Węgorzewo

Węgorzewo

miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Kościół Świętych Piotra i Pawła i zabudowa przy ul. Zamkowej
Herb
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	węgorzewski
Gmina	Węgorzewo
Data założenia	1335, 1398
Prawa miejskie	1412–1467/1468 i od 4 kwietnia 1571
Burmistrz	Krzysztof Kołaszewski
Powierzchnia	10,88 km²
Populacja (01.01.2025) • liczba ludności • gęstość	10 488 970,9 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 87
Kod pocztowy	11-600, 11-601
Tablice rejestracyjne	NWE
Położenie na mapie gminy Węgorzewo Węgorzewo
Położenie na mapie Polski Węgorzewo
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego Węgorzewo
Położenie na mapie powiatu węgorzewskiego Węgorzewo
54°12′51″N 21°44′27″E
TERC (TERYT)	2819034
SIMC	0977947
Urząd miejski ul. Zamkowa 3 11-600 Węgorzewo
Strona internetowa
BIP

Węgorzewo (dawniej Węgobork, niem. Angerburg, lit. Ungura, maz. Wéngobork) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu węgorzewskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Węgorzewo.

Według danych GUS z 1 stycznia 2025 r. Węgorzewo liczyło 10 448 mieszkańców i miało powierzchnię 10,88 km².

Położenie

Pod względem etnograficznym miasto leży na Mazurach. Historycznie Węgorzewo znajduje się w Prusach Dolnych, na obszarze dawnej Galindii.

Według regionalizacji fizycznogeograficznej Polski miasto leży w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich.

Historia

Pradzieje

Tereny dzisiejszego Węgorzewa i jego okolic ulegały w plejstocenie wielokrotnym zmianom klimatycznym związanym z kolejnymi zlodowaceniami. Po ostatecznym ustąpieniu lodowca około XIV tysiąclecia p.n.e. i stopniowym ociepleniu klimatu ukształtowało się środowisko sprzyjające osadnictwu ludzkiemu. Najstarsze ślady obecności człowieka na Mazurach pochodzą z późnego paleolitu (ok. XI tysiąclecie p.n.e.) i są związane z tzw. kulturą hamburską, której przedstawiciele zajmowali się łowiectwem, zbieractwem i rybołówstwem.

W okresie mezolitu (ok. VIII tysiąclecie p.n.e.) pojawiły się obozowiska półosiadłych grup myśliwsko-rybackich, zakładane wzdłuż jezior i rzek, m.in. w rejonie dzisiejszych miejscowości Janówek, Kal, Ogonki, Prynowo, Ruska Wieś, Trygort, Stręgiel i Wysiecze. W późnym mezolicie rozwijał się tzw. kundajski krąg kulturowy, którego ludność zaczęła wytwarzać naczynia gliniane, choć wciąż prowadziła gospodarkę opartą na łowiectwie i zbieractwie.

W neolicie próby osadnictwa ludów rolniczych na tych terenach nie doprowadziły do trwałego zasiedlenia. Nieliczne ślady archeologiczne z epoki brązu (po 1800 p.n.e.) odkryto m.in. w Jakunowie i Ruskiej Wsi. Znaleziska pojedynczych narzędzi z brązu (grotów, sztyletów, siekierek) z rejonu Węgorzewa i Stręgla świadczą o kontaktach handlowych z innymi ludami.

Około połowy I tysiąclecia p.n.e. obszar ten zasiedlili Bałtowie Zachodni, którzy zakładali grody obronne na wypłyceniach jeziornych lub wzniesieniach. Z tego okresu pochodzą ślady tzw. kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. W kolejnych stuleciach rozwinęła się kultura bogaczewska, której przedstawiciele utrzymywali kontakty handlowe z Cesarstwem Rzymskim. Ślady ich obecności odkryto m.in. w Ogonkach, Ruskiej Wsi i Węgorzewie.

We wczesnym średniowieczu obszar ten zamieszkiwali Galindowie – jedno z plemion pruskich. Ich gospodarka opierała się na rolnictwie, hodowli, łowiectwie i bartnictwie, a terytorium było podzielone między rody możnowładcze, które wznosiły grody otoczone osadami. W wyniku wojen z Jaćwingami i najazdów polskich Galindia została spustoszona, co zapoczątkowało jej stopniowy upadek.

