Komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Krotoszyny
Formacja Straż Graniczna
Podległość Inspektorat Graniczny nr 3
Obwód SG „Brodnica”
Inspektorat Graniczny nr 3 Brodnica.png

Komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną[1]. Od połowy 1921 roku jednostki Straży Celnej rozpoczęły przejmowanie odcinków granicy od pododdziałów Batalionów Celnych[2]. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku[3]. Komisariat Straży Celnej „Jamielnik”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Działdowo”[4].

W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej[5]. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 1 z 12 marca 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej Naczelny Inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Krotoszyn”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej[6]. Na podstawie rozkazu Mazowieckiego Inspektora Okręgowego nr 4 z 27 kwietnia 1928 komisariat „Jamielnik”został zlikwidowany, a jego obszar włączony do komisariatu „Lipinki”[7]. Tum samym rozkazem komisariat „Lipinki” przeniesiony został do miejscowości Krotoszyny[7].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[8].

Rozkazem nr 1 z 12 marca 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego Naczelny Inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Krotoszyny” do Inspektoratu Granicznego nr 3 „Brodnica” i określił jego strukturę organizacyjną[9]. Rozkazem nr 9 z 18 października 1929 roku w sprawie reorganizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu[10]. Rozkaz komendanta Straży Granicznej płk. Jana Jura-Gorzechowskiego z 10 maja 1938 roku w sprawie terminologii w odniesieniu do władz i jednostek formacji, wydany w związku z rozkazami KSG z 25 i 29 kwietnia 1938 roku, przemianował inspektoraty graniczne na obwody Straży Granicznej z dodaniem nazwy miejscowości, w której jednostka stacjonuje. Jednocześnie nakazał używanie w stosunku do kierowników komisariatów i placówek nowych terminów: „komendant komisariatu” i „dowódca placówki”[11]. Komisariat wszedł w skład struktury Obwodu Straży Granicznej „Brodnica”. Rozkazem nr 5 z 3 marca 1939 roku w sprawie zmian organizacyjnych [...], komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma wydzielił z komisariatu „Łasin” placówkę I linii „Lipinki” i przydzielił do komisariatu „Krotoszyny”[12][13].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Siedziba komisariatu mieściła się w budynku skarbowym. W 1936 roku komisariat ochraniał granicę państwową na długości 32 kilometrów 500 metrów[14]. Komisariat w swojej strukturze posiadał posterunek SG „Jabłonowo”[14].

Sąsiednie komisariaty:

Funkcjonariusze komisariatu[edytuj | edytuj kod]

Kierownicy/komendanci komisariatu
stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
podkomisarz Mieczysław Witoszek – 18 VIII 1936 kierownik komisariatu Lubawa[15]
aspirant Maksymilian Pomaski 18 VIII 1936 -27 VI 1937 przeniesiony w stan nieczynny[16]
podkomisarz Mieczysław Witoszek w kwietniu i maju 1937[a]
podkomisarz A Konarzewski w czerwcu 1937 [b]
komisarz Stanisław Kozakiewicz[17] 18 VIII 1937 -21 IV 1939 stan nieczynny[18]
aspirant Ferdynand Tłoka[19][20] 21 IV 1939 –
Zastępcy komendanta komisariatu
przodownik Andrzej Kamiński – 30 IV 1939[21]
starszy strażnik podchorąży Ignacy Pisuliński 1 V 1939[22]

Obsada komisariatu w 1936[14]:

  • kierownik komisariatu – pkom. Mieczysław Witoszek
  • kierownik placówki „Radomno” – przod. Szymon Kwiatkowski
  • kierownik placówki „Jamielnik” – przod. Zygmunt Wenzel
  • kierownik placówki „Szwarcenowo”– przod. Marceli Janicki
  • kierownik placówki „Fitowo” – przod. Jakub Zieliński
  • kierownik placówki „Krotoszyny”– st. str. Władysław Haraziński
  • kierownik posterunku „Jabłonowo” – st. str. Zygmunt Iżyk

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Organizacja komisariatu w marcu 1928[6]:

Komisariat SG Krotoszyny.png

Organizacja komisariatu w październiku 1929[23]:

Organizacja komisariatu w 1933 i 1934[24]:

Organizacja komisariatu w 1939[26]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. podpisywał dokumentu k. Krotoszyny pełniąc jednocześnie funkcje kierownika komisariatu Lubawa
  2. podpisywał dokumenty k. Krotoszyny pełniąc jednocześnie funkcje kierownika komisariatu Łasin

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]