Faye Dunaway

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Faye Dunaway
Faye Dunaway w 2008 roku
Faye Dunaway w 2008 roku
Imię i nazwisko Dorothy Faye Dunaway
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1941
Bascom, na Florydzie, USA
Zawód Aktorka, Reżyser, Scenarzysta, Producent filmowy
Współmałżonek Terry O'Neill (1983-1987)
Peter Wolf (1974-1979)
Lata aktywności od 1965
Faye Dunaway podczas Festiwalu Gwiazd w Gdańsku w 2008 roku
Faye Dunaway i Mirosław Baka w scenie z filmu Balladyna (2009)

Dorothy Faye Dunaway (ur. 14 stycznia 1941 roku w Bascom, na Florydzie, USA) – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Jest jedyną córką zawodowego oficera wojskowego Johna MacDowella Dunawaya i Grace April Smith. Ma młodszego brata Maca, który z zawodu jest prawnikiem. Rodzice rozstali się w 1958, gdy Faye miała 17 lat. Matka wyszła powtórnie za mąż w 1967 za Jima Hartshorna.

Ukończyła University of Florida w Gainesville. Jej droga na ekran wiodła przez kilka uczelni i prestiżowe stypendium Fulbrighta. Pierwsze aktorskie kroki stawiała w studenckim teatrze Uniwersytetu w Bostonie, w stanie Massachusetts, na którym w 1962 ukończyła wydział teatralny. Studiowała także w bostońskiej Szkole Sztuk Pięknych i Użytkowych (School of Fine and Applied Arts).

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Jej właściwa kariera rozpoczęła się w 1962 od występów na deskach nowojorskiego Lincoln Center Repertory Theater w takich spektaklach jak Oto jest głowa zdrajcy, Po upadku i Skąpiec. W 1966 odebrała Theater World Award za kreację w off-brodwayowskim spektaklu Hogan's Goat. Grała Blanche DuBois w sztuce Tennessee Williamsa Tramwaj zwany Pożądaniem.

W kinie zadebiutowała w 1967 w komedii The Happening (1967) i Szybki zmierzch (Hurry Sundown) Otto Premingera. Wystąpiła u boku Warrena Beatty w biograficznym melodramacie kryminalnym Bonnie i Clyde (1967), a za rolę Bonnie Parker, dziewczyny gangstera, otrzymała nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej, Golden Laurel oraz nominację do Oscara i Złotego Globu. W dramacie Układ (The Arrangement, 1969) Elia Kazana przypadła jej rola niezależnej Gwen Hunt, dla której główny bohater porzuca dotychczasowe ułożone życie, zrywa wszystkie związki zawodowe i niszczy małżeństwo na skutek obsesyjnego opętania. W dramacie kryminalnym Chinatown (1974) Polańskiego jako bogata Evelyn Cross Mulwray z problemami osobistymi zdobyła po raz drugi nominację do Oscara. Nagrodę Oscara dostała za postać pierwszoplanową Diany Christensen, zimnej i bezwzględnej kierowniczki działu telewizyjnego, amoralnej kobiety sukcesu, dla której kariera znaczy więcej niż życie osobiste w dramacie Sieć telewizyjna (Network, 1976) Sidneya Lumeta.

Za kolejne role: w thrillerze Pierwszy śmiertelny grzech (The First Deadly Sin, 1980), filmie Niedobra pani (The Wicked Lady, 1983) i w filmie sci-fi Supergirl (1984) zdobyła nominację do Złotej Maliny dla najgorszej aktorki. Nagrody Złotej Maliny doczekała za portret gwiazdy Hollywood lat 30. Joan Crawford w biograficznym dramacie Najdroższa mamusia (Mommie Dearest, (1981) oraz postać szefowej koncernu o lesbijskich skłonnościach w thrillerze Bez skrupułów (The Temp, 1993). Jej kolejna kreacja, Wandy Wilcox w Ćmie barowej (Barfly, 1987) u boku Mickeya Rourke, była nominowana do Złotego Globu.

