5 Batalion Saperów (II RP)
| 5 Batalion Saperów | |
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita Polska |
| Sformowanie | 1921 (1929) |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 8 maja[1] |
| Nadanie sztandaru | 1925 |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Kraków |
| Rodzaj wojsk | saperzy |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
5 Batalion Saperów (5 bsap) - oddział saperów Wojska Polskiego II RP.
9 lipca 1921 roku w Krakowie z połączenia 6, 21 i 23 "wojennych" batalionów saperów został sformowany 5 Pułk Saperów. W 1929 roku jednostka przeformowana została w 5 Batalion Saperów.
Spis treści |
[edytuj] Mobilizacja 1939
5 Batalion Saperów był jednostką mobilizującą. W 1939 zmobilizował:
- w alarmie: 65 armijny bsap dla armii "Prusy", dwa bsap dla 6 i 21 DP, sam. ksap 55 DPRez, plmost. 4-tonowy, 2 rez. ksap, 3 plutony parkowe saperów, lkol. pont. typ I oraz Szefostwo Fortyfikacji "Kraków" i Dowództwo Grupy Fortyfikacyjnej
- w I rzucie mobilizacji powszechnej: 6 rez. ksap i Dowództwo Grupy Fortyfikacyjnej
- w II rzucie mobilizacji powszechnej: 55 bsap 45 DP Rez, lkol. pont. typ II, kompanię marszową i OZSap
[edytuj] Dowódcy jednostki
dowódcy pułku
- ppłk Jan Fogiel (1921-1922)
- płk Norbert Rustkowski (1922-1923)
- płk Włodzimierz Dziakiewicz (1923-1925)
- płk Ignacy Boerner (1925-1927)
- ppłk Wiktor Batycki (1927-1929)
dowódcy batalionu
- mjr Jan Wańkowicz (p.o. 1929–1932)
- ppłk Czesław Pawłowicz (1932-1934)
- ppłk Ryszard Jaworowski (1934–1938)
- ppłk dypl. Władysław Weryho (XI 1938 - 3 IX 1939)
[edytuj] Symbole batalionu
Sztandar batalionu
10 lutego 1925 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził wzór lewej strony płachty chorągwi 5 Pułku Saperów [2].
8 maja 1925 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski wręczył 5 Pułkowi Saperów sztandar ofiarowany przez organizacje przemysłowe okręgu krakowskiego i górnośląskiego.
3 września 1939 roku dowództwo batalionu, wraz z ochroną liczącą około 20 żołnierzy i sztandarem, ewakuowało się w kierunku na Niepołomice, a potem na Brześć. W związku ze zmieniającą się sytuacją militarną, jako końcowy cel ewakuacji wyznaczono Zaleszczyki. 17 września kolumna zatrzymała się majątku za Tarnopolem. W południe pośpiesznie załadowano się jednak na samochody i skierowano w kierunku Zaleszczyk. Po około 4 godzinach marszu kolumna zatrzymała się (prawdopodobnie) w wiosce Winiówka. Samochody zostały otoczone przez czołgi Armii Czerwonej. Polscy żołnierze złożyli broń[3]. Jeńców skierowano do miasteczka Kopyczyńce. Sztandar 5 bsap pozostał w samochodzie w miejscu rozbrojenia i najprawdopodobniej przejęła go jednostka Armii Czerwonej[4].
Odznaka batalionu
5 maja 1925 roku Minister Spraw Wojskowych, gen. dyw. Władysław Sikorski zatwierdził wzór odznaki pamiątkowej 5 Pułku Saperów [5]. Odznaka o wymiarach 46x35 mm ma kształt srebrnej kotwicy, na której krzyżują się dwa karabiny. U dołu kilof i łopata, u góry harpun i wiosło. Na kotwicę nałożono tarcze z czerwonym obramowaniem, a na nią srebrnego orła i u dołu cyfrę 5. Dwuczęściowa - odlana w białym metalu, tarcza z orłem przymocowana za pomocą dwóch sztyftów. Na rewersie u góry wytłoczona litera M, numer nadania, nazwisko grawera J. Walenta Kraków Na dole pod tarczą otwór [6].
Przypisy
- ↑ Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 8 z 07.03.1925 r., poz. 89.
- ↑ Po incydencie z przelatującym polskim samolotem myśliwskim, ostrzelanym przez żołnierzy sowieckich.
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 351.
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 15 z 05.05.1925 r., poz. 161.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 354.
[edytuj] Bibliografia
- Zdzisław Józef. Cutter: Saperzy II Rzeczypospolitej. Warszawa [etc.]: Pat, 2005. ISBN 83-921881-3-6.
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- Zdzisław. Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945 : Wojsko Polskie 1918-1939, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 978-83-204-3299-2.
- Spis byłych oddziałów Wojska Polskiego, Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 2 (183), Warszawa 2000
|
||||||||||||||||||||
