Skierbieszowski Park Krajobrazowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skierbieszowski Park Krajobrazowy
Ilustracja
park krajobrazowy
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Położenie

gminy: Izbica, Kraśniczyn, Krasnystaw, Grabowiec, Miączyn, Sitno, Stary Zamość, Skierbieszów

Mezoregion

Działy Grabowieckie

Data utworzenia

1995

Akt prawny

Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 10, poz. 83 z 1995 r., Dz. Urz. Woj. Zamojskiego Nr 4, poz. 25 z 1995 r.

Powierzchnia

353,63 km²

Powierzchnia otuliny

126,25 km²

Obszary chronione

2 rezerwaty przyrody

Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Skierbieszowski Park Krajobrazowy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Skierbieszowski Park Krajobrazowy”
Ziemia50°52′45″N 23°19′18″E/50,879167 23,321667
Strona internetowa

Skierbieszowski Park Krajobrazowypark krajobrazowy we wschodniej części Polski, na Wyżynie Lubelskiej (Działy Grabowieckie), w województwie lubelskim. Teren Parku leży na terenie powiatów zamojskiego i krasnostawskiego. Park jest położony na terenie gmin: Izbica, Kraśniczyn, Krasnystaw, Grabowiec, Miączyn, Sitno, Stary Zamość i Skierbieszów[1]. Powierzchnia Parku wynosi 35 363,51 ha, a jego otuliny – 12 625,30 ha[2]. Park wchodzi w skład Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych. Na obszarze Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego zlokalizowane są grunty Nadleśnictwa Strzelce (85,73 ha) oraz Krasnystaw (5946,21 ha)[3][4].

Celem powołania parku jest zachowanie unikatowych walorów przyrodniczych, historycznych, kulturowych i krajobrazowych Działów Grabowieckich, najwyższej części Wyżyny Lubelskiej (190–313 m n.p.m.) oraz mozaiki siedlisk muraw kserotermicznych i lasów bukowych przy północno-wschodniej granicy ich gromadnego występowania z charakterystyczną florą i fauną.

Głównym walorem krajobrazu Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego jest falisto-pagórkowata rzeźba terenu z systemem głębokich wąwozów, wytworzonych w grubej – miejscami na kilkanaście metrów, warstwie lessu, pokrywających niemal cały Park.

Flora[edytuj | edytuj kod]

Lasy zajmują 20% powierzchni Parku[5]. Dominują lasy grądowe z dużym udziałem buka. Inne gatunki tworzące drzewostan to: grab, lipa, wiąz, jawor i sosna. Na zboczach wzgórz występują fragmenty dąbrów świetlistych, a w wąwozach – wilgotne grądy i łęgi z udziałem jesionu, olchy, klonu i jawora. Odsłonięte, nasłonecznione zbocza wzgórz i wąwozów oraz miedze i pobocza dróg porastają zespoły roślinności ciepłolubnej, dobrze rozwijające się na żyznym lessowym podłożu i bogate w rzadkie gatunki stepowe[5].

W runie lasów spotyka się liczne rzadkie gatunki górskie, takie jak: paprotnik kolczysty, żywiec gruczołowaty, przetacznik górski, parzydło leśne i widłak wroniec[5]. Najwięcej rzadkich gatunków stwierdzono jednak wśród roślin stepowych i ciepłolubnych. Należą do nich m.in. umieszczone w „Polskiej Czerwonej Księdze Roślin”: wiśnia karłowata, róża francuska i kosaciec bezlistny. Do roślin z tej grupy należą także: miłek wiosenny, wężymord stepowy, ostrożeń pannoński, driakiew żółtawa, zawilec wielkokwiatowy, oman wąskolistny, aster gawędka, traganek duński i traganek wielkokwiatowy.

Skierbieszowski Park Krajobrazowy
Rzeźba terenu

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Fauna Parku ze względu na stosunkowo niedużą ilość lasów i wód jest dość uboga. Wśród ptaków warto wymienić rzadsze gatunki leśne: orlik krzykliwy, dzięcioł średni oraz muchołówki: małą i białoszyją, gatunki terenów otwartych: dudka, ortolana i przepiórkę, sowy: puszczyka, sowę uszatą, pójdźkę, płomykówkę oraz gatunki związane z nielicznymi zbiornikami wodnymi: perkoza rdzawoszyjego i rybitwę czarną.

