Komisariat Straży Granicznej „Szczuczyn”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komisariat Straży Granicznej „Szczuczyn”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód Komisariat SC „Chojnowo”
Organizacja
Dyslokacja Szczuczyn
Formacja Straż Graniczna
Podległość Inspektorat Graniczny nr 1
Obwód SG „Łomża”
Inspektorat Graniczny nr 1 Łomża.png

Komisariat Straży Granicznej „Szczuczyn” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną[1]. 1 czerwca 1921 roku w Szczuczynie stacjonowało dowództwo 2 batalionu celnego[2]. Na przełomie roku 1921/1922 ochronę granicy państwowej w tym rejonie od pododdziałów 2 batalionu celnego przejęła Straż Celna[2]. Na terenie przyszłego komisariatu SG „Szczuczyn” powstał komisariat Straży Celnej „Chojnowo”, który wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Grajewo”[3].

W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej[4]. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[5]. Rozkazem nr 1 z 12 marca 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego Naczelny Inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Szczuczyn” do Inspektoratu Granicznego nr 1 „Stawiska” i określił jego strukturę organizacyjną[6]. 2 kwietnia 1928 rozwiązywany komisariat Straży Celnej „Kumelsk” przekazał inwentarz, będący pod zarządem komisariatu, kierownikowi komisariatu „Szczuczyn”[7]. Rozkazem nr 9 z 18 października 1929 roku w sprawie reorganizacji mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu[8]. Rozkazem nr 4/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk. Emila Czaplińskiego z 20 października 1931 roku zniesiono placówkę SG „Stawiski”[9]. Rozkazem nr 4 z 17 grudnia 1934 roku w sprawach [...] zarządzeń organizacyjnych i zmian budżetowych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł placówkę I linii „Czarnowo” do Niedźwiadnej[10]. Rozkaz komendanta Straży Granicznej płk. Jana Jura-Gorzechowskiego z 10 maja 1938 roku w sprawie terminologii w odniesieniu do władz i jednostek formacji, wydany w związku z rozkazami KSG z 25 i 29 kwietnia 1938 roku, przemianował inspektoraty graniczne na obwody Straży Granicznej z dodaniem nazwy miejscowości, w której jednostka stacjonuje. Jednocześnie nakazał używanie w stosunku do kierowników komisariatów i placówek nowych terminów: „komendant komisariatu” i „dowódca placówki”[11]. Komisariat wszedł w skład struktury Obwodu Straży Granicznej „Łomża”.

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

W 1928 roku komisariat ochraniał odcinek granicy państwowej długości około 21 kilometrów[12]. Prawa granica:słupa granicznego nr 150, dalej prawy skraj lasu Zacieczkowskiego, m. Benczkowo, m. Gutki (wył.) i dalej m. Guty-Starowieś. Lewa granica do słupa granicznego nr 131, dalej Truszki Zalesie, m. Kumelsk (wył.), szosą z Grabowa do Kumelska (wył.)[13]. Po reorganizacji komisariat ochraniał odcinek granicy państwowej długości około 21,5 kilometra[14].

Sąsiednie komisariaty

Komenda komisariatu[edytuj | edytuj kod]

Kierownicy/komendanci komisariatu
Stopień Imię i nazwisko Okres pełnienia służby Kolejne stanowisko
podkomisarz Antoni Wąż Amorozowicz[15] IX 1828 –
komisarz Ignacy Buś był 1 I 1933[16]
podkomisarz Leonard Froelich[17] był XII 1936 – 20 VII 1939 kwatermistrz Obwodu „Brasław”
aspirant Jan Zachwiej[18] 29 III 1939[19] -
Zastępcy komendanta komisariatu
przodownik podchorąży Idzi Jędrszczyk 1 V 1939[20]

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Organizacja komisariatu w marcu 1928[6]:

Organizacja komisariatu w październiku 1929[8]:

Komisariat Szczuczyn.png

Organizacja komisariatu w 1933 i 1934[21]:

Organizacja komisariatu w 1937[21]:

Organizacja komisariatu w 1939[21] (wg Polaka):

Organizacja komisariatu w 1939[23] (wg Sobczaka):

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]