Benedykt XIII (papież)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Benedykt XIII
Benedictus Tertius Decimus
Pietro Francesco Orsini
Sługa Boży
Papież
Benedykt XIII
Herb Benedykt XIII
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1649
Gravina in Puglia
Data i miejsce śmierci 21 lutego 1730
Rzym
Papież
Okres sprawowania 29 maja 1724 – 21 lutego 1730
Arcybiskup Benewentu
Okres sprawowania 18 marca 1686 – 21 lutego 1730
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Śluby zakonne 13 lutego 1668
Diakonat 22 lutego 1671
Prezbiterat 24 lutego 1671
Nominacja biskupia 28 stycznia 1675
Sakra biskupia 3 lutego 1675
Kreacja kardynalska 22 lutego 1672
Klemens X
Kościół tytularny S. Sisto (16 maja 1672)
Biskup Frascati (3 stycznia 1701)
Biskup Porto e S. Rufina (18 marca 1715)
Pontyfikat 29 maja 1724

Benedykt XIII (łac. Benedictus XIII), właściwie Vincenzo Maria Orsini de Gravina, imiona chrzestne Pietro, Francesco (ur. 2 lutego 1649 w Gravina in Puglia, archidiecezja Bari, zm. 21 lutego 1730 w Rzymie), włoski duchowny katolicki, od 1724 papież.

Pochodził z arystokratycznego rodu, który dał Kościołowi kilku papieży. Zrezygnował z praw dziedzicznych i w 1667 wstąpił do zakonu dominikanów. W 1668 złożył śluby zakonne, w lutym 1671 przyjął święcenia najpierw diakonatu, następnie kapłaństwa. Chciał prowadzić pobożne, skromne życie w klasztorze, jednak zabiegi rodziny dały mu w młodym wieku miejsce w Kolegium kardynałów (1672, prezbiter S. Sisto) oraz arcybiskupstwo Manfredonia (konsekrowany 3 lutego 1675 przez kardynała Paluzzo Paluzzi Altieri). W 1680 został biskupem Ceseny (z tytułem personalnym arcybiskupa), w marcu 1686 – ze względu na niesprzyjający jego zdrowiu klimat w Cesenie – przeniesiony na arcybiskupa Benewentu. W styczniu 1701 został kardynałem-biskupem Frascati, a w 1715 kardynałem-biskupem Porto e Santa Rufina. Przez cały czas utrzymywał jednocześnie stolicę Benewentu.

Brał udział we wszystkich kolejnych konklawe – w 1676, 1689, 1691, 1700, 1721 i 1724. Konklawe po śmierci Innocentego XIII nie mogło przez dziewięć tygodni wyłonić nowego papieża wskutek starć frakcji hiszpańskiej, francuskiej i prohabsburskiej; kardynał Orsini, kandydat kompromisowy, został wybrany 29 maja 1724 i wzbraniał się przed przyjęciem decyzji konklawe, ostatecznie przekonał go przełożony zakonu dominikanów. Orsini przyjął początkowo imię Benedykta XIV, zmienił je jednak na Benedykt XIII (inny Benedykt XIII, Pedro da Luna, był antypapieżem na przełomie XIV i XV wieku). Wybór imienia był poświęcony innemu dominikaninowi na tronie papieskim, błogosławionemu Benedyktowi XI (zmarłemu w 1304). Nowy papież został koronowany 4 czerwca 1724.

Po wyborze Benedykt podjął decyzję o utrzymaniu przy sobie godności arcybiskupa Benevento, powierzył zarazem administrację Benevento swojemu wieloletniemu sekretarzowi, Niccolo Coscii, którego dodatkowo mianował kardynałem i uczynił swoim najbliższym współpracownikiem. Nie był to trafny wybór, Coscia szybko zaczął wykorzystywać swoją silną pozycję w Państwie Papieskim do serii nadużyć, ostatecznie nie zawahał się nawet przed przywłaszczeniem znacznej sumy ze skarbca watykańskiego. Osoba kardynała Coscii rzuca cień na pontyfikat Benedykta XIII, który niezależnie od tego podjął wiele dobrze ocenianych działań.

