Faye Dunaway

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Faye Dunaway
Ilustracja
Faye Dunaway w 2008 roku
Imię i nazwisko Dorothy Faye Dunaway
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1941
Bascom, na Florydzie, USA
Zawód aktorka, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Współmałżonek Terry O’Neill (1983-1987)
Peter Wolf (1974-1979)
Lata aktywności od 1965
Faye Dunaway podczas Festiwalu Gwiazd w Gdańsku w 2008 roku
Faye Dunaway i Mirosław Baka w scenie z filmu Balladyna (2009)

Dorothy Faye Dunaway (ur. 14 stycznia 1941 w Bascom, na Florydzie, USA) – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna.

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Jest jedyną córką zawodowego oficera wojskowego Johna MacDowella Dunawaya i Grace April Smith. Ma młodszego brata Maca, który z zawodu jest prawnikiem. Rodzice rozstali się w 1958, gdy Faye miała 17 lat. Matka wyszła powtórnie za mąż w 1967 za Jima Hartshorna.

Ukończyła University of Florida w Gainesville. Jej droga na ekran wiodła przez kilka uczelni i prestiżowe stypendium Fulbrighta. Pierwsze aktorskie kroki stawiała w studenckim teatrze Uniwersytetu w Bostonie, w stanie Massachusetts, na którym w 1962 ukończyła wydział teatralny. Studiowała także w bostońskiej Szkole Sztuk Pięknych i Użytkowych (School of Fine and Applied Arts).

Kariera[edytuj]

Jej właściwa kariera rozpoczęła się w 1962 od występów na deskach nowojorskiego Lincoln Center Repertory Theater w takich spektaklach jak Oto jest głowa zdrajcy, Po upadku i Skąpiec. W 1966 odebrała Theater World Award za kreację w off-brodwayowskim spektaklu Hogan's Goat. Grała Blanche DuBois w sztuce Tennessee Williamsa Tramwaj zwany Pożądaniem.

W kinie zadebiutowała w 1967 w komedii The Happening (1967) i Szybki zmierzch (Hurry Sundown) Otto Premingera. Wystąpiła u boku Warrena Beatty w biograficznym melodramacie kryminalnym Bonnie i Clyde (1967), a za rolę Bonnie Parker, dziewczyny gangstera, otrzymała nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej, Golden Laurel oraz nominację do Oscara i Złotego Globu. W dramacie Układ (The Arrangement, 1969) Elia Kazana przypadła jej rola niezależnej Gwen Hunt, dla której główny bohater porzuca dotychczasowe ułożone życie, zrywa wszystkie związki zawodowe i niszczy małżeństwo na skutek obsesyjnego opętania. W dramacie kryminalnym Chinatown (1974) Polańskiego jako bogata Evelyn Cross Mulwray z problemami osobistymi zdobyła po raz drugi nominację do Oscara. Nagrodę Oscara dostała za postać pierwszoplanową Diany Christensen, zimnej i bezwzględnej kierowniczki działu telewizyjnego, amoralnej kobiety sukcesu, dla której kariera znaczy więcej niż życie osobiste w dramacie Sieć telewizyjna (Network, 1976) Sidneya Lumeta.

Za kolejne role: w thrillerze Pierwszy śmiertelny grzech (The First Deadly Sin, 1980), filmie Niedobra pani (The Wicked Lady, 1983) i w filmie sci-fi Supergirl (1984) zdobyła nominację do Złotej Maliny dla najgorszej aktorki. Nagrody Złotej Maliny doczekała za portret gwiazdy Hollywood lat 30. Joan Crawford w biograficznym dramacie Najdroższa mamusia (Mommie Dearest, (1981) oraz postać szefowej koncernu o lesbijskich skłonnościach w thrillerze Bez skrupułów (The Temp, 1993). Jej kolejna kreacja, Wandy Wilcox w Ćmie barowej (Barfly, 1987) u boku Mickeya Rourke, była nominowana do Złotego Globu.

