Nadbużański Park Krajobrazowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nadbużański Park Krajobrazowy
Logotyp Nadbużański Park Krajobrazowy
ilustracja
park krajobrazowy
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Położenie gminy: Nur, Małkinia Górna, Zaręby Kościelne, Ceranów, Sterdyń, Kosów Lacki, Liw, Łochów, Miedzna, Sadowne, Stoczek, Korytnica, Pokrzywnica, Pułtusk, Jadów, Platerów, Przesmyki, Korczew, Paprotnia, Sabnie, Repki
Siedziba ul. Kaliska 93, 07-130 Łochów[1]
Mezoregion Wysoczyzna Wysokomazowiecka,
Dolina Dolnej Narwi, Międzyrzecze Łomżyńskie, Dolina Dolnego Bugu, Równina Wołomińska, Podlaski Przełom Bugu, Wysoczyzna Siedlecka
Data utworzenia 1993-09-30
Akt prawny Rozporządzenie Nr 36/93 Wojewody Siedleckiego z dnia 30 września 1993 r.
Powierzchnia 741,36 km²
Powierzchnia otuliny 395,35 km²
Obszary chronione rezerwaty przyrody: 13 w parku oraz 2 w otulinie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Nadbużański Park Krajobrazowy
Nadbużański Park Krajobrazowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nadbużański Park Krajobrazowy
Nadbużański Park Krajobrazowy
52°37′09″N 21°50′49″E/52,619167 21,846944
Strona internetowa

Nadbużański Park Krajobrazowy – jeden z największych parków krajobrazowych w Polsce. Został utworzony w 1993 roku, a potem kilkukrotnie go powiększano. Składa się z jednego dużego i trzech mniejszych, osobnych płatów, i obejmuje lewobrzeżną część Doliny Dolnego Bugu (między ujściami Tocznej i Liwca), a także fragment doliny dolnej Narwi i Liwca[2]. Do terenu Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego zalicza się obszary leśne Puszczy Białej, Borów Łochowskich i Lasów Ceranowskich.

Historia powstania[edytuj | edytuj kod]

Pomysł utworzenia parku zrodził się w 1976 roku, a jego autorem był Lechosław Herz[3].

Według opracowanych później planów park (wraz z otuliną) miał zajmować powierzchnię 222 152 ha na terenie czterech ówczesnych województw:

W 1993 roku na terenie województwa siedleckiego został powołany pierwszy fragment parku. W 1994 roku powołano fragment położony w województwie ciechanowskim, a w 1998 roku – część leżącą w województwie łomżyńskim. Do utworzenia największej części, która miała się znajdować w województwie ostrołęckim, ostatecznie nie doszło[3].

W wyniku reformy administracyjnej park znalazł się w granicach województwa mazowieckiego i po powiększeniu w 2002 roku zajmuje obecnie powierzchnię 74 136,50 ha[3]. Powierzchnia jego otuliny wynosi 39 535,2 ha[3].

Cele ochrony[edytuj | edytuj kod]

Dla parku określono następujące cele ochrony:

  • W zakresie wartości przyrodniczych:
    • zachowanie swobodnie meandrującej nizinnej rzeki Bug i jego doliny z dużą ilością starorzeczy i odnóg,
    • zachowanie pozostałości dużych kompleksów leśnych, bogactwa szaty roślinnej obejmującej liczną grupę chronionych i rzadkich gatunków roślin i zbiorowisk roślinnych,
    • zachowanie muraw psammofilnych i kserotermicznych oraz łęgów nadrzecznych.
  • W zakresie wartości historycznych i kulturowych:
    • zachowanie swoistego charakteru zabudowy wiejskiej,
    • zachowanie tradycyjnej funkcji wsi oraz rozwój rękodzielnictwa ludowego.
  • W zakresie ochrony walorów krajobrazowych:

Formy ochrony[edytuj | edytuj kod]

Rezerwaty przyrody istniejące[edytuj | edytuj kod]

W parku:

W otulinie:

Rezerwaty przyrody projektowane[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Szlaki piesze[edytuj | edytuj kod]

Ścieżki dydaktyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Ścieżka edukacyjna zielona.svg Ścieżka przyrodnicza Huta GruszczynoTreblinka. Ścieżka o długości 31 km rozpoczyna się przy remizie OSP w miejscowości Huta Gruszczyno i do miejscowości Miednik biegnie wzdłuż ścieżki Jeziorka Kałęczyńskie. Wzdłuż ścieżki wyznaczono 8 przystanków z tablicami tematycznymi – tablica dot. przebiegu ścieżki nieopodal pomnika pamięci zwycięskiej bitwy partyzantów AK z 31 lipca 1944, wędrówki drzew, gniazda ptaków, ptaki drapieżne, wypalanie traw, sukcesja roślin, dokarmianie ptaków, tablica kierująca do mauzoleum w Treblince.
  • Ścieżka przyrodnicza Jerzyska o długości 3 km, biegnie od leśniczówki w miejscowości Jerzyska drogą przy osiedlu letniskowym, następnie wzdłuż Kanału Łojewskiego do drogi BrzuzaNadkole. Wzdłuż ścieżki rozmieszczono 6 tablic tematycznych, w tym: ważniejsze gatunki lasotwórcze, fazy rozwoju drzewostanów, o życiu bobrów, ochrona przeciwpożarowa i zasady zachowania się w lesie.
  • Ścieżka przyrodnicza Jeziorka Kałęczyńskie o długości 9 km prowadząca przez kompleks leśny Miednik, przy trasie której znajdują się jeziora dystroficzne będące pozostałością jezior polodowcowych. Na trasie ścieżki znajduje się 11 tablic tematycznych w tym – mapa ścieżki, pomniki przyrody, formy ochrony przyrody na terenie gminy Stoczek, poradnik leśnego wędrowca, grzyby jadalne i trujące, gatunki drzew budujących drzewostan, rośliny wodne i szuwarowe, kręgowce i bezkręgowce wodne.
  • Ścieżka edukacyjna zielona.svg Ścieżka przyrodnicza KorczewMogielnica. Ścieżka stanowi 14-kilometrową pętlę mającą początek przy remizie OSP w Korczewie. Na trasie ścieżki wytyczono 10 przystanków z tablicami tematycznymi – zespół parkowo-pałacowy w Korczewie, ptaki wodne, sukcesja ekologiczna, rezerwat przyrody Przekop, ptaki leśne, rośliny runa, płazy i gady Polski, ptaki drapieżne, rezerwat przyrody Kaliniak, życie stawu.
  • Ścieżka przyrodnicza Torfowisko Kules. Ścieżka stanowi pętlę o długości 1,6 km, która rozpoczyna się na północno-wschodnim obrzeżu miejscowości Zieleniec. Trasa prowadzi wokół torfowiska o statusie użytku ekologicznego, wzdłuż trasy rozmieszczono 8 ilustrowanych tablic tematycznych – schemat przebiegu ścieżki, informacje na temat Nadleśnictwa Łochów, informacje na temat Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, życie na wydmie, torfowisko, bory sosnowe, świat zwierząt, ptaki torfowiska i jego sąsiedztwa.
  • Ścieżka edukacyjna zielona.svg Ścieżka przyrodnicza Uroczysko Sterdyń o długości 10 km prowadząca przez kompleks leśny na terenie gminy Ceranów od leśniczówki Holendernia do gajówki Majdan. Na trasie ścieżki rozmieszczono 9 tablic tematycznych – przebieg, biologia bobra, zabiegi gospodarcze w lesie, gatunki zwierząt żyjące w lesie, rozwój drzewostanu, rezerwat Sterdyń, środowisko wodne, Nadleśnictwo Sokołów, poradnik leśnego wędrowca.
  • Ścieżka edukacyjna zielona.svg Ścieżka przyrodnicza Uroczysko Ceranów. Ścieżka stanowi pętlę o długości 12,6 km, której początek znajduje się na granicy parku krajobrazowego, około 900 m na północny zachód od kościoła parafialnego w Ceranowie. Wzdłuż trasy rozmieszczono 13 tablic tematycznych w tym – ptasi budzik, pomniki przyrody, uprawa lasu, rezerwat przyrody Podjabłońskie, wzgórze ostańcowe „Żeglarek”, walory Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, mrówki, rezerwat przyrody Biele, użytek ekologiczny bagno śródleśne.
  • Ścieżka przyrodnicza w rezerwacie Dębniak. Na trasie ścieżku umieszczono 15 tablic tematycznych – parki krajobrazowe Mazowsza, zespół parkowo-pałacowy w Korczewie, Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu, ekosystem lasu, leśny jar, życie w stawie, przyrodnicze obiekty chronione Korczewa, Nadbużańskia Strefa Ekologiczna, flora i fauna rezerwatu Dębniak, ichtiofauna Bugu.