Działalność duszpasterską sprawował osobiście, mimo podeszłego wieku w chwili wyboru. Konsekrował nowe kościoły, udzielał sakramentów, przewodniczył synodowi plenarnemu na Lateranie. Przeciwstawił się obyczajom duchowieństwa, ograniczył praktyki nepotyzmu. Zakazał także organizacji loterii państwowej, która stała się źródłem nadużyć, oraz potwierdził bullę Klemensa XI Unigenitus, potępiającą jansenizm. Wśród osób wyniesionych przez papieża Benedykta XIII na ołtarze był Polak Stanisław Kostka.

Rozszerzając kult Grzegorza VII na cały Kościół, wywołał kryzys międzynarodowy, ponieważ stanowiło to potwierdzenie stanowiska o wyższości Kościoła nad państwem świeckim (pochwalono ekskomunikę cesarza Henryka IV przez papieża Grzegorza). Działania Niccolo Coscii odebrały także popularność papieżowi w samym Rzymie.

Benedykt XIII został pochowany w kościele S. Maria sopra Minerva w Rzymie, tradycyjnie związanym z zakonem dominikanów. W 1998 papieża ogłoszono Sługą Bożym.

Bibliografia [edytuj]

Linki zewnętrzne [edytuj]

p • d • e
Dziekani Kolegium Kardynałów
Lata 1130–1378
Wilhelm (1130–1137) • Corrado Demetri (1137–1138) • Gilles (1138–1139) • Corrado Demetri (1139–1153)• Imar (1153–1159) • Gregorio Centu (1159–1162) • Ubaldo de Lucca (1162–1181) • Konrad von Wittelsbach (1181–1200) • Ottaviano di Paoli (1200–1206) • Pietro Gallocia (1206–1211) • Giovanni di San Paolo (1211–1214) • Niccolo de Romanis (1214–1218) • Guido Papareschi (1218–1221) • Ugolino Conti di Segni (1221–1227) • Pelagio Galvani (1227–1230) • Jean d'Abbeville (1230–1237) • Jacques de Vitry (1237–1240) • Romano Bonaventura (1240–1243) • Rinaldo Conti di Jenne (1243–1254) • Odon de Châteauroux (1254–1273) • Jan z Toledo (1273–1275) • Pedro Julião (1275–1276) • Bertrand de Saint-Martin (1276–1278) • Ordoño Alvares (1278–1285) • Bentivenga da Bentivengi (1285–1289) • Latino Malabranca Orsini (1289–1294) • Gerardo Bianchi (1294–1302) • Giovanni Boccamazza (1302–1309) • Leonardo Patrasso (1309–1311) • Giovanni Mincio da Morrovalle (1311–1313) • Niccolo Alberti (1313–1321) • Berenger Fredol (1321–1323) • Berenguer Fredol (1323) • Guillaume Godin (1323–1336) • Pierre Desprès (1336–1361) • Élie de Talleyrand-Périgord (1361–1364) • Guy de Boulogne (1364–1373) • Angelic de Grimoard (1373–1378)
Obediencja „rzymska”
Pietro Corsini (1378–1381) • Philippe d'Alençon (1381–1397) • Pileo di Prata (1397–1400) • Angelo Acciaioli (1404–1408) • Enrico Minutoli (1408) • Antonio Correr (1408–1415)
Obediencja „awiniońska”
Angelic de Grimoard (1373–1388) • Pietro Corsini (1388–1405) • Gui de Malsec (1405–1409) • Jean Flandrin (1409–1415)
Obediencja „pizańska”
Gui de Malsec (1409–1412) • Jean de Brogny (1412–1415)
Lata 1415–1555