W 1991 wystąpiła w teledysku do piosenki grupy Tom Petty and the Heartbreakers pt. Into the Great Wide Open.

Postać Laury Staton w telewizyjnym filmie kryminalnym Columbo: It's All in the Game (1993) z Peterem Falkiem przyniosła jej nagrodę Emmy.

W 1995 napisała autobiografię pt. Looking for Gatsby: My Life.

W 1998 roku, na jubileuszowej 70. ceremonii rozdania Oscarów pojawiła się na scenie w specjalnej, uroczystej prezentacji aktorów – wszystkich dotychczasowych laureatów Oscara.

W 2001 roku zadebiutowała jako reżyser filmu The Yellow Bird.

W 2008 roku przyjechała do Polski, by wziąć udział w dwóch polskich powstających produkcjach filmowych − Balladynie i Karolci. Odcisnęła też swoją dłoń w Alei Gwiazd podczas trwającego w Gdańsku Festiwalu Gwiazd.

Życie prywatne[edytuj]

Romansowała z komikiem Lennym Brucem, fotografem i reżyserem Jerrym Schatzbergiem (1966-1968), aktorem Marcello Mastroiannim (1968-1970), aktorem Harrisem Yulinem (1970-1972). Skandalem było jej małżeństwo 7 sierpnia 1974 z młodszym o pięć lat wokalistą rockowej grupy The J. Geils BandPeterem Wolfem, które rozpadło się po pięciu latach. W 1980 urodziła syna Liama. Jego ojcem jest angielski fotograf Terry O’Neill, z którym w lipcu 1983 wzięła ślub, jednak i to małżeństwo w roku 1987 zakończyło się rozwodem.

Filmografia[edytuj]

