Aleksander VII

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleksander VII
Alexander Septimus
Fabio Chigi
Papież
Aleksander VII
Herb Aleksander VII
Data i miejsce urodzenia 13 lutego 1599
Siena
Data i miejsce śmierci 22 maja 1667
Rzym
Papież
Okres sprawowania 7 kwietnia 1655 – 22 maja 1667
Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej
Okres sprawowania grudzień 1651 – 7 stycznia 1655
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat grudzień 1634
Nominacja biskupia 8 stycznia 1635
Sakra biskupia 1 lipca 1635
Kreacja kardynalska 19 lutego 1652
Innocenty X
Kościół tytularny Santa Maria del Popolo (12 marca 1652)
Pontyfikat 7 kwietnia 1655

Aleksander VII (łac. Alexander VII, właśc. Fabio Chigi; ur. 13 lutego 1599 w Sienie, zm. 22 maja 1667 w Rzymie[1]) – włoski duchowny katolicki, papież w okresie od 7 kwietnia 1655 do 22 maja 1667[2].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Pochodził ze znanego rodu bankierów, podniesionego do godności hrabiowskiej. Jego ojciec, Flavio[3], był krewnym Pawła V. W dzieciństwie Chigi nie cieszył się dobrym zdrowiem i nauki początkowe pobierał w domu, pod kierunkiem matki Laury Marsigli oraz prywatnych nauczycieli[3]. Na Uniwersytecie w Sienie obronił doktorat filozofii, prawa i teologii (1626)[3]. W grudniu tego samego roku udał się do Rzymu i wstąpił do stanu duchownego[3]. Pracował w Kurii Rzymskiej, był referendarzem Trybunału Sygnatury Apostolskiej oraz zastępcą legata w Ferrarze[3].

W grudniu 1634 przyjął święcenia kapłańskie, a miesiąc później został mianowany biskupem Nardò i inkwizytorem Malty[3]. W czerwcu 1639 udał się z misją nuncjusza apostolskiego do Kolonii, gdzie pozostawał aż do 1651[2]. Odmówił wzięcia udziału w negocjacjach w Westfalii kończących wojnę trzydziestoletnią – argumentował, że nie może układać się w imieniu papieża z protestantami[1]. W 1651 papież Innocenty X mianował go sekretarzem stanu, a 19 lutego 1652 obdarzył godnością kardynalską (z tytułem prezbitera Santa Maria del Popolo)[3]. 13 maja 1652 kardynał Chigi został biskupem Imoli[3]. W Kurii Rzymskiej, obok pełnienia funkcji sekretarza stanu, kardynał Chigi był także członkiem Kongregacji Świętego Oficjum i Kongregacji Rozkrzewiania Wiary[4].

Wybór na papieża[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Konklawe 1655.

Konklawe po śmierci Innocentego X trwało prawie trzy miesiące i było miejscem starć kilku frakcji, popieranych przez europejskie monarchie katolickie. Ostatecznie 7 kwietnia 1655 wybrano, mimo zdecydowanego sprzeciwu Francji, kardynała Chigiego, który przyjął imię Aleksandra VII[1] (na cześć XII-wiecznego papieża Aleksandra III). Nowy papież został koronowany 18 kwietnia 1655, a 9 maja odbył uroczysty ingres do Bazyliki Laterańskiej.

Pontyfikat[edytuj | edytuj kod]

W pierwszych dniach pontyfikatu Aleksander VII jawił się jako zdecydowany przeciwnik powszechnej praktyki nepotyzmu[2]. Jedną z pierwszych decyzji był nakaz opuszczenia Rzymu przez wszechwładną Olimpię Maidalchini, szwagierkę zmarłego papieża Innocentego. Aleksander VII początkowo zabronił krewnym odwiedzać Rzym, ale już po roku, za namową swojego otoczenia z Kurii Rzymskiej, przywrócił panujące uprzednio obyczaje i rozdał rodzinie wiele ważnych, dochodowych stanowisk[1] (m.in. bratanka Flavio mianował kardynałem w 1657).