Angelo Correr (1415–1417) • Jean de Brogny (1417–1419) • Baldassare Cossa (1419) • Jean de Brogny (1419–1426) • Angelo d'Anna de Sommariva (1426–1428) • Giordano Orsini (1428–1438) • Antonio Correr (1438–1445) • Pierre de Foix (1445–1449) • Amadeusz Sabaudzki (1449–1451) • Pierre de Foix (1451–1464) • Bessarion (1464–1472) • Guillaume d'Estouteville (1472–1483) • Rodrigo Borgia (1483–1492) • Oliviero Carafa (1492–1511) • Raffaele Sansoni Riario (1511–1521) • Bernardino Lopez de Carvajal (1521–1523) • Francesco Soderini (1523–1524) • Niccolo Fieschi (1524) • Alessandro Farnese (1524–1534) • François Guillaume de Clermont (1534–1541) • Giovanni Domenico de Cupis (1541–1553) • Gian Pietro Carafa (1553–1555) • Louis de Bourbon de Vendôme (1555)
Lata od 1555
Jean du Bellay (1555–1560) • François de Tournon (1560–1562) • Rodolfo Pio di Carpi (1562–1564) • Francesco Pisani (1564–1570) • Giovanni Girolamo Morone (1570–1580) • Alessandro Farnese (1580–1589) • Giovanni Antonio Serbelloni (1589–1591) • Alfonso Gesualdo (1591–1603) • Tolomeo Gallio (1603–1607) • Domenico Pinelli (1607–1611) • François de Joyeuse (1611–1615) • Antonio Maria Galli (1615–1620) • Antonio Maria Sauli (1620–1623) • Francesco Maria Bourbon del Monte (1623–1626) • Ottavio Bandini (1626–1629) • Giovanni Battista Deti (1629–1630) • Domenico Ginnasi (1630–1639) • Carlo Emmanuele Pio (1639–1641) • Marcello Lante della Rovere (1641–1652) • Giulio Roma (1652) • Carlo de' Medici (1652–1666) • Francesco Barberini (1666–1679) • Cesare Facchinetti (1679–1683) • Niccolo Albergati-Ludovisi (1683–1687) • Alderano Cibo (1687–1700) • Emmanuel–Theodose de la Tour d'Auvergne de Bouillon (1700–1715) • Nicolò Acciaioli (1715–1719) • Fulvio Astalli (1719–1721) • Sebastiano Antonio Tanara (1721–1724) • Vincenzo Maria Orsini (1724) • Francesco del Giudice (1724–1725) • Fabrizio Paolucci (1725–1726) • Francesco Pignatelli (1726–1734) • Francesco Barberini (1734–1738) • Pietro Ottoboni (1738–1740) • Tommaso Ruffo (1740–1753) • Pietro Luigi Carafa (1753–1755) • Rainiero d'Elci (1755–1761) • Giuseppe Spinelli (1761–1763) • Carlo Alberto Guidoboni Cavalchini (1763–1774) • Giovanni Francesco Albani (1774–1803) • Henry Benedict Stuart (1803–1807) • Leonardo Antonelli (1807–1811) • Alessandro Mattei (1811–1820) • Giulio Maria della Somaglia (1820–1830) • Bartolomeo Pacca (1830–1844) • Lodovico Micara (1844–1847) • Vincenzo Macchi (1847–1860) • Mario Mattei (1860–1870) • Costantino Patrizi Naro (1870–1876) • Luigi Amat di San Filippo e Sorso (1876–1878) • Camillo di Pietro (1878–1884) • Carlo Sacconi (1884–1889) • Raffaele Monaco La Valletta (1889–1896) • Luigi Oreglia di Santo Stefano (1896–1913) • Serafino Vannutelli (1913–1915) • Vincenzo Vannutelli (1915–1930) • Gennaro Granito Pignatelli di Belmonte (1930–1948) • Francesco Marchetti Selvaggiani (1948–1951) • Eugène Tisserant (1951–1972) • Amleto Giovanni Cicognani (1972–1973) • Luigi Traglia (1974–1977) • Carlo Confalonieri (1977–1986) • Agnelo Rossi (1986–1993) • Bernardin Gantin (1993–2002) • Joseph Ratzinger (2002–2005) • Angelo Sodano (od 2005)
Poprzednik
Innocenty XIII		 Emblem of the Papacy SE.svg Papież
1724-1730		 Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Klemens XII
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Benedykt_XIII_(papież)&oldid=36028744”