Śluza Piaskowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Śluza Piaskowa
Ilustracja
Śluza Piaskowa, obecnie pełniąca funkcję kanału żeglugowego
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja POL województwo dolnośląskie COA.svg dolnośląskie
Herb wroclaw.svg Wrocław
Odra południowa
Wrocławski Szlak Śródmiejski (Mieszczański)
Dane techniczne
Długość 39,1 m
Szerokość 5,3 m
Różnica poziomów 0,2 m
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Śluza Piaskowa
Śluza Piaskowa
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Śluza Piaskowa
Śluza Piaskowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Śluza Piaskowa
Śluza Piaskowa
Ziemia51°06′51″N 17°02′19″E/51,114167 17,038611

Śluza Piaskowaśluza wodna, komorowa, zlokalizowana na rzece Odra, położona w przekopie wykonanym przy jej odnodze nazywanej Odrą Południową. Śluza położona jest we Wrocławiu, pomiędzy Starym Miastem i Nadodrzem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śluza została wybudowana w 1792 roku jako śluza drewniana, następnie została przebudowana, w 1820 roku jako murowana, a w 1872 i później do 1882 – śluzę poddano modernizacjom. Modernizacje śluzy polegały między innymi na zastąpieniu drewnianych wrót, stalowymi, nitowanymi, a także uszczelnieniu śluzy przy którym zastosowano po raz pierwszy cement portlandzki[a][1][2]. Śluza Piaskowa stanowi jeden z elementów stopnia wodnego, w odniesieniu do którego stosuje się nazwę: Piaskowy Stopnień Wodny, położony w obrębie Śródmiejskiego Węzła Wodnego – Górnego[1]. Ze względu na niewielkie wymiary tej śluzy i następnej na szlaku (Śluzy Mieszczańskiej), ta droga wodna nie ma większego znaczenia transportowego, towarowego. Obecnie jednak następuje aktywizacja turystyki i rekreacji wodnej także w obszarze otwartego dla żeglugi Śródmiejskiego Węzła Wodnego[1][3][4], szczególnie po oddaniu do użytkowania przystani śródmiejskich – Mariny Topacz, kilku przystani pasażerskich białej floty, Zatoki Gondoli. Przez Śluzę Piaskową prowadzi droga wodna w górę rzeki, tzn. wolno przepływać jednostkami pływającymi w jednym kierunku wschodnim. Ruch jednostek w dół rzeki, w kierunku zachodnim odbywa się Upustem powodziowym Klary. Ponieważ piętrzenie na stopniu jest znikome, obecnie śluza pozostaje otwarta, jednostki nie podlegają śluzowaniu, lecz przechodzą przez śluzę jak przez kanał wodny[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Śluza ma wymiary: długość – 39,1; szerokość – 5,3; piętrzenie wynosi 0,2 m[b][2][3]. Do 1959 roku, poziom piętrzenia na stopniu był większy wynosił 2,11 m, a jego tak znaczące zmniejszenie jest wynikiem większego piętrzenia, wprowadzonego w 1959 roku, na stopniu Śródmiejski Węzeł Wodny Dolny, dla potrzeb zlokalizowanych tam elektrowni wodnych[2]. Śluza posiada wrota środkowe, dzielące śluzę na dwie części, umożliwiające oszczędnościowe śluzowanie mniejszych jednostek. Od strony wody dolnej wrota mają wymiary 3,0 na 4,4 m, a od strony wody górnej 3,2 na 5,0 m. Obie głowy śluzy – górna i dolna – posiadają zamki do montażu zamknięć remontowych[2]. Odległość na drodze wodnej do następnego stopnia – Śluzy Mieszczańskiej, wynosi 0,6 km, do poprzedniej na szlaku – Śluzy Opatowice wynosi 9,2 km[3]. Prawy brzeg stanowi Wyspa Piasek[c], natomiast lewy brzeg to niewielka Wyspa Daliowa, powstała w wyniku wykonania przekopu na potrzeby budowy śluzy i szlaku wodnego[d]. Poziom wody górnej kształtuje kilka elementów Śródmiejskiego Węzła Wodnego Górnego, takie jak Jaz św. Macieja, rynny robocze Młynów Świętej Klary, młynów między Wyspą Młyńską, a Wyspą Piasek, Upust powodziowy Klary, Kanał Jazu Macieja, jaz na Odrze Północnej. Natomiast poziom wody dolnej kształtowany jest przez Mieszczański Stopień Wodny.

Śluza Piaskowa
stanowisko górne, znak zakazu płynięcia w dół
stanowisko górne, wnęki na szandory
wrota dolne śluzy
wrota środkowe śluzy
wrota środkowe śluzy z przeciwwagą i pomostem
komora dolna śluzy
Śluza Piaskowa położona jest pomiędzy Wyspą Piasek i Wyspą Daliową

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. mieszany z piaskiem w stosunku 2:3
  2. nieco inne dane podaje strona Wratislaviae Amici (link w sekcji Zobacz też), mianowicie: komora o długości 47,15 m; wysokość progu wodnego 1,1 m
  3. na północny wschód od śluzy, na wyspie przy śluzie przebiega Bulwar S. Kulczyńskiego
  4. na południowy zachód od śluzy, za nią przepływa właściwy nurt Odry Południowej, za którą leży Stare Miasto

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]