Inspektorat Graniczny nr 19

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Inspektorat Graniczny nr 19
Obwód Straży Granicznej „Jasło”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Nowy Zagórz
Krosno
Jasło
Formacja Straż Graniczna
Podległość Małopolski Inspektorat Okręgowy
Zachodniomałopolski Inspektorat Okręgowy
Zachodniomałopolski Okręg SG
Wschodniomałopolski Okręg SG
Straż Graniczna w 1930.jpg
Inspektorat Granicny nr 19 Krosno.jpg

Inspektorat Graniczny nr 19 – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej w latach 1928–1939.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[1]. Rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawach organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski zatwierdził dyslokację, granice i strukturę inspektoratu granicznego nr 19 „Nowy Zagórz”[2]. Jesienią 1929 roku po raz kolejny zreorganizowano inspektorat. Rozkaz dowódcy Straży Granicznej nr 7 z 25 września 1929 podpisany przez płk. Jana Jura-Gorzechowskiego nakazywał przenieść sztab inspektoratu do Krosna[3]. Rozkazem nr 3/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk. Emila Czaplińskiego z 5 sierpnia 1931 roku przeniesiono siedzibę inspektoratu z Krosna do Jasła[4]. Inspektorat mieścił się w zniszczonym w 1944 roku budynku w Jaśle przy ul. Staszica 6. 29 maja 1937 został przeniesiony do nowego budynku przy ul. Wyspiańskiego 4[5]. Rozkazem nr 2 z 30 listopada 1937 roku w sprawach [...] przeniesienia siedzib i likwidacji jednostek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski przemianował posterunek SG „Rzeszów” na placówkę II linii „Rzeszów”[6]. Rozkazem nr 2 z 8 września 1938 roku w sprawie terminologii odnośnie władz i jednostek organizacyjnych formacji, komendant Straży Granicznej nakazał zmienić nazwę Inspektoratu Granicznego „Jasło” na Obwód Straży Granicznej „Jasło”[7]. Rozkazem nr 2 z 16 stycznia 1939 roku w sprawie przejęcia odcinka granicy polsko-niemieckiej od Korpusu Ochrony Pogranicza na terenie Mazowieckiego Okręgu Straży Granicznej oraz przekazania Korpusowi Ochrony Pogranicza odcinka granicy na terenie Wschodniomałopolskiego Okręgu Straży Granicznej, komendant Straży Granicznej wydzielił z komendy Obwodu „Jasło” komisariat Straży Granicznej „Jaśliska” przydzielił do Obwodu SG „Sambor”[8]. Rozkazem nr 6 z 22 kwietnia 1039 roku w sprawach zmian organizacyjnych oraz działania Egzekutywy Komendy Głównej Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma do komisariatu wewnętrznego „Sandomierz” przydzielił placówkę II linii „Rzeszów”, którą to wydzielił z Komendy Obwodu „Jasło” i przemianował ją na posterunek wywiadowczy[9]. Rozkazem nr 13 z 31 lipca 1939 roku w sprawach [...] przeniesienia siedzib i zmiany przydziałów jednostek organizacyjnych, komendant Straży Granicznej wydzielił Obwód Straży Granicznej „Jasło” z Zachodniomałopolskiego Okręgu Straży Granicznej i przydzielił go do Wschodniomałopolskiego Okręgu Straży Granicznej[10].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski swoim rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawach organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego określił granice inspektoratu granicznego: od zachodu: placówka Straży Granicznej „Izby” wyłącznie, od wschodu: placówka Straży Granicznej „Ustrzyki Górne” włącznie[2]. Rozkaz dowódcy Straży Granicznej nr 6 z 8 września 1928 podpisany przez mjr. Wacława Spilczyńskiego zmienił granicę inspektoratu: od zachodu − placówka Straży Granicznej „Tylicz” do wzgórza 794 wyłącznie, od wschodu − placówka Straży Granicznej „Wołosate” do wzgórza 1335 Halicz[11]. Był to odcinek karpackiej granicy od wzgórza Obidza na zachodzie, po wzgórze Pasika nad Jasielem na wschodzie[12].

Sąsiednie inspektoraty

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Szkic Obwodu SG „Jasło”

Organizacja inspektoratu w maju 1928[13]:

Organizacja inspektoratu w 1931:

Organizacja inspektoratu w 1935[14]:

Organizacja obwodu w 1938[15]:

Kierownicy inspektoratu/ komendanci obwodu[edytuj | edytuj kod]

stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
nadkomisarz Stanisław Materna[a] 1931 - 17 X 1932[16] zwolniony ze SG
nadkom. SG Zdzisław Ruciński[17]
nadkom. Edward Karol Okulski??? 10 V 1938 ? – 17 VII 1939[17]
nadkomisarz Tadeusz Zieliński 15 II 1939[18] -
nadkomisarz Edward Okulski 17 VII 1939[19] -

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Materna – w 1914 został zmobilizowany do austriackiego 57 pułku piechoty w Tarnowie. Walczył na froncie rosyjskim w Karpatach i tam został ranny. W październiku 1915 powrócił do macierzystej jednostki. 12 sierpnia 1916 dostał się do niewoli rosyjskiej. W okresie wojny polsko-bolszewickiej walczył jako dowódca kompanii 9 pułku piechoty Legionów. W 1921 wstąpił do Straży Celnej, a w marcu 1928 do Straży Granicznej. Tam objął stanowisko kierownika (?) komisariatu SG „Karnowac”. W styczniu 1929 został przeniesiony na stanowisko oficera informacyjnego Śląskiego Inspektoratu Okręgowego SG w Katowicach, a w 1931 objął stanowisko kierownika Inspektoratu Granicznego „Jasło”. W 1933 przeszedł w stan spoczynku[16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]