Komisariat Straży Granicznej „Zebrzydowice”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komisariat Straży Granicznej „Zebrzydowice”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód Komisariat Straży Celnej „Zebrzydowice”
Kontynuacja Komisariat SG „Orłowa”
Organizacja
Dyslokacja Zebrzydowice
Orłowa
Formacja Straż Graniczna
Podległość Inspektorat Graniczny nr 16[a]
Inspektorat Graniczny nr 17[a]

Komisariat Straży Granicznej „Zebrzydowice” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowacka w latach 1928–1939.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną[1]. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku[2]. Komisariat Straży Celnej „Zebrzydowice”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Cieszyn”[3].

W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej[4]. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Zebrzydowice”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej[5].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[6]. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Zebrzydowice” do Inspektoratu Granicznego nr 16 „Rybnik” i określił jego strukturę organizacyjną[7]. Rozkazem nr 10 z 5 listopada 1929 roku w sprawie reorganizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu[8]. Rozkazem nr 4 z 17 grudnia 1934 roku w sprawach [...] zarządzeń organizacyjnych i zmian budżetowych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski wyłączył komisariat „Zebrzydowice” z Inspektoratu Granicznego „Rybnik” i przydzielił do Inspektoratu Granicznego „Bielsko”[9]. Rozkazem nr 3 z 27 lipca 1936 roku w sprawach reorganizacji placówek i zmian przydziałów, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski wyłączył placówkę I linii „Pogwizdów” z komisariatu Straży Granicznej „Zebrzydowice” i przydzielił do komisariatu Straży Granicznej „Cieszyn”[10].

Rozkazem nr 3 z 31 grudnia 1938 roku w sprawach reorganizacji jednostek na terenach Śląskiego, Zachodniomałopolskiego i Wschodniomałopolskiego okręgów Straży Granicznej, a także utworzenia nowych komisariatów i placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski, działając na podstawie upoważnienia Ministra Skarbu z 14 października 1938 roku zarządził przeniesienie siedzib komendy obwodu „Bielsko” do Cieszyna, a komisariatu i placówki II linii „Zebrzydowice” do Orłowej[11]. Ponadto komisariat „Zebrzydowice” miał zorganizować nowe placówki linii w miejscowościach: Szymbark, Gietwałd, Pietwałd-Szyb Albrechta i Podlesie[12].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Szkic komisariatu SG „Zebrzydowice”
Mapa Inspektoratu „Bielsko” z naniesionymi szlakami i punktami przemytniczymi

Sąsiednie komisariaty:

Kierownicy komisariatu[edytuj | edytuj kod]

stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
kom. Wiktor Blachani – 30 IV 1932 kierownik komisariatu „Tarnowskie Góry”[13]
pkom. Józef Jakubiec był II 1933[14]
kom. Wacław Zerygiewicz[15] był w 1934
komisarz Kazimierz Kostecki 1936[16]

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Organizacja komisariatu w kwietniu 1928[7]:

Organizacja komisariatu w listopadzie 1929[17]:

Organizacja komisariatu w 1935[18]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Komisariat Zebrzydowice pozostawał organizacyjnie w Inspektoracie Granicznym Rybnik, a podporządkowany został pod każdym innym względem kierownikowi Inspektoratu Granicznego Biała → Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 26

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]