Od XIII do XVI wieku

Okolice dzisiejszego Węgorzewa do XIII w. zamieszkiwali Galindowie. Między 1260 a 1283 rokiem obszar został opanowany przez Krzyżaków, którzy w 1312 zbudowali w pobliżu miejsca wypływu Węgorapy z Mamr drewniany zamek, zwany Angerburg, przy którym w 1335 powstała osada przyzamkowa. Zamek był niszczony w 1365 i 1397 przez Litwinów. Nowy zamek usytuowano w 1398 roku 2 kilometry na północny wschód od poprzedniego, na wyspie rzecznej. W tym samym roku przy zamku powstała osada rzemieślnicza. Rok później (1399) została ona lokowana pod nazwą Angeraw, a w 1412 roku otrzymała prawa miejskie – miasto nazwano od zamku Angerburg (w 1450 roku przy hołdzie objazdowym Ludwiga von Erlichshausena wymieniana jest rada i ławnicy z Angerburga). Wskutek działań wojny trzynastoletniej oraz niewystarczającej liczby osadników (m.in. zbyt mało wsi czynszowych) lokacja miasta nie powiodła się – miasto Angerburg zostało przekształcone w targową osadę zagrodniczą, w czasie wojny został również zniszczony pierwszy kościół. W latach 70. XV wieku, niedaleko zamku, powstała nowa osada czynszowa nazywana początkowo Geratową Wolą (Gerothwol), potem Nową Wsią (Neudorf); w 1510 wymieniana jest w dokumentach. W 1479 wybudowano w osadzie kaplicę, a w 1491 biskup warmiński Łukasz Watzenrode wydał pozwolenie na wybudowanie kościoła. Nowa Wieś otrzymała przywilej lokacyjny w 1514. Była ona zaczątkiem miasta, a 4 kwietnia 1571 roku miejscowość uzyskała ponownie prawa miejskie, nadane przez księcia Albrechta Fryderyka Hohenzollerna. Wtedy osada między miastem a zamkiem otrzymała nazwę Wola (Freyheit, Schloβfreyheit, Churfürstliche Freyheit).

Od XVII do lat 30. XX wieku

Widok miasta w 1684 roku

W 1656 miasto zostało doszczętnie zniszczone w czasie najazdu sprzymierzonych z Rzecząpospolitą Tatarów. Po tych zniszczeniach i wyludnieniach rozwijało się wskutek żywiołowej kolonizacji polskich osadników z Mazowsza. W tym czasie nosiło dwie nazwy: niemiecką Angerburg (od nazwy zamku) i polską Węgobork (przyswojenie nazwy niemieckiej). Kolejną klęskę miasto przeżyło w latach 1709–1710 w czasie epidemii dżumy, w której wyniku zmarło niemal 13 tysięcy mieszkańców miasta i całego starostwa węgorzewskiego. W 1730 wprowadzono oświetlenie ulic latarniami. W 1734 na węgorzewskim zamku gościł król Stanisław Leszczyński – uciekał z kraju przed wojskami rosyjskimi, które wyniosły na tron polski Augusta III Sasa. Z Węgorzewa Stanisław Leszczyński udał się do Francji.

W roku 1740 arianin inżynier Jan Władysław Suchodolec (syn Samuela Suchodolskiego ze Starej Różanki) zbudował wodociąg. Woda doprowadzona była do studzien miejskich i do najwyższych pięter węgorzewskiego zamku. W 1829 otwarto pierwsze na Mazurach seminarium nauczycielskie, kształcące niemiecką kadrę nauczycielska. Ożywienie miasta spowodował rozwój żeglugi na jeziorach mazurskich i wybudowanie linii kolejowej.

Podczas I wojny światowej w okolicy toczyły się walki między wojskami niemieckimi a rosyjskimi. Po zakończeniu działań wojennych gdański architekt Curt Hempel został oddelegowany do Węgorzewa, gdzie kierował odbudową miasta ze zniszczeń. W latach międzywojennych Węgorzewo stało się popularnym letniskiem i ośrodkiem sportów wodnych.

