Lublin R.XIII

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lublin R-XIIIC
Lublin R-XIIIC
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Plage i Laśkiewicz / LWS
Typ samolot towarzyszący
Załoga 2 (pilot i obserwator)
Historia
Data oblotu 1931
Dane techniczne
Napęd 1 × silnik gwiazdowy Škoda-Whirlwind J5B
Moc 220 KM (162 kW)
Wymiary
Rozpiętość 13,25 m
Długość 8,20 m
Wysokość 2,76 m
Powierzchnia nośna 24,50 m²
Masa
Własna 800 kg
Startowa 1290 kg
Osiągi
Prędkość maks. 180 km/h
Pułap 4100 m
Zasięg 600 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 karabin maszynowy Vickers K obserwatora
Użytkownicy
 Polska
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lublin R-XIIIpolski samolot towarzyszący marki Lublin z okresu II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Model R-XIIIter w Pomorskim Muzeum Wojskowym

Samolot zaprojektował inż. Jerzy Rudlicki w 1931. Produkcję seryjną rozpoczęto 17 września 1931. Pierwszy Lublin R-XIIIA wszedł do służby 7 czerwca 1932. Wszystkie samoloty z serii A w liczbie 50 sztuk zostały zmodyfikowane i otrzymały oznaczenie R-XIIIB. Następnie opracowano wersje ulepszone aerodynamicznie C i D. W 1934 opracowano wersję z pływakami dla marynarki wojennej, oznaczaną R-XIIIter. Posiadała ona nieco zwiększone wymiary oraz gorsze osiągi. Kolejna wersja R-XIIIE miała wzmocniony płat i 4 wyrzutniki bombowe, jednak nie została skierowana do produkcji seryjnej. Ostatnią wersją była wersja R-XIIIF produkowana od 1934. Łącznie wyprodukowano 273 samoloty wszystkich wersji.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Dwumiejscowy górnopłat zastrzałowy (parasol) z podwoziem stałym o konstrukcji mieszanej. Kadłub spawany z rur stalowych, kryty płótnem oraz (z przodu i od góry) blachą duralową. Płat dwudzielny, dwudźwigarowy, drewniany, kryty płótnem, wsparty na piramidce i zastrzałach. Lotki ze skrzydełkami odciążającymi. Usterzenie spawane z rur, kryte płótnem. Masa silnika: Skoda – 250 kg, Gnome-Rhome – 280 kg. Morski Dywizjon Lotniczy Marynarki Wojennej używał R-XIIIter w wersji z pływakami (wodnosamolot) o masie własnej 998 kg.

Użycie bojowe[edytuj | edytuj kod]

W 1939 w jednostkach było 150 samolotów R-XIII, w tym 50 w wersjach R-XIIID i R-XIIIC w jednostkach bojowych, 30 sztuk w szkolnictwie, 30 sztuk w rezerwie i około 40 sztuk w remontach. Samoloty trafiły do 16, 26, 36, 43, 46, 56 i 66 eskadry obserwacyjnej. W czasie walk 40 samolotów uległo zniszczeniu, a 10 udało się ewakuować do Rumunii. Jeden R-XIII wylądował w ZSRR, jeden na Węgrzech i jeden na Słowacji.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Morgała: Samoloty wojskowe w Polsce: 1924-1939 [T. 2]. Warszawa: Wydawnictwo "Bellona", 2003. ISBN 83-11-09319-9.
  • Witold Szewczyk: Samoloty na których walczyli Polacy. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1988, s. 71-75. ISBN 83-206-0738-8.
  • Kosztowna pomyłka? Geneza lotnictwa towarzyszącego w Polsce, "Lotnictwo" nr 4(2011) s. 88-93 ISSN 1732-5323