Rezerwaty[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Parku znajdują się dwa rezerwaty przyrody: rezerwat stepowy Broczówka (6,17 ha), chroniący murawy i fragmenty lasów ze zbiorowiskami roślinności kserotermicznej, oraz rezerwat leśno-krajobrazowy Głęboka Dolina (289,12 ha), chroniący urozmaicony krajobraz z dolinami i wąwozami porośniętymi lasami jaworowo-dębowymi z bukiem.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W granicach Parku znajduje się wiele cennych zabytków architektury. Należą do nich: późnorenesansowy kościół w Bończy (XVI w.; przebudowany ze zboru kalwińskiego), kościoły w Skierbieszowie (XVII w.) i Surhowie (XIX w.), otoczone parkami zespoły pałacowe i dworskie w:

Inne zabytkowe obiekty to:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Pofałdowana rzeźba terenu, polne drogi, głębokie jary (zwane tutaj debrami) sprawiają, że Park jest idealnym miejscem do uprawiania górskiej turystyki rowerowej (mtb). Park jest wymarzonym miejscem do biegów na orientację. W lutym 2013 odbyły tu się zawody Skorpion 2013[8][9]. W dniach 15–17 lutego 2019 odbyła się tu XVIII Ekstremalna Impreza na Orientację Skorpion 2019[10]. W latach 2002 i 2009 odbyły się Mistrzostwa Polski w Nocnym i Sztafetowym BnO[11]. Nadleśnictwo Krasnystaw na terenie parku zorganizowało Zielony Punkt Kontrolny (ZPK), czyli trasy piesze i rowerowe do biegów na orientację[12].

Na terenie Parku znajduje się ponad 20 tras rowerowych i szlaków turystycznych.

Przez teren Parku przebiegają następujące szlaki turystyczne i trasy biegowe na orientację:

Przez teren Parku przebiegają następujące trasy rowerowe:

  • szlak rowerowy czerwony „Skierbieszowska Trasa Rowerowa”[22],
  • szlak rowerowy żółty trasa rowerowa LZA-102 „Po Zamojszczyźnie”[23],
  • Trasa rowerowa GreenVelo,
  • Trasa rowerowa „Do Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego”[24][25],
  • Trasa łącznikowa: od „Do S.P.K.” do „Skierbieszowska Trasa Rowerowa”[26][27],
  • Trasa łącznikowa: od „Skierbieszowska Trasa Rowerowa” do „Malowniczy Wschód”[26][28],
  • ścieżka pieszo-rowerowa przyrodniczo-historyczna „Stryjowskie Wąwozy”[29],
  • Trasa rowerowa na orientację – ZPK – Pańska Dolina – krótka (10 km)[30][12],
  • Trasa rowerowa na orientację – ZPK – Pańska Dolina – średnia (12 km)[31][12],
  • Trasa rowerowa na orientację – ZPK – Pańska Dolina – długa (19 km)[32][12],
  • Ścieżka rowerowa „Na Pańską Dolinę”[33] o długości 8 km z 2009, która w roku 2020 została zastąpiona trasą rowerową „Stary Zamość – Pańska Dolina” o długości 20 km[34][35] Szlak rowerowy „Stary Zamość – Pańska Dolina”
  • Dodatkowe trasy na terenie Parku można znaleźć na stronie „Sieć Rowerowa” (siecrowerowa.pl)[36]

Przez teren parku przechodzi ścieżka geocachingowa zwana „Szlakiem Ariańskim”[37] (tak jak szlak PTTK powyżej), która ma aż 253 skrytki, co czyni ją 6. najdłuższą ścieżką w kraju (pod względem liczby skrytek)[38].

Jedynymi obiektami bazy noclegowej na terenie Parku są gospodarstwa agroturystyczne w Skierbieszowie. Zapleczem noclegowym dla turystów mogą też być pobliskie miasta Zamość i Krasnystaw.