II wojna światowa

Do 1945 Węgorzewo było węzłem kolejowym, z którego rozchodziło się pięć linii (do dziś została tylko jedna do Kętrzyna, ale w 1992 zawieszono ruch osobowy). Część torów została spalona przez wycofujące się wojska niemieckie. W styczniu 1945 roku miasto zostaje zajęte przez oddziały 2 armii gwardyjskiej III Frontu Białoruskiego Zabudowa miasta została zniszczona w około 80% przez Armię Czerwoną. Podczas walk ginie ok. 1500 żołnierzy radzieckich.

Po 1945

W 1945 miasto włączone zostało do Polski pod nazwą Węgobork (od 1946 Węgorzewo). Jego dotychczasowa, niemiecka ludność zastąpiona została polskimi ekspatriantami. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. suwalskiego, a w latach 1999–2001 do powiatu giżyckiego.

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rybackie Węgorzewo.

Układ urbanistyczny Węgorzewa

Gospodarka zakonna, a później książęca, znacząco przekształciła krajobraz okolic — pod nowe osady wycinano lasy, a wskutek budowy w XVI wieku tamy młyńskiej na rzece Węgorapa poziom jezior w tym rejonie podniósł się nawet o ok. 4,5 m. Zmiana ta doprowadziła do zatopienia części dróg (m.in. drogi z Kalu do Węgielsztyna i Skłodowa), powstania wyspy Upałty oraz połączenia akwenów północnych Mamr — w efekcie zniknęło z map starożytne jezioro Schokiske, dotychczas wyróżniane w dokumentach krzyżackich.

Naturalną linią kształtującą układ przestrzenny Węgorzewa był zachodni brzeg zakola rzeki Węgorapy. Zalążkiem miasta stał się zamek krzyżacki. W jego sąsiedztwie powstała osada służebna Wola (niem. Freiheit). Na początku XVI wieku, w odległości kilkuset metrów, założono koleną osadę – Nową Wieś (Gerothwol lub Geratwol), która otrzymała przywilej lokacyjny w 1514 roku. Zlokalizowano ją na skrzyżowaniu szlaków wiodących z Giżycka do Królewca i Darkiejm (dzisiejszy Oziorsk w obwodzie kaliningradzkim). Z tej osady rozwinęło się późniejsze miasto Węgorzewo, które uzyskało prawa miejskie w 1571 roku.

Plan sytuacyjny miasta i zamku wg J.M Giesego

Układ urbanistyczny miasta oparto na rynku o wymiarach 90 × 48 metrów, zlokalizowany na północ od zamku i na zachód od kościoła, w miejscu obecnego Placu Niepodległości. Rynek połączono z główną ulicą stanowiącą oś pierwotnego założenia. Miasto otoczono palisadą i fosą z trzema bramami wyposażonymi w mosty zwodzone: Bramą Polską (prowadzącą do Giżycka), Bramą Litewską (w kierunku Darkiejm) oraz Bramą Królewiecką.

W 1588 roku na rynku wzniesiono dwupiętrowy ratusz w stylu późnorenesansowym z wieżą zwieńczoną kopułą. Zabudowa była zwarta, z przewagą domów drewnianych, wśród których nieliczne budynki wzniesiono z cegły. Domy wokół rynku miały podcienia, a samo miasto kilkukrotnie ulegało zniszczeniom pożarowym — w latach 1608, 1656 i 1707. Po pożarze kościoła w 1608 roku, w jego miejscu wzniesiono w 1611 roku nowy kościół ewangelicki w stylu późnogotyckim (obecnie katolicki pw. św. Piotra i Pawła). Osadę przyzamkową włączono do miasta dopiero w 1706 roku.

Z panoramy autorstwa Jacoba Boydta z początku XVIII wieku wynika, że zamek węgorzewski był wówczas znacznie rozbudowany w stylu barokowym i położony na sztucznej wyspie między rzeką a kanałem. Miasto posiadało umocnienia bastionowe oraz sieć ulic o nieregularnym układzie, pokrywającą się z przebiegiem współczesnych ulic centrum. Na południe od zamku, w kierunku rynku, biegł kanał służący spławianiu drewna, który dzielił miasto na dwie części.

Panorama Angerburga (obecnie Węgorzewo) z początku XVIII w., autorstwa Jacoba Boydta, ukazująca miasto od wschodu z zamkiem, kościołem i zabudową nad rzeką.