W 1991 wystąpiła w teledysku do piosenki grupy Tom Petty and the Heartbreakers pt. Into the Great Wide Open.

Postać Laury Staton w telewizyjnym filmie kryminalnym Columbo: It's All in the Game (1993) z Peterem Falkiem przyniosła jej nagrodę Emmy.

W 1995 napisała autobiografię pt. Looking for Gatsby: My Life.

W 1998 roku, na jubileuszowej 70. ceremonii rozdania Oscarów pojawiła się na scenie w specjalnej, uroczystej prezentacji aktorów – wszystkich dotychczasowych laureatów Oscara.

W 2001 roku zadebiutowała jako reżyser filmu The Yellow Bird.

W 2008 roku przyjechała do Polski, by wziąć udział w dwóch polskich powstających produkcjach filmowych − Balladynie i Karolci. Odcisnęła też swoją dłoń w Alei Gwiazd podczas trwającego w Gdańsku Festiwalu Gwiazd.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Romansowała z komikiem Lennym Brucem, fotografem i reżyserem Jerrym Schatzbergiem (1966-1968), aktorem Marcello Mastroiannim (1968-1970), aktorem Harrisem Yulinem (1970-1972). Skandalem było jej małżeństwo 7 sierpnia 1974 z młodszym o pięć lat wokalistą rockowej grupy The J. Geils BandPeterem Wolfem, które rozpadło się po pięciu latach. W 1980 urodziła syna Liama. Jego ojcem jest angielski fotograf Terry O'Neill, z którym w lipcu 1983 wzięła ślub, jednak i to małżeństwo w roku 1987 zakończyło się rozwodem.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 1967: The Happening jako Sandy
  • 1967: Szybki zmierzch (Hurry Sundown) jako Lou McDowell
  • 1967: Bonnie i Clyde (Bonnie and Clyde) jako Bonnie Parker
  • 1968: Sprawa Thomasa Crowna (The Thomas Crown Affair) jako Vicki Anderson
  • 1968: Kochankowie (Amanti) jako Julia
  • 1969: The Extraordinary Seaman jako Jennifer Winslow
  • 1969: Układ (The Arrangement) jako Gwen
  • 1970: Zagadka dziecka klęski (Puzzle of a Downfall Child) jako Lou Andreas Sand
  • 1970: Mały Wielki Człowiek (Little Big Man) jako Louise Pendrake (Lulu Kane)
  • 1971: Hogan's Goat jako Kathleen Stanton
  • 1971: Dom pod drzewami (La Maison sous les arbres) jako Jill
  • 1971: Doc jako Katie Elder
  • 1972: The Woman I Love, jako Wallis Warfield Simpson
  • 1973: Taka była Oklahoma (Oklahoma Crude) jako Lena Doyle
  • 1973: Trzej muszkieterowie (The Three Musketeers) jako Milady de Winter
  • 1974: Po upadku (After the Fall) jako Maggie
  • 1974: Chinatown jako Evelyn Cross Mulwray
  • 1974: Płonący wieżowiec (The Towering Inferno) jako Susan Franklin
  • 1974: Czterej muszkieterowie (The Four Musketeers) jako Lady de Winter
  • 1975: Trzy dni Kondora (Three Days of the Condor) jako Kathy Hale
  • 1976: Sieć (Network) jako Diana Christensen
  • 1976: Zniknięcie Aimee (The Disappearance of Aimee) jako Aimee Semple McPherson
  • 1976: Przeklęty rejs (Voyage of the Damned) jako Denise Kreisler
  • 1978: Oczy Laury Mars (Eyes of Laura Mars) jako Laura Mars
  • 1979: Mistrz (The Champ) jako Annie
  • 1980: Pierwszy śmiertelny grzech (The First Deadly Sin) jako Barbara Delaney
  • 1981: Evita Peron jako Eva 'Evita' Peron
  • 1981: Ukochana mamusia (Mommie Dearest) jako Joan Crawford
  • 1982: The Country Girl jako Georgie Elgin
  • 1983: The Wicked Lady jako Lady Barbara Skelton
  • 1984: Supergirl jako Selena
  • 1984: Ordeal by Innocence jako Rachel Argyle
  • 1985: Krzysztof Kolumb jako królowa Izabela Kastylijska
  • 1985: Thirteen at Dinner jako Jane Wilkinson
  • 1986: Beverly Hills Madam jako Lil Hutton
  • 1986: Raspberry Ripple
  • 1987: Casanova jako Madame D'Urfe
  • 1987: Ćma barowa (Barfly) jako Wanda Wilcox
  • 1988: Koszmarny rejs (Midnight Crossing) jako Helen Barton
  • 1988: Burning Secret jako Pani Tuchman
  • 1988: Partia (La Partita) jako The Countess
  • 1989: Miasteczko Cold Sassy (Cold Sassy Tree) jako Love Simpson Blakeslee