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Nr 29 Wojewody Lubelskiego z dnia 10 sierpnia 2005 r. w sprawie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego. W: Dz. Urz. Województwa Lubelskiego z 2015 r. Nr 182, poz. 3154 [on-line]. 2005-09-06. [dostęp 2018-05-18].
  2. Uchwała Nr XLIV/644/2018 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 8 października 2018 r. w sprawie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego. W: Dz. Urz. Województwa Lubelskiego z 2018 r. poz. 4869 [on-line]. 2018-11-02. [dostęp 2019-02-07].
  3. Skierbieszowski Park Krajobrazowy, Nadleśnictwo Krasnystaw – Lasy Państwowe [dostęp 2018-06-08] (pol.).
  4. Nowy nadleśniczy w Nadleśnictwie Strzelce, Nadleśnictwo Strzelce – Lasy Państwowe [dostęp 2018-06-08] (pol.).
  5. a b c O parku. W: Skierbieszowski Park Krajobrazowy [on-line]. Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych. [dostęp 2018-09-30].
  6. Orłów Murowany. Bastionowy zamek szlachecki |Polskie zamki i dwory obronne, zamkomania.pl [dostęp 2020-11-04].
  7. Grodzisko, Bończa – Zabytek.pl, zabytek.pl [dostęp 2020-11-04] (pol.).
  8. Paweł Pakuła, XII Ekstremalna Impreza na Orientację „Skorpion” – relacja – Biegaj z nami!, biegajznami.pl [dostęp 2018-06-08] [zarchiwizowane z adresu 2018-06-12] (pol.).
  9. Ekstremalna Impreza na Orientację Skorpion, ino.lublin.pttk.pl [dostęp 2018-06-08].
  10. Aktualności, parki.lubelskie.pl [dostęp 2019-05-09].
  11. Aleksander Bernaciak, Mistrzostwa Polski w Nocnym i Sztafetowym BnO w Zamościu. Zielonysport.pl – Polski Związek Orientacji Sportowej, www.orienteering.org.pl [dostęp 2018-06-08] [zarchiwizowane z adresu 2018-06-12] (ang.).
  12. a b c d e f g h i j Zielony Punkt Kontrolny – Nadleśnictwo Krasnystaw – Lasy Państwowe, www.krasnystaw.lublin.lasy.gov.pl [dostęp 2018-06-07] (pol.).
  13. Szlaki turystyczne – Gmina Skierbieszów, www.skierbieszow.com.pl [dostęp 2018-05-25] (pol.).
  14. Waymarked Trails – Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  15. Waymarked Trails – Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  16. Waymarked Trails – Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  17. Waymarked Trails – Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  18. Waymarked Trails – Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  19. Waymarked Trails – Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  20. l, Aktualności, parki.lubelskie.pl [dostęp 2018-10-19] (pol.).
  21. Waymarked Trails – Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-10-19].
  22. Skierbieszowska Trasa Rowerowa – Gmina Skierbieszów, www.skierbieszow.com.pl [dostęp 2018-05-25] (pol.).
  23. Komisja Turystyki Kolarskiej ZG PTTK » Szlaki rowerowe, ktkol.pl [dostęp 2018-05-25].
  24. Wokół Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego, greenvelo.pl [dostęp 2018-06-07] (pol.).
  25. Waymarked Trails – Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  26. a b Szlak Green Velo, greenvelo.pl [dostęp 2018-06-07] (pol.).
  27. Waymarked Trails – Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  28. Waymarked Trails – Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  29. Waymarked Trails – MTB, mtb.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-05-25].
  30. Waymarked Trails – Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  31. Waymarked Trails – Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  32. Waymarked Trails – Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  33. Turystyka, www.staryzamosc.pl [dostęp 2018-06-10] (pol.).
  34. l, Rowerem do Pańskiej Doliny i dalej – Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych, parki.lubelskie.pl [dostęp 2021-04-14] (pol.).
  35. Waymarked Trails – Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2021-04-14].
  36. Paweł Cal, Rafał Kleger-Rudomin, Sieć Rowerowa, PSTR [dostęp 2018-06-29] (pol.).
  37. Geocaching Opencaching Polska, opencaching.pl [dostęp 2019-05-09].
  38. Geocaching Opencaching Polska, opencaching.pl [dostęp 2019-05-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]