W 1729 roku na terenach dawnych ogrodów zamkowych wytyczono Nowy Rynek (obecnie Plac Wolności). Jeden z nich, murowany budynek parterowy z wystawką w dachu dwuspadowym, zachował się do dziś (Plac Wolności 13). W 1740 roku przy obecnej ulicy Pionierów wzniesiono koszary dla 100 kirasjerów, a w tym samym czasie pojawiły się bruki na częściach ulic oraz lampy oliwne (1730). W 1733 roku rozpoczęto wymianę gontowych i słomianych dachów na dachówkę, a w 1740 roku oddano do użytku miejski wodociąg, zaprojektowany przez Jana W. Suchodolca i hydraulika Sacka.

W 1818 roku rozebrano bramy miejskie, zasypano fosy i zlikwidowano mosty zwodzone. W drugiej połowie XIX wieku nastąpiły znaczące przemiany gospodarcze i przestrzenne. Wpłynęła na nie m.in. budowa linii kolejowych łączących Węgorzewo z Gierdawą (1898), Gołdapią (1899), Kruklankami (1905) i Kętrzynem (1907). Wraz z powstaniem stacji kolejowej wzniesiono dworzec, parowozownię, magazyny i wieżę wodną, a w sąsiedztwie – typowe domy kolejowe. Rozwój przestrzenny miasta w kierunku kolei spowodował powstanie nowych kwartałów zabudowy.

Krótkie zajęcie miasta przez wojska rosyjskie podczas I wojny światowej nie spowodowało większych zniszczeń, jednak w wyniku działań II wojny światowej zniszczone zostało około 80% zabudowy.

Podczas powojennej odbudowy zachowano układ głównych ulic, ale nie odtworzono dawnych parcel. Nowa zabudowa w postaci bloków wzdłuż dawnych pierzei rynku zatarła historyczny charakter miasta. Próbą nawiązania do jego pierwotnej skali jest zabudowa zachodniej pierzei współczesnego rynku.

Podział administracyjny

Węgorzewo jest podzielone na:

• osiedle I – położone na prawym brzegu rzeki Węgorapy
• osiedle II – położone na lewym brzegu rzeki Węgorapy

Istnieje też nieoficjalny podział miasta, w którym wyróżnia się:

• osiedle Kopernika – położone w sąsiedztwie kościoła Matki Bożej Fatimskiej
• osiedle Chrobrego – położone przy ulicach Bolesława Chrobrego i Jana Pawła II, przy Komendzie Powiatowej Policji
• osiedle Południe – rejon domów jednorodzinnych położony przy drodze krajowej nr 63

Częściami miasta Węgorzewa są Sobin i Janówko.

Zabytki

• Zamek krzyżacki z 1398 roku – przebudowany w pierwszej połowie XVIII w. w stylu barokowym. W połowie XIX w. zamek został zaadaptowany na sąd i więzienie. Po zniszczeniach w czasie II wojny światowej odbudowany i przeznaczony na cele kulturalne. Jest to budowla trójskrzydłowa, obejmująca nieregularny dziedziniec, otwarta w stronę rzeki Węgorapy. W skrzydle północnym znajduje się brama wjazdowa. Zachowała się także okrągła baszta;
• Późnogotycki kościół św. Piotra i Pawła – z lat 1605–1611, powiększony o transept w 1729 r. i dobudowaną wieżę w połowie XVIII w., hełm z latarnią z 1826 r. Późnorenesansowe wyposażenie wnętrza, ołtarz główny i ambona z XVII w. Nad portalem wieży umieszczone są herby barona Fryderyka zu Dohna i Andrzeja von Kreutzena – fundatorów kościoła. Obok płyta nagrobna starosty Hansa von Auera, z 1659 r.;
• ratusz z XIX w. przy ul. Zamkowej, przed wojną budynek Urzędu Finansowego, obecnie siedziba Urzędu Miasta i Gminy;
• kamieniczki z XIX w. przy ulicach Zamkowej, Teatralnej, Pionierów i placu Wolności;
• pałac i park z 1. połowy XIX w.;
• budynek Szkoły Podstawowej nr 1 (dawniej garnizon) z XIX w.;
• budynek dworca kolejowego z XIX w.;
• kompleks budynków Jednostki Wojskowej z XIX w.;
• kompleks budynków dawnego zakładu Betehsda z XIX w.;
• dawne cmentarze Betehsdy z XVIII w. przy ul. Teatralnej i Rolnej
• kaplica cmentarna z 1941 roku. Projektantem jest architekt Curt Hempel;
• cerkiew prawosławna z początku XX wieku (parafialna) – dawna kaplica baptystów;
• kościół Dobrego Pasterza wybudowany w latach 1912–1913;
• kościół bizantyjsko-ukraiński św. Krzyża z lat 1930–1933;

