Inspektorat Graniczny nr 9

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Inspektorat Graniczny nr 9
Obwód Straży Granicznej „Wronki”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Wronki
Formacja Straż Graniczna
Podległość Wielkopolski Inspektorat Okręgowy SG
Wielkopolski Okręg SG
Straż Graniczna w 1930.jpg
Inspektorat Graniczny nr 9.png

Inspektorat Graniczny nr 9 – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Inspektorat Graniczny we Wronkach obejmował południową część powiatu chodzieskiego od Noteci, powiat czarnkowski, północną część powiatu międzychodzkiego od Warty, północną część powiatu szamotulskiego z Wronkami od Warty, powiat obornicki, Wągrowiec, Żnin, Szubin i południową część powiatu bydgoskiego do Noteci[1].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[2]. Rozkazem nr 3 z 25 kwietnia 1928 roku w sprawach organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski zatwierdził dyslokację, granice i strukturę inspektoratu granicznego nr 9 „Wronki”[3]. Już 15 września 1928 dowódca Straży Granicznej rozkazem nr 7 w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego podpisanym w zastępstwie przez mjr. Wacława Szpilczyńskiego zmieniał dyslokację (do m. Kruszewo) i organizację komisariatu „Jabłonowo”[4]. Tym samym rozkazem zmieniał dyslokację, organizację komisariatu „Potrzebowice”. Na jego bazie powstał komisariat „Wieleń”[4]. Rozkazem nr 11 z 9 stycznia 1930 roku o reorganizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski ustalił nową dyslokację (Ujście) numer i organizację komisariatu „Kruszewo”[5][6]. Tym samym rozkazem komisariat „Lubasz” przeformowany został na komisariat Straży Granicznej „Czarnków[6][5].

Rozkazem nr 2 z 30 listopada 1937 roku w sprawach [...] przeniesienia siedzib i likwidacji jednostek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zniósł placówki II linii „Wieleń”, „Ujście” i posterunek SG „Szamotuły”[7]. Rozkazem nr 2 z 8 września 1938 roku w sprawie terminologii odnośnie władz i jednostek organizacyjnych formacji, dowódca Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski nakazał zmienić nazwę Inspektoratu Granicznego „Wronki” na Obwód Straży Granicznej „Wronki”[8]. Rozkazem nr 13 z 31 lipca 1939 roku w sprawach [...] przeniesienia siedzib i zmiany przydziałów jednostek organizacyjnych, komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma zniósł posterunek SG „Oborniki”[9].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski swoim rozkazem nr 3 z 25 kwietnia 1928 roku w sprawach organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego określił granice inspektoratu granicznego: od północy: placówka Straży Granicznej „Kalinka Blok 48” wyłącznie (placówka Ujście włącznie), od południa: rzeka Warta, placówka Straży Granicznej „Mierzyn” włącznie[3]. Rozkaz dowódcy Straży Granicznej nr 7 z 15 września 1928 podpisany przez mjr. Wacława Spilczyńskiego zmienił granicę inspektoratu: od północy bez zmian, od południa − placówka Straży Granicznej „Sowia Góra” włącznie[4]. Rozkazem nr 11 z 9 stycznia 1930 roku w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski] zatwierdził granice inspektoratu granicznego: od północy: północna granica Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego, od południa: placówka Radusz włącznie[10]. Biura inspektoratu mieściły się przy ulicy Poznańskiej 32[11][a].

Sąsiednie inspektoraty

Kierownicy/komendanci inspektoratu[edytuj | edytuj kod]

stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
starszy komisarz Józef Kowalski V 1928[13] -
komisarz Kazimierz Korski był w V 1929[11] – 1932
nadkomisarz Marian Staniszewski 1932[14] – był IV 1933[15]
nadkomisarz Świderski[16] był VI 1935 –

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Organizacja inspektoratu w 1928[17]:

Organizacja inspektoratu w styczniu 1930[5]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według Mariusza Kaśkosza w dokumentach archiwalnych pojawiają się dwa adresy: Poznańska 32 i Samołęska 2. Mieszkaniec Wronek pan Wiesław Michalak twierdzi, że siedziba inspektoratu znajdowała się w obecnym budynku Komisariatu Policji między ulicą Dworcową a Polną[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]