Śluza Opatowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Śluza Opatowice
Ilustracja
Komora śluzy Opatowice
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja POL województwo dolnośląskie COA.svg dolnośląskie
Herb wroclaw.svg Wrocław
na 245,03 km Odry
1,0 km Kanału Opatowickiego
Dane techniczne
Długość 74,6 m
Szerokość 9,6 m
Różnica poziomów 2,0 m
Wrota wsporne, stalowe, nitowane
Rodzaj napędu elektryczny i ręczny
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Śluza Opatowice
Śluza Opatowice
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Śluza Opatowice
Śluza Opatowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Śluza Opatowice
Śluza Opatowice
Ziemia51°05′44″N 17°07′30″E/51,095556 17,125000

Śluza Opatowiceśluza wodna komorowa, zlokalizowana na rzece Odra, w 245,03 km biegu rzeki[1], położona w przekopie wykonanym przy jej zakolu, nazwanym Kanałem Opatowickim, w 1,0 km tego kanału[2]. Śluza położona jest we Wrocławiu, pomiędzy Wyspą Opatowicką a osiedlem Opatowice.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śluza została wybudowana w ramach inwestycji z zakresu hydrotechniki, prowadzonej w latach 1913–1917[a][3][4] polegającej na budowie nowej drogi wodnej przeprowadzonej przez miasto w ramach Wrocławskiego Węzła Wodnego, tzw. Wrocławskiego Szlaku Głównego, mimo że sama śluza leży poza tym szlakiem[b][3][5][6][7].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Śluza Opatowice stanowi jeden z elementów stopnia wodnego, w odniesieniu do którego stosuje się nazwę: Stopień Wodny Opatowice[4][6], a także w szerszym kontekście funkcjonalnym obiektów hydrotechnicznychStopień Opatowicko-Bartoszowicki[3][6] w Bartoszowicko–Opatowickim Węźle Wodnym. Ze względu na niewielkie wymiary tej śluzy i następnych na Wrocławskim Szlaku Miejskim (Śluza Szczytniki, Śluza Miejska), ta droga wodna nie ma większego znaczenia transportowego, towarowego. Obecnie jednak następuje aktywizacja turystyki i rekreacji wodnej także w obszarze otwartego dla żeglugi przez RZGW Wrocław Śródmiejskiego Węzła Wodnego[5][6][8]. Alternatywnym, głównym szlakiem żeglugowym przez Wrocławski Węzeł Wodny, jest droga prowadząca przez Śluzę Bartoszowice, o znaczenie lepszych parametrach żeglugowych. Przez Śluzę Opatowice prowadzi droga wodna, tzw. Miejska, oraz droga wodna przez Śródmiejski Węzeł Wodny[9].

Śluza ma wymiary: długość – 74,6; szerokość – 9,6; piętrzenie wynosi 2,0 m[5][c]. Zamknięcia komory śluzy, dolne i górne, to wrota wsporne, stalowe, wykonane z zastosowaniem połączeń nitowych. Napęd wrót elektryczny, choć istnieje także awaryjny, ręczny. Do napełniania i opróżniania komory śluzy zastosowano krótkie kanały obiegowe, z zamknięciami w postaci zasuw rolkowych z napędem elektrycznym[6][7].

Odległości na drogach wodnych prowadzących przez śluzę[5]:

  • w dół rzeki, do następnej śluzy na Wrocławskim Szlaku Miejskim - Śluzy Szczytniki, wynosi 5,6 km,
  • w dół rzeki, do następnej śluzy w Śródmiejskim Węźle Wodnym - Śluzy Piaskowej 9,2 km[d],
  • w górę rzeki, do poprzedniej na szlaku Śluz Janowice wynosi 8,4 km[5]
  • w górę kanału, a następnie w dół rzeki, możliwy jest również ruch do Śluzy Bartoszowice, na Wrocławskim Szlaku Głównym.

Prawy brzeg stanowi Wyspa Opatowicka[e], natomiast lewy brzeg to teren osiedla Opatowice[f]. Poziom wody dolnej kształtuje Śródmiejski Węzeł Wodny Górny, oraz Stopień Wodny Szczytniki. Natomiast poziom wody górnej kształtowany jest przez Jaz Opatowice i Stopień Wodny Bartoszowice.

Do 1945 roku istniał przy śluzie, na głową dolną, most stalowy w konstrukcji wysięgnikowo-klapowej – most podniesionych masztów, o niewielkim znaczeniu (lokalnym)[4][7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. tzw. II kanalizacja Odry, przeprowadzona w latach 1913– 1917
  2. położona jest na wcześniej wybudowanym szlaku Droga Wielkiej Żeglugi, gdzie pozostałe śluzy były mniejsze, w związku z czym nie zachodziła potrzeba budowania dłuższej komory
  3. nieco inne dane podaje strona Wratislaviae Amici i Fundacja Otwartego Muzeum TechnikiBudowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego (link w sekcji Zobacz też, oraz przypisy), mianowicie: komora o długości 74 m; spad 2,46 m
  4. ruch w dół rzeki, od Śluzy Opatowice prowadzi przez Upust powodziowy Klary, przez Śluzę Piaskową ruch statków dopuszczalny jest w górę rzeki, w kierunku Śluzy Opatowice
  5. na północ od śluzy; za wyspą przepływa główny nurt Odry, na którym zbudowany został drugi element tego stopnia wodnego – Jaz Opatowice
  6. na południe od śluzy, za wałem przeciwpowodziowym, nazwanym Groblą Opatowicką Wschodnią, przebiega Ulica Opatowicka

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu: WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE – Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry - Diagnoza stanu (dostęp 2009-12-10)
  2. www.programodra.pl – 6.5 TRANSPORT WODNY (dostęp 2009-12-10)
  3. a b c Strona www.wroclaw.pl o Wrocławskim Węźle Wodnym (dostęp 2009-12-07)
  4. a b c Małgorzata Książkiewicz, Grzegorz Bakuliński, Stanisław Januszewski, Ryszard Majewicz ,Trasa turystyczna Pomniki Wrocławskiego Węzła Wodnego, Prosto z pokładu nr 55, rok IV, Marzec 2008 r. do pobrania ze strony Fundacji Otwartego Muzeum Techniki (dostęp 2009-12-07)
  5. a b c d e Zespół autorski: dr inż. kpt. ż.s. Jacek Trojanowski - kierownik pracy, dr kpt. ż.s. Krzysztof Wos, dr inż. Anna Galor, dr inż. Bogusz Wisnicki, mgr inż. Marcin Breitsprecher, Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013, AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej, SZCZECIN 2006 (dostęp 2009-12-08)
  6. a b c d e wrosystem.um.wroc.pl: Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Wrocław 2007, Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego, (dostęp 2009-12-10)
  7. a b c Śluza Opatowice, Wratislaviae Amici (dostęp 2009-12-10)
  8. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu – Komunikat ... w sprawie udostępnienia szlaków wodnych Śródmiejskiego Węzła Wodnego Wrocławia dla ruchu Ŝeglugowego jednostek turystycznych i sportowych (dostęp 2009-12-10)
  9. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu – mapa Śródmiejskiego Węzła Wodnego (dostęp 2009-12-01)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]