• Wybrane zabytki miasta
• 
  Zamek krzyżacki
• 
  Kościół św. Piotra i Pawła
• 
  Ratusz miejski
• 
  Nagrobek na cmentarzu ofiar I wojny światowej w Węgorzewie

Demografia

Według danych z 31 grudnia 2014 r. miasto miało 11 661 mieszkańców.

Piramida wieku mieszkańców Węgorzewa w 2014 roku

Wspólnoty wyznaniowe

Dawny kościół ewangelicki św. Krzyża (wzn. w latach 1930–1933), obecnie cerkiew greckokatolicka Świętego Krzyża

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą:

• Kościół Boży w Polsce (Kościół Chrześcijański ZOE)
• Kościół Greckokatolicki w Polsce (parafia Świętego Krzyża)
• Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP (filiał Węgorzewo podległy parafii w Giżycku)
• Kościół Rzymskokatolicki (parafia św. Piotra i Pawła, parafia wojskowa św. Barbary oraz prowadzone przez księży salwatorianów: parafia Dobrego Pasterza oraz parafia Matki Bożej Fatimskiej)
• Kościół Zielonoświątkowy (zbór Jezusa Chrystusa)
• Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny (parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła)
• Świadkowie Jehowy: zbór Węgorzewo.

Oświata

Szkoły podstawowe

• Szkoła Podstawowa nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Węgorzewie
• Szkoła Podstawowa nr 2 im. Janusza Korczaka w Węgorzewie
• Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Węgorzewie

Szkoły ponadpodstawowe

• Liceum Ogólnokształcące im. Gen. Mariusza Zaruskiego w Węgorzewie
• Zespół Szkół Zawodowych w Węgorzewie
• Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna

Szkoły dla dorosłych

• Liceum dla Dorosłych
• Szkoła Policealna

Kultura

W mieście swoją siedzibę ma Węgorzewskie Centrum Kultury organizujące imprezy miejskie. Najbardziej znane to:

• Dni Węgorzewa
• Międzynarodowy Festiwal Dziecięcych i Młodzieżowych Zespołów Folklorystycznych Mniejszości Narodowych
• Regionalny Festiwal Kultury Łowieckiej
• Naturalnie Mazury Festiwal Music & More
• Międzynarodowy Jarmark Folkloru
• Beach Party Węgorzewo

Media

• Węgorzewo.tv
• Gazeta Olsztyńska z dodatkiem Węgorzewski Tydzień

Muzea

• Muzeum Tradycji Kolejowej
• Muzeum Kultury Ludowej

Sport

W mieście swą siedzibę ma klub piłkarski „Vęgoria” Węgorzewo. W sezonie 2006/2007 grał w klasie okręgowej, w I grupie warmińsko-mazurskiej. Zajął w niej 2.miejsce i po barażach z Romintą Gołdap (3:0 w, 1:1 d) awansował do IV ligi warmińsko-mazurskiej. Po reformie rozgrywek, awansował do III ligi podlasko-warmińsko-mazurskiej, w której grał 3 sezony (2008/2009–2010/2011). W tym ostatnim sezonie „Vęgoria” spadła do IV ligi warmińsko-mazurskiej, w której grała w sezonach 2011/2012–2013/2014. Obecnie gra w klasie okręgowej.