Filmy fabularne
  • 1967: The Happening jako Sandy
  • 1967: Szybki zmierzch (Hurry Sundown) jako Lou McDowell
  • 1967: Bonnie i Clyde (Bonnie and Clyde) jako Bonnie Parker
  • 1968: Sprawa Thomasa Crowna (The Thomas Crown Affair) jako Vicki Anderson
  • 1968: Kochankowie (Amanti) jako Julia
  • 1969: The Extraordinary Seaman jako Jennifer Winslow
  • 1969: Układ (The Arrangement) jako Gwen
  • 1970: Zagadka dziecka klęski (Puzzle of a Downfall Child) jako Lou Andreas Sand
  • 1970: Mały Wielki Człowiek (Little Big Man) jako Louise Pendrake (Lulu Kane)
  • 1971: Hogan's Goat jako Kathleen Stanton
  • 1971: Dom pod drzewami (La Maison sous les arbres) jako Jill
  • 1971: Doc jako Katie Elder
  • 1972: The Woman I Love, jako Wallis Warfield Simpson
  • 1973: Taka była Oklahoma (Oklahoma Crude) jako Lena Doyle
  • 1973: Trzej muszkieterowie (The Three Musketeers) jako Milady de Winter
  • 1974: Po upadku (After the Fall) jako Maggie
  • 1974: Chinatown jako Evelyn Cross Mulwray
  • 1974: Płonący wieżowiec (The Towering Inferno) jako Susan Franklin
  • 1974: Czterej muszkieterowie (The Four Musketeers) jako Lady de Winter
  • 1975: Trzy dni Kondora (Three Days of the Condor) jako Kathy Hale
  • 1976: Sieć (Network) jako Diana Christensen
  • 1976: Zniknięcie Aimee (The Disappearance of Aimee) jako Aimee Semple McPherson
  • 1976: Przeklęty rejs (Voyage of the Damned) jako Denise Kreisler
  • 1978: Oczy Laury Mars (Eyes of Laura Mars) jako Laura Mars
  • 1979: Mistrz (The Champ) jako Annie
  • 1980: Pierwszy śmiertelny grzech (The First Deadly Sin) jako Barbara Delaney
  • 1981: Evita Peron jako Eva 'Evita' Peron
  • 1981: Ukochana mamusia (Mommie Dearest) jako Joan Crawford
  • 1982: The Country Girl jako Georgie Elgin
  • 1983: The Wicked Lady jako lady Barbara Skelton
  • 1984: Supergirl jako Selena
  • 1984: Ordeal by Innocence jako Rachel Argyle
  • 1985: Krzysztof Kolumb jako królowa Izabela Kastylijska
  • 1985: Thirteen at Dinner jako Jane Wilkinson
  • 1986: Beverly Hills Madam jako Lil Hutton
  • 1986: Raspberry Ripple
  • 1987: Casanova jako Madame D'Urfe
  • 1987: Ćma barowa (Barfly) jako Wanda Wilcox
  • 1988: Koszmarny rejs (Midnight Crossing) jako Helen Barton
  • 1988: Burning Secret jako pani Tuchman
  • 1988: Partia (La Partita) jako The Countess
  • 1989: Miasteczko Cold Sassy (Cold Sassy Tree) jako Love Simpson Blakeslee
  • 1989: W pewną noc, w świetle księżyca (In una notte di chiaro di luna) jako Joan Colbert
  • 1989: Byle do wiosny (Wait Until Spring, Bandini) jako pani Hildegarde
  • 1990: Silhouette jako Samantha Kimball
  • 1990: Opowieść podręcznej (The Handmaid's Tale) jako Serena Joy
  • 1990: Dwóch Jake’ów (The Two Jakes) jako Evelyn Mulwray (głos)
  • 1991: Gorąca noc (Scorchers) jako Thais
  • 1992: Podwójne ostrze (Lahav Hatzui) jako Faye Milano
  • 1993: Columbo: To tylko gra (Columbo: It's All In the Game) jako Laura Staton
  • 1993: Arizona Dream jako Elaine Stalker
  • 1993: Bez skrupułów (The Temp) jako Charlene Towne
  • 1995: Rodzinny dylemat (A Family Divided) jako Karen Billingsley
  • 1995: Pijacy (Drunks) jako Becky
  • 1995: Don Juan DeMarco jako Marilyn Mickler
  • 1996: Komora (The Chamber) jako Lee Bowene
  • 1996: Biały aligator (Albino Alligator) jako Janet Boudreaux
  • 1996: Najbliżsi sąsiedzi (The People Next Door) jako Ellen
  • 1996: Małpa w hotelu (Dunston Checks In) jako pani Dubrow
  • 1997: Rebeka (Rebecca) jako pani Van Hopper
  • 1997: W hołdzie starszym kobietom (En brazos de la mujer madura) jako Condesa
  • 1997: The Twilight of the Golds jako Phyllis Gold
  • 1998: Gia jako Wilhelmina Cooper
  • 1999: Afera Thomasa Crowna (The Thomas Crown Affair) jako psychiatra
  • 1999: Joanna d’Arc (The Messenger: The Story of Joan of Arc) jako Jolanda D'Aragon
  • 2000: Gorączka wyborcza (Running Mates) jako Meg
  • 2000: Ślepy tor (The Yards) jako Kitty Olchin
  • 2000: Stanley's Gig jako Leila
  • 2001: Yellow Bird jako Aurora Beavis
  • 2002: Changing Hearts jako Betty Miller
  • 2002: Żyć szybko, umierać młodo (The Rules of Attraction) jako pani Owen
  • 2002: Biograf (The Biographer) jako Amanda Washington
  • 2002: Mid-Century jako Blue / Matka
  • 2002: The Calling jako Mae West
  • 2003: Ukryta tożsamość (Blind Horizon) jako pani K
  • 2004: Kiedy byliśmy dorośli (Back When We Were Grownups) jako Tina
  • 2004: Cywilizacja jaszczurów (Anonymous Rex) jako Shin
  • 2004: Kronika Kruka (Jennifer's Shadow) jako Mary Ellen Cassi
  • 2004: El Padrino jako prokurator generalny Navarro
  • 2004: The Last Goodbye jako Sean Winston
  • 2005: Ghosts Never Sleep jako Kathleen Dolan
  • 2006: Cut Off jako Marilyn Burton
  • 2006: Rain jako Isabel
  • 2006: Love Hollywood Style jako Bóg
  • 2007: Pandemic jako Govenor Shaefer
  • 2007: Klub Dzikich Kotek (Cougar Club) jako Edith Birnbaum
  • 2007: Generacja DNA (The Gene Generation) jako Josephine Hayden
  • 2007: Say It in Russian jako Jacqueline de Rossy
  • 2008: Flick jako sierżant McKenzie
  • 2008: La Rabbia jako Madre
  • 2008: Balladyna (The Bait) jako Psychoanalityk dr Ash
  • 2009: Karolcia (The Magic Stone) jako Czarownica Filomena
  • 2009: The Seduction of Dr. Fugazzi jako detektyw Rowland
  • 2009: 21 and a Wake-Up jako major Rose Thorn
  • 2009: Midnight Bayou jako Odette
Seriale telewizyjne
  • 1965: Seaway jako Alexis Webster
  • 1966: The Trials of O’Brien jako Myra
  • 1984: Wyspa Ellis (Ellis Island) jako Maud Charteris
  • 1985: Krzysztof Kolumb (Christopher Columbus) jako Queen Isabella
  • 1993: It Had to Be You jako Laura Scofield
  • 1995: Droga do Avonlea (Road to Avonlea) jako hrabina Poleńska
  • 1998: A Will of Their Own jako Margaret Sanger
  • 2001: Dotyk anioła (Touched by an Angel) jako dr Rebecca Markham
  • 2002: Soul Food jako Katherine Burke
  • 2003: Agentka o stu twarzach (Alias) jako Ariana Kane
  • 2006: CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas (CSI: Crime Scene Investigation) jako Lois O’Neill
  • 2009: Chirurdzy (Grey's Anatomy) jako dr Margaret Campbell
Produkcja
  • 1989: Miasteczko Cold Sassy (Cold Sassy Tree, producent wykonawczy)
  • 2001: The Yellow Bird (producent)
Reżyser
  • 2001: The Yellow Bird
Scenariusz
  • 2001: The Yellow Bird

