Jaz Zacisze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaz Zacisze
Nakonzbrücke Wehr
Jaz Zacisze
Rzeka Odra
Kanał Kanał Powodziowy
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Województwo POL województwo dolnośląskie COA.svg dolnośląskie
Lokalizacja Herb wroclaw.svg Wrocław,
na 4,87 km Kanału Powodziowego
Stopień wodny Stopień Wodny Zacisze
Budowa i eksploatacja
Wybudowany w latach 1913 - 1917
Eksploatowany do nieeksploatowany
Dane techniczne
Spad 2,30 m
Długość 54,04 m
Liczba przęseł 1
Światło przęsła 54,04
Rodzaj kozłowo-iglicowy
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Jaz Zacisze
Jaz Zacisze
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Jaz Zacisze
Jaz Zacisze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaz Zacisze
Jaz Zacisze
Ziemia51°07′49″N 17°04′41″E/51,130278 17,078056

Jaz Zacisze (Nakonzbrücke Wehr[1]) – jaz kozłowo-iglicowy, położony we Wrocławiu, wybudowany w ramach Stopnia Wodnego Zacisze. Przeznaczeniem jazu jest piętrzenie wody Kanału Powodziowego, przy czym obecnie jaz ten jest wyłączony z eksploatacji. Położony jest w 4,87 km biegu tego kanału[2][3]. Jaz reguluje stany wody jedynie dla części kanału położonego powyżej jazu, do poprzedniego na kanale Jazu Bartoszowice. Mimo że Jaz Zacisze i Śluza Zacisze zaliczane są do jednego Stopnia Wodnego Zacisze, pracują od siebie niezależnie[3].

Historia[edytuj]

Jaz wybudowany został w latach 1913-1917, w ramach inwestycji z zakresu hydrotechniki, polegającej na budowie nowej drogi wodnej przeprowadzonej przez miasto w ramach Wrocławskiego Węzła Wodnego, tzw. Wrocławskiego Szlaku Głównego oraz nowego systemu przeciwpowodziowego dla miasta. Pracami na stopniu kierował budowniczy Roy, inwestycję nadzorował urząd Bauamt für Hochwasserschutz bei Breslau. Podstawowe elementy stalowe jazu dostarczyła firma Verein Konigs und Laurahutte. Jak wyżej zaznaczono jaz ten pracuje niezależnie od śluzy. Jego budowa nie wiązała się z budowaną, nową drogą wodną lecz potrzebami obiektów zlokalizowanych na lewym brzegu kanału, takich jak Kąpielisko Morskie Oko, czy baseny przy Stadionie Olimpijskim, a także możliwości uprawiania żeglarstwa i sportów wodnych, rekreacyjnych na samym kanale[1][3].

Funkcje[edytuj]

Na rzece[2]:

Jaz przegradza koryto Kanału Powodziowego:

Charakterystyka[edytuj]

Poszczególne elementy konstrukcyjne jazu wykonane są w następującej technologii[3]:

Jest to jaz jednoprzęsłowy. Przęsło ma 54,04 m światła jazu dla przeprowadzania wód. Jaz wyposażony jest w zamknięcia kozłowo–iglicowe. Spad przy normalnym piętrzeniu wynosi 2,30 m. Przyczółki jazu stanowią równocześnie podparcie dla mostówMostów Jagiellońskich Południowych. Na potrzeby obsługi jazu wybudowano także tory dla wagoników służących przewozowi iglic, z obrotnicą na konstrukcji jazu. Ponieważ jaz jest nieużytkowany obecnie, pozostaje na stałe złożony na dnie kanału pod powierzchnią wody[3].

obrotnica wagonów i pozostałość po torach

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. wchodzący w skład Stopnia Wodnego Bartoszowice
  2. wchodzący w skład następnego stopnia wodnego – Stopnia Wodnego Różanka
  3. wchodzący w skład Stopnia Wodnego Psie Pole
  4. położony na południe od jazu
  5. położona na północ od jazu

Przypisy

  1. a b Jaz Zacisze na stronie Wratislaviae Amici (dostęp 2009-12-22)
  2. a b Zespół autorski: dr inż. kpt. ż.s. Jacek Trojanowski – kierownik pracy, dr kpt. ż.s. Krzysztof Wos, dr inż. Anna Galor, dr inż. Bogusz Wiśnicki, mgr inż. Marcin Breitsprecher, Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013, AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej, SZCZECIN 2006 (dostęp 2009-12-22)
  3. a b c d e wrosystem.um.wroc.pl: Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Wrocław 2007, Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego, (dostęp 2009-12-21)

Linki zewnętrzne[edytuj]