Polityka zagraniczna papieża stała pod znakiem konfliktu z Francją. Opiekę w Rzymie znalazł kardynał Retz, przeciwnik pierwszego ministra kardynała Mazarina[1]. W odpowiedzi dwór francuski poparł pretensje arystokratycznych rodów włoskich Farnese i d'Este do części terytoriów Państwa Papieskiego, a Mazarin udaremnił plany papieża odegrania roli negocjatora między Francją i Hiszpanią[1]. Śmierć kardynała Mazarina (1661) nie zatrzymała konfliktu. Król Ludwik XIV oskarżył gwardię papieską o zamach na ambasadora Francji i zerwał stosunki dyplomatyczne, a następnie zajął enklawy papieskie (m.in. Awinion[2]) i zagroził najazdem na Państwo Kościelne. Papież został zmuszony do podpisania traktatu w Pizie (1664), w którym uznał wszystkie żądania francuskie, w tym prawo nominacji biskupich we Francji dla króla Ludwika[1]. Papież naraził się także kardynałowi Mazarinowi, popierając kandydaturę Leopolda I, po śmierci cesarza Ferdynanda III[1].

Poprawnie układały się stosunki dyplomacji papieża Aleksandra z Republiką Wenecką, natomiast doszło do konfliktu z Hiszpanią i Portugalią. Król Jan IV nie zaakceptował nuncjusza, w odpowiedzi papież odmówił nominacji biskupich dla kandydatów królewskich[1]. Król pozostawił w tej sytuacji diecezje bez biskupów, zyski z nich kierując do skarbu państwa[1]. W okresie pontyfikatu Aleksandra VII w Rzymie osiadła, nawrócona na wiarę katolicką w 1665, była królowa Szwecji, Krystyna Waza[2].

Niepowodzenia dyplomatyczne spowodowały, że Aleksander nie uzyskał prawie żadnego wsparcia finansowego, ani nie utworzył Ligi Katolickiej przeciw Turkom, choć w 1664 udało mu się skłonić Francję (tradycyjną sojuszniczkę Turcji) do wysłania posiłków na pomoc zagrożonej Austrii[2]. Turcy zostali wprawdzie pokonani w tej kampanii, ale nie zostali całkiem wyparci z Europy[2].

Ważne decyzje papież podjął w sprawach misyjnych. 23 marca 1656 wydał dekret, który zezwolił jezuickim misjonarzom w Chinach na stosowanie w ceremoniach kościelnych niektórych obrzędów lokalnych oraz rezygnacji z łaciny podczas nabożeństw[1]. Decyzja ta została potem zmieniona przez jednego z następców, Klemensa XI (1704). W 1656 Aleksander VII potwierdził potępienie 5 tez jansenistycznych[1].

Jako opiekun sztuk pięknych papież zlecił architektowi Berniniemu otoczenie Placu Św. Piotra półkolistą kolumnadą[1]. Bernini zaprojektował także grobowiec papieża w Bazylice Watykańskiej.

W 1661 beatyfikował, a w 1665 kanonizował Franciszka Salezego[1].

Kreował 38 kardynałów, na ośmiu konsystorzach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 395-398. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 144-145. ISBN 83-7006-437-X.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Chigi, Fabio (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2013-09-05].
  4. Lorenzo Cardella: Memorie Storiche de Cardinali della Santa Romana Chiesa. Tomo settimo. Rzym: 1793, s. 90.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Richard McBrien, Leksykon papieży. Pontyfikaty od Piotra Apostoła do Jana Pawła II, Warszawa 2003
  • Pope Alexander VII (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-09-05].


Poprzednik
Giovanni Giacomo Panciroli
Sekretarz stanu Watykanu
1651 – 1655
Następca
Giulio Rospigliosi
Poprzednik
Innocenty X
Emblem of the Papacy SE.svg Papież
1655 – 1667
Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Klemens IX