  • 1989: W pewną noc, w świetle księżyca (In una notte di chiaro di luna) jako Joan Colbert
  • 1989: Byle do wiosny (Wait Until Spring, Bandini) jako Pani Hildegarde
  • 1990: Silhouette jako Samantha Kimball
  • 1990: Opowieść podręcznej (The Handmaid's Tale) jako Serena Joy
  • 1990: Dwóch Jake'ów (The Two Jakes) jako Evelyn Mulwray (głos)
  • 1991: Gorąca noc (Scorchers) jako Thais
  • 1992: Podwójne ostrze (Lahav Hatzui) jako Faye Milano
  • 1993: Columbo: To tylko gra (Columbo: It's All In the Game) jako Laura Staton
  • 1993: Arizona Dream jako Elaine Stalker
  • 1993: Bez skrupułów (The Temp) jako Charlene Towne
  • 1995: Rodzinny dylemat (A Family Divided) jako Karen Billingsley
  • 1995: Pijacy (Drunks) jako Becky
  • 1995: Don Juan DeMarco jako Marilyn Mickler
  • 1996: Komora (The Chamber) jako Lee Bowene
  • 1996: Biały aligator (Albino Alligator) jako Janet Boudreaux
  • 1996: Najbliżsi sąsiedzi (The People Next Door) jako Ellen
  • 1996: Małpa w hotelu (Dunston Checks In) jako Pani Dubrow
  • 1997: Rebeka (Rebecca) jako Pani Van Hopper
  • 1997: W hołdzie starszym kobietom (En brazos de la mujer madura) jako Condesa
  • 1997: The Twilight of the Golds jako Phyllis Gold
  • 1998: Gia jako Wilhelmina Cooper
  • 1999: Afera Thomasa Crowna (The Thomas Crown Affair) jako Psychiatra
  • 1999: Joanna d'Arc (The Messenger: The Story of Joan of Arc) jako Jolanda D'Aragon
  • 2000: Gorączka wyborcza (Running Mates) jako Meg
  • 2000: Ślepy tor (The Yards) jako Kitty Olchin
  • 2000: Stanley's Gig jako Leila
  • 2001: Yellow Bird jako Aurora Beavis
  • 2002: Changing Hearts jako Betty Miller
  • 2002: Żyć szybko, umierać młodo (The Rules of Attraction) jako Pani Owen
  • 2002: Biograf (The Biographer) jako Amanda Washington
  • 2002: Mid-Century jako Blue / Matka
  • 2002: The Calling jako Mae West
  • 2003: Ukryta tożsamość (Blind Horizon) jako Pani K
  • 2004: Kiedy byliśmy dorośli (Back When We Were Grownups) jako Tina
  • 2004: Cywilizacja jaszczurów (Anonymous Rex) jako Shin
  • 2004: Kronika Kruka (Jennifer's Shadow) jako Mary Ellen Cassi
  • 2004: El Padrino jako Prokurator generalny Navarro
  • 2004: The Last Goodbye jako Sean Winston
  • 2005: Ghosts Never Sleep jako Kathleen Dolan
  • 2006: Cut Off jako Marilyn Burton
  • 2006: Rain jako Isabel
  • 2006: Love Hollywood Style jako Bóg
  • 2007: Pandemic jako Govenor Shaefer
  • 2007: Klub Dzikich Kotek (Cougar Club) jako Edith Birnbaum
  • 2007: Generacja DNA (The Gene Generation) jako Josephine Hayden
  • 2007: Say It in Russian jako Jacqueline de Rossy
  • 2008: Flick jako Sierżant McKenzie
  • 2008: La Rabbia jako Madre
  • 2008: Balladyna (The Bait) jako Psychoanalityk dr Ash
  • 2009: Karolcia (The Magic Stone) jako Czarownica Filomena
  • 2009: The Seduction of Dr. Fugazzi jako Detektyw Rowland
  • 2009: 21 and a Wake-Up jako Major Rose Thorn
  • 2009: Midnight Bayou jako Odette
Seriale telewizyjne
  • 1965: Seaway jako Alexis Webster
  • 1966: The Trials of O'Brien jako Myra
  • 1984: Wyspa Ellis (Ellis Island) jako Maud Charteris
  • 1985: Krzysztof Kolumb (Christopher Columbus) jako Queen Isabella
  • 1993: It Had to Be You jako Laura Scofield
  • 1995: Droga do Avonlea (Road to Avonlea) jako Hrabina Poleńska
  • 1998: A Will of Their Own jako Margaret Sanger
  • 2001: Dotyk anioła (Touched by an Angel) jako dr Rebecca Markham
  • 2002: Soul Food jako Katherine Burke
  • 2003: Agentka o stu twarzach (Alias) jako Ariana Kane
  • 2006: CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas (CSI: Crime Scene Investigation) jako Lois O'Neill
  • 2009: Chirurdzy (Grey's Anatomy) jako dr Margaret Campbell
Produkcja
  • 1989: Miasteczko Cold Sassy (Cold Sassy Tree, producent wykonawczy)
  • 2001: The Yellow Bird (producent)
Reżyser
  • 2001: The Yellow Bird
Scenariusz
  • 2001: The Yellow Bird