Akty prawne[edytuj | edytuj kod]

Lista aktów prawnych regulujących zakres ochrony dla parku:

  • Rozporządzenie Nr 36/93 Wojewody Siedleckiego z dnia 30.09.1993 w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego[6]
  • Rozporządzenie Nr 15/94 Wojewody Ciechanowskiego z dnia 18.04.1994 w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego[7]
  • Rozporządzenie Nr 38/1997 Wojewody Ciechanowskiego z dnia 3.12.1997 w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia NPK[8]
  • Rozporządzenie Nr 13/98 Wojewody Łomżyńskiego z dnia 19.05.1998 w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego na terenie województwa łomżyńskiego[9]
  • Rozporządzenie Nr 98 Wojewody Mazowieckiego z dnia 2.12.1999 w sprawie utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego na terenie gmin Nur i Zaręby Kościelne powiat Ostrów Mazowiecka[10]
  • Rozporządzenie Nr 30 Wojewody Mazowieckiego z dnia 26.03.2002 w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz jego powiększenia[11]
  • Rozporządzenie Nr 99 Wojewody Mazowieckiego z dnia 3.12.2002 zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz jego powiększenia[12]
  • Rozporządzenie Nr 23 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18.04.2003 zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego oraz jego powiększenia[13]
  • Rozporządzenie Nr 25 Wojewody Mazowieckiego z dnia 9.09.2004 zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego[14]
  • Rozporządzenie Nr 2 z dnia 15.03.2005 Wojewody Mazowieckiego uchylające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego[15]
  • Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 15.03.2005 w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego[16]
  • Rozporządzenie Nr 58 Wojewody Mazowieckiego z dnia 25.05.2005 zmieniające rozporządzenie w sprawie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego[17]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nowa siedziba Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego. Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych, 2017-01-11. [dostęp 2019-08-07].
  2. Na podstawie interaktywnej mapy na stronie Geoserwisu GDOŚ
  3. a b c d O parku. W: Nadbużański Park Krajobrazowy [on-line]. Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych. [dostęp 2018-10-01].
  4. Łochów, PKP - Knychówek, mazowsze.szlaki.pttk.pl [dostęp 2017-05-22] (pol.).
  5. Topór, PKP - Czaplowizna, mazowsze.szlaki.pttk.pl [dostęp 2017-05-22] (pol.).
  6. Dz.Urz.Woj.Siedl. Nr 8, poz. 166.
  7. Dz.Urz.Woj.Ciech. Nr 9, poz. 52.
  8. Dz.Urz.Woj.Ciech. Nr 28, poz. 154.
  9. Dz.Urz.Woj.Łom. Nr 6, poz. 55.
  10. Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 110, poz. 2665.
  11. Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 98, poz.2067.
  12. Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 311, poz. 8205.
  13. Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 115, poz. 2799.
  14. Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 237, poz. 6360.
  15. Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 66, poz. 1700.
  16. Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 66, poz. 1701.
  17. Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 136, poz. 4208.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]