Hansa-Brandenburg C.I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hansa-Brandenburg C.I
Hansa-Brandenburg C.I
Hansa-Brandenburg C.I
Dane podstawowe
Państwo  Cesarstwo Niemieckie
Producent Hansa-Brandenburg, Phönix, UFAG
Typ samolot rozpoznawczy
Konstrukcja dwupłat
Załoga 2 osoby
Historia
Data oblotu 1916
Lata produkcji od 1916
Dane techniczne
Napęd Hiero
Moc 149 kW (200 KM)
Wymiary
Rozpiętość 12,25 - 12,3 m
Długość 8,3 - 8,45 m
Wysokość 3,33 m
Powierzchnia nośna 37,5 - 38,5 m²
Masa
Własna 800 - 886 kg
Startowa 1196 - 1350 kg
Osiągi
Prędkość maks. 140 - 179 km/h
Prędkość wznoszenia 1,8 - 2,5 m/s
Pułap 3500 - 6000 m
Zasięg 300 - 450 km
Długotrwałość lotu 3 h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 stały i 1 ruchomy karabin maszynowy Schwarzlöse (8 mm), 100 kg bomb
Użytkownicy
Austro-Węgry, Czechosłowacja, Polska
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hansa-Brandenburg C.I – austro-węgierski samolot rozpoznawczy z okresu I wojny światowej, konstrukcji niemieckiej.

Historia i opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Hansa-Brandenburg C.I Adolfa Heyrowskiego

Konstruktorem dwupłatowca C.I, będącego rozwinięciem szkolnej maszyny Hansa-Brandenburg B.I, był inż. Ernst Heinkel. Zmiany obejmowały przede wszystkim zastosowanie mocniejszych silników i dodanie uzbrojenia - przy niezmienionej sylwetce (potocznie zwano go "dużym Brandenburgiem", mimo niemal identycznych wymiarów - w odróżnieniu od "małego" B.I). Ten udany samolot nie zyskał zainteresowania lotnictwa niemieckiego, lecz produkowany był w dużych ilościach na licencji w Austro-Węgrzech w zakładach Phönix w Wiedniu i Ungarische Flugzeugfabrik AG (UFAG) w Budapeszcie[1], a po wojnie również w Czechosłowacji przez zakłady Aero jako A-14, A-15 i A.26. Stosowano w nich rozmaite silniki: Austro-Daimler o mocy od 150 do 200 KM, Mercedes 160 KM, Hiro 200-230 KM i Benz 200-230 KM[1]. Uzbrojenie stanowił 1 ruchomy karabin maszynowy Schwarzlöse 8 mm wz.07/12 umieszczony na obrotnicy w tylnej kabinie (w części egzemplarzy montowano dodatkowo 1 stały karabin maszynowy strzelający do przodu nad górnym płatem, a w samolotach późniejszej produkcji - zsynchronizowany karabin maszynowy Schwarzlose M.16/R). Niektóre samoloty produkcji Phönix miały kabinę obserwatora w formie dość wysokiej oprofilowanej wieży, przez co karabin maszynowy na obrotnicy na szczycie mógł strzelać dookoła ponad górnym płatem. Mógł on zabrać także do 100 kg bomb[1].

Firma Phönix produkowała samoloty serii 26, 27, 29, 129, 229, 329, 429, a UFAG - 61, 63, 64, 67, 68, 69, 169, 269, 369 (stanowiły one pierwszą część numeru seryjnego)[2]. Phönix wyprodukował ich 480, a UFAG - 876, łącznie 1356[1]. Cechą samolotów Hansa-Brandenburg C.I był wysoki silnik, ograniczający widoczność dla pilota, dlatego w samolotach produkcji Phoenix silnik montowano ok. pół metra niżej, natomiast samoloty UFAG miały staranne okapotowanie silnika[1].

Służba w lotnictwie polskim[edytuj | edytuj kod]

Samoloty oprócz lotnictwa Państw Centralnych i Czechosłowacji użytkowane były po wojnie w dużej liczbie (33, a nawet według niektórych źródeł 54 egzemplarze)[3] również w polskim lotnictwie, służąc do połowy lat dwudziestych m.in. w 5 i 6 Eskadrze Wywiadowczej i 2 Pułku Lotniczym oraz prawdopodobnie w 8 i 16 Eskadrze Wywiadowczej.

5 listopada 1918 Stefan Bastyr wraz z obserwatorem de Beaurain wykonali na Brandenburgu C.I pierwszy lot bojowy lotnictwa niepodległej Polski (jeszcze przed oficjalnie przyjmowanym dniem odzyskania niepodległości 11 listopada). Obrzucili lekkimi bombami 15 kg i ostrzelali ukraińskich żołnierzy wycofujących się po próbie ataku na Dworzec Główny we Lwowie[4]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 W. Obuchowicz, A. Nikiforow, op.cit. s.18-19
  2. W. Obuchowicz, A. Nikiforow, op.cit. Według K. Chołoniewski, W. Bączkowski, op.cit. także serie 23 (Phönix) i 62.01 i 66 (UFAG)
  3. K. Chołoniewski, W. Bączkowski, op.cit.
  4. Tomasz Kopański, Lotnictwo w obronie Lwowa w listopadzie 1918 roku, w: Militaria i Fakty nr 6/2001, s.40

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Chołoniewski, Wiesław Bączkowski: Samoloty wojskowe obcych konstrukcji 1918-1939 - Tomik 1. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1987. ISBN 83-206-0566-0.
  • Michael Sharpe: Dwupłatowce, trójpłatowce i wodnosamoloty. Warszawa: Bellona, 2001. ISBN 83-11-09273-7.
  • Walerij Obuchowicz, Andriej Nikiforow: Samoliety Pierwoj Mirowoj Wojny (Самолеты первой мировой войны). Harwest, 2003. ISBN 985-13-1701-2. (ros.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]