Nagrody i nominacje[edytuj]

  • 1968 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film „Bonnie i Clyde”
  • 1968 – nominacja do Oscara w kategorii najlepsza aktorka za film „Bonnie i Clyde”
  • 1968 – BAFTA w kategorii najbardziej obiecująca aktorka za „Bonnie i Clyde”
  • 1971 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film „Zagadka dziecka klęski”
  • 1975 – nominacja do Oscara w kategorii najlepsza aktorka za film „Chinatown”
  • 1975 – nominacja do BAFTY w kategorii najlepsza aktorka za film „Chinatown”
  • 1975 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film „Chinatown”
  • 1976 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film „Trzy dni kondora”
  • 1977Oscar w kategorii najlepsza aktorka za film „Sieć”
  • 1977Złoty Glob w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film „Sieć”
  • 1978 – nominacja do BAFTY w kategorii najlepsza aktorka za film „Sieć”
  • 1981 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film „Pierwszy śmiertelny grzech”
  • 1982Złota Malina w kategorii najgorsza aktorka za film „Mommie Dearest”
  • 1984 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film „The Wicked Lady”
  • 1985 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film „Supergirl”
  • 1988 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film „Ćma barowa”
  • 1994Złota Malina w kategorii najgorsza aktorka za film „Bez skrupułów”
  • 1997 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka drugoplanowa za film „Komora”
  • 1998 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka drugoplanowa za film „Biały aligator”
  • 1999Złoty Glob w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu lub filmie telewizyjnym za film „Gia”

Linki zewnętrzne[edytuj]


Poprzednik
Louise Fletcher
za Lot nad kukułczym gniazdem
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w filmie dramatycznym
1977 za Sieć
Następca
Jane Fonda
za Julia