughter) jako Loretta Lynn
  • 1980: Bicie serca (Heart Beat) jako Carolyn Cassady
  • 1981: Przybłęda (Raggedy Man) jako Nita
  • 1982: Zaginiony (Missing) jako Beth Horman
  • 1983: Człowiek z dwoma mózgami (The Man with Two Brains) jako Anne Uumellmahaye (głos)
  • 1984: Rzeka (The River) jako Mae Garvey
  • 1985: Historia Marie Ragghianti (Marie) jako Marie Ragghianti
  • 1986: Dobranoc, mamusiu ( 'night, Mother) jako Jessie Cates
  • 1986: Fiołki są błękitne (Violets Are Blue...) jako Gussie Sawyer
  • 1986: Zbrodnie serca (Crimes of the Heart) jako Rebeca „Babe”/„Becky” Magrath Botrelle
  • 1990: Długa droga do domu (The Long Walk Home) jako Miriam Thompson
  • 1991: Niespełnione obietnice (Hard Promises) jako Chris
  • 1991: JFK jako Liz Garrison
  • 1992: Prywatna sprawa (A Private Matter) jako Sherri Finkbine
  • 1994: Miejsce dla Annie (A Place for Annie) jako Susan Lansing
  • 1994: Jak kupić nową mamę (Trading Mom) jako pani Martin/maman/mamik/Natasza
  • 1995: Zacni kowboje (The Good Old Boys) jako Spring Renfro
  • 1995: Harfa traw (The Grass Harp) jako Verena Talbo
  • 1995: Streets of Laredo jako Lorena Parker
  • 1996: Gdyby ściany mogły mówić (If These Walls Could Talk) jako Barbara Barrows (nowela 1974)
  • 1996: Z potrzeby serca (Beyond the Call) jako Pam O’Brien
  • 1997: Prywatne piekło (Affliction) jako Margie „Marge” Fogg
  • 1999: Prosta historia (The Straight Story) jako Rose
  • 1999: Atomowy amant (Blast From The Past) jako Helen Thomas Webbers
  • 2000: Pieśń codziennośc (Songs in Ordinary Time) jako Marie Fermoyle
  • 2001: Oskarżona (Midwives) jako Sibyl Danforth
  • 2001: Za drzwiami sypialni (In the Bedroom) jako Ruth Fowler
  • 2002: Ostatnie wołanie (Last Call) jako Zelda Fitzgerald
  • 2002: Źródło młodości (Tuck Everlasting) jako Mae Tuck
  • 2004: Dom na krańcu świata (A Home at the End of the World) jako Alice Glover
  • 2005: Demon: Historia prawdziwa (An American Haunting) jako Lucy Bell
  • 2005: The Ring 2 (The Ring Two) jako Evelyn
  • 2005: Daleka północ (North Country) jako Alice
  • 2005: Nine Lives jako Ruth
  • 2006: Gray Matters jako dr Sydney
  • 2006: Summer Running: The Race to Cure Breast Cancer jako pani Flora Good
  • 2007: Historia Hollis Woods (Pictures of Hollis Woods) jako Josie Cahill
  • 2007: Hot Rod jako Marie Powell
  • 2008: Lake City jako Maggie
  • 2008: Cztery Gwiazdki (Four Christmases) jako Paula
  • 2009: Aż po grób (Get Low) jako Mattie Darrow
  • 2010: Gimme Shelter jako Adrienne Nourse
  • 2011: Służące (The Help) jako pani Walters
  • 2012: Blackbird jako June

Seriale telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

  • 1969-1974: Love, American Style
  • 1972-1976: The Rookies jako Barbara Tabnor
  • 1972-1981: The Waltons jako Sarah Jane Simmons
  • 1992: Shelley Duvall's Bedtime Stories jako narrator (głos)
  • 2010: Trzy na jednego (Big Love) jako Marilyn Densham
  • 2018: Castle Rock jako Ruth Deaver

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Personalidade: Sissy Spacek (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2019-01-03].
  2. Sissy Spacek Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2019-01-03].
  3. Sissy Spacek (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2019-01-03].
  4. a b Sissy Spacek Biography (1949-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2019-01-03].
  5. a b c d Sissy Spacek (25 de Dezembro de 1949) (port.). Filmow. [dostęp 2019-01-03].
  6. a b Sissy Spacek Biography (1949–) (ang.). biography.com. [dostęp 2019-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-03)].
  7. The 100 greatest horror movie performances (ang.). RetroCrush. [dostęp 2019-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-29)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]