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1968 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Bonnie i Clyde"
  • 1968 – nominacja do Oscara w kategorii najlepsza aktorka za film "Bonnie i Clyde"
  • 1968 – BAFTA w kategorii najbardziej obiecująca aktorka za "Bonnie i Clyde"
  • 1971 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Zagadka dziecka klęski"
  • 1975 – nominacja do Oscara w kategorii najlepsza aktorka za film "Chinatown"
  • 1975 – nominacja do BAFTY w kategorii najlepsza aktorka za film "Chinatown"
  • 1975 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Chinatown"
  • 1976 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Trzy dni kondora"
  • 1977Oscar w kategorii najlepsza aktorka za film "Sieć"
  • 1977Złoty Glob w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Sieć"
  • 1978 – nominacja do BAFTY w kategorii najlepsza aktorka za film "Sieć"
  • 1981 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film "Pierwszy śmiertelny grzech"
  • 1982Złota Malina w kategorii najgorsza aktorka za film "Mommie Dearest"
  • 1984 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film "The Wicked Lady"
  • 1985 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film "Supergirl"
  • 1988 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Ćma barowa"
  • 1994Złota Malina w kategorii najgorsza aktorka za film "Bez skrupułów"
  • 1997 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka drugoplanowa za film "Komora"
  • 1998 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka drugoplanowa za film "Biały aligator"
  • 1999Złoty Glob w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu lub filmie telewizyjnym za film "Gia"

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Louise Fletcher
za Lot nad kukułczym gniazdem
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1977
za Sieć
Następca
Diane Keaton
za Annie Hall
Poprzednik
Louise Fletcher
za Lot nad kukułczym gniazdem
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w
filmie dramatycznym

1977
za Sieć
Następca
Jane Fonda
za Julia