Sportowcy

• Dorota Kozakiewicz (kajakarstwo)
• Katarzyna Kozakiewicz (kajakarstwo)
• Marcin Tokarz (lekkoatletyka)
• Izabela Mendyk (lekkoatletyka)
• Klaudia Nazarowicz (lekkoatletyka)
• Jakub Moskal (lekkoatletyka)
• Hubert Dunin Borkowski (lekkoatletyka)

E-sport

W Węgorzewie działa również uczniowski klub e-sportowy „Elovego”, skupiający się na promocji e-sportu i ocieplaniu wizerunku gier komputerowych w Polsce. Klub ma na swoim koncie organizację turnieju e-sportowego „Elovego E-Sports Cup – Turniej Counter Strike GO”, w którym wzięło udział 16 drużyn z całej Polski.

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej

Miasto Węgorzewo jest miastem garnizonowym. Rozmieszczona jest tutaj 1 Mazurska Brygada Artylerii im. gen. Józefa Bema.

Transport

Główne ciągi transportowe

• ul. S. Jaracza – ul. Zamkowa – ul. gen. J. Bema – ul. Łuczańska
• ul. Armii Krajowej
• pl. Grunwaldzki – ul. 11 Listopada

Główne skrzyżowania

• pl. Grunwaldzki
• ul. Zamkowa – ul. Armii Krajowej
• ul. Zamkowa – ul. 3 Maja

Trasy wylotowe

• ul. Łuczańska ⇒ droga krajowa nr 63 – Giżycko, Łomża, dalej droga krajowa nr 61 Warszawa
• ul. Stefana Jaracza ⇒ droga wojewódzka nr 650 – Kętrzyn, dalej Olsztyn
• ul. Armii Krajowej ⇒ droga krajowa nr 63 – Rudziszki
• ul. 11 Listopada ⇒ droga wojewódzka nr 650 – Gołdap, dalej Suwałki
• ul. Jasna ⇒ Kal
• al. Wojska Polskiego ⇒ Stręgiel

Drogi krajowe i wojewódzkie przebiegające przez miasto

• 63 – Sławatycze – Węgorzewo – Rudziszki; w mieście: ul. Armii Krajowej – ul. Zamkowa – ul. gen. J. Bema – ul. Łuczańska
• 650 – Stara Różanka – Węgorzewo – Gołdap; w mieście: ul. S. Jaracza – ul. Zamkowa – ul. Targowa – ul. 11 Listopada

Przejście graniczne Perły – Kryłowo w gminie Węgorzewo to planowane polsko-rosyjskie drogowe przejście graniczne dla małego ruchu graniczego.

Transport zbiorowy

Do Węgorzewa obecnie nie docierają pociągi pasażerskie PKP – ruch pasażerski został zawieszony w 1992 roku, a towarowy – w 2000 roku. Najbliższa stacja kolejowa z czynnym ruchem pasażerskim PKP znajduje się w pobliskim Giżycku. Jednak w latach 2008–2009 w okresie wakacji i we wrześniu (w soboty i niedziele) odbywały się kursy pociągów turystycznych pod zarządem Stowarzyszenia Hobbystów Kolejowych, a od 2013 roku pod zarządem Stowarzyszenia Kolejowych Przewozów Lokalnych (2013 – w weekendy, 2014 i 2016 – codziennie). Lokalne i dalekobieżne połączenia autobusowe obsługiwane są przez Arriva – Oddział w Węgorzewie. Ważną rolę odgrywa również PPKS Suwałki. Węgorzewo posiada dalekobieżne połączenia autobusowe z Warszawą, Gdańskiem, Olsztynem, i Suwałkami. Lokalne autobusy kursują do Gołdapi, Giżycka, Kętrzyna i miejscowości powiatu węgorzewskiego.

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

• Leffrinckoucke (Francja) – od 1996
• Rottenburg (Niemcy) – od 1996
• Jaworów (Ukraina) – od 1996
• Niemenczyn (Litwa) – od 2008

Zobacz też

• Cmentarz żydowski w Węgorzewie
• Seven Festival

Bibliografia

• Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia, Mazury – przewodnik. Białystok: Agencja „TD” – Wydawnictwo Turystyczne, 1996, seria: „Seria z Żółwikiem”. ISBN 83-902165-3-1.
• Max Toeppen: Historia Mazur. Przyczynek do dziejów krainy i kultury pruskiej. Olsztyn: Wspólnota Kulturowa „Borussia”, 1998, s. 520. ISBN 83-900380-3-X.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Węgorzewa
• Węgobork, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 255 .
• II pokój toruński