Skierbieszowski Park Krajobrazowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skierbieszowski Park Krajobrazowy
park krajobrazowy
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Położenie Izbica, Kraśniczyn, Krasnystaw, Grabowiec, Miączyn, Sitno, Stary Zamość, Skierbieszów
Mezoregion Działy Grabowieckie
Data utworzenia 1995
Akt prawny Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 10, poz. 83 z 1995 r., Dz. Urz. Woj. Zamojskiego Nr 4, poz. 25 z 1995 r.
Powierzchnia 354,88 km²
Powierzchnia otuliny 124,79 km²
Obszary chronione 2 rezerwaty przyrody
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Skierbieszowski Park Krajobrazowy
Skierbieszowski Park Krajobrazowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skierbieszowski Park Krajobrazowy
Skierbieszowski Park Krajobrazowy
Ziemia50°52′45″N 23°19′18″E/50,879167 23,321667
Strona internetowa

Skierbieszowski Park Krajobrazowypark krajobrazowy we wschodniej części Polski, na Wyżynie Lubelskiej (Działy Grabowieckie), w województwie lubelskim. Teren Parku leży na terenie powiatów zamojskiego i krasnostawskiego. Park jest położony na terenie gmin: Izbica, Kraśniczyn, Krasnystaw, Grabowiec, Miączyn, Sitno, Stary Zamość i Skierbieszów[1]. Powierzchnia Parku wynosi 35 488, a jego otuliny – 12 479 ha[2]. Park wchodzi w skład Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych. Na obszarze Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego zlokalizowane są grunty Nadleśnictwa Strzelce (85,73 ha) oraz Krasnystaw (5946,21 ha)[3][4].

Celem powołania parku jest zachowanie unikatowych walorów przyrodniczych, historycznych, kulturowych i krajobrazowych Działów Grabowieckich, najwyższej części Wyżyny Lubelskiej (190-313 m n.p.m.) oraz mozaiki siedlisk muraw kserotermicznych i lasów bukowych przy północno-wschodniej granicy ich gromadnego występowania z charakterystyczną florą i fauną.

Głównym walorem krajobrazu Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego jest falisto-pagórkowata rzeźba terenu z systemem głębokich wąwozów, wytworzonych w grubej – miejscami na kilkanaście metrów, warstwie lessu, pokrywających niemal cały Park.

Flora[edytuj | edytuj kod]

Lasy zajmują 20% powierzchni Parku[2]. Dominują lasy grądowe z dużym udziałem buka. Inne gatunki tworzące drzewostan to: grab, lipa, wiąz, jawor i sosna. Na zboczach wzgórz występują fragmenty dąbrów świetlistych, a w wąwozach – wilgotne grądy i łęgi z udziałem jesionu, olchy, klonu i jawora. Odsłonięte, nasłonecznione zbocza wzgórz i wąwozów oraz miedze i pobocza dróg porastają zespoły roślinności ciepłolubnej, dobrze rozwijające się na żyznym lessowym podłożu i bogate w rzadkie gatunki stepowe[2].

W runie lasów spotyka się liczne rzadkie gatunki górskie, takie jak: paprotnik kolczysty, żywiec gruczołowaty, przetacznik górski, parzydło leśne i widłak wroniec[2]. Najwięcej rzadkich gatunków stwierdzono jednak wśród roślin stepowych i ciepłolubnych. Należą do nich m.in. umieszczone w „Polskiej Czerwonej Księdze Roślin”: wiśnia karłowata, róża francuska i kosaciec bezlistny. Do roślin z tej grupy należą także: miłek wiosenny, wężymord stepowy, ostrożeń pannoński, driakiew żółtawa, zawilec wielkokwiatowy, oman wąskolistny, aster gawędka, traganek duński i traganek wielkokwiatowy.

Skierbieszowski Park Krajobrazowy
Rzeźba terenu

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Fauna Parku ze względu na stosunkowo niedużą ilość lasów i wód jest dość uboga. Wśród ptaków warto wymienić rzadsze gatunki leśne: orlik krzykliwy, dzięcioł średni oraz muchołówki: małą i białoszyją, gatunki terenów otwartych: dudka, ortolana i przepiórkę, sowy: puszczyka, sowę uszatą, pójdźkę, płomykówkę oraz gatunki związane z nielicznymi zbiornikami wodnymi: perkoza rdzawoszyjego i rybitwę czarną.

Rezerwaty[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Parku znajdują się dwa rezerwaty przyrody: rezerwat stepowy Broczówka (6,17 ha), chroniący murawy i fragmenty lasów ze zbiorowiskami roślinności kserotermicznej, oraz rezerwat leśno-krajobrazowy Głęboka Dolina (289,12 ha), chroniący urozmaicony krajobraz z dolinami i wąwozami porośniętymi lasami jaworowo-dębowymi z bukiem.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W granicach Parku znajduje się wiele cennych zabytków architektury. Należą do nich: późnorenesansowy kościół w Bończy (XVI w.; przebudowany ze zboru kalwińskiego), kościoły w Skierbieszowie (XVII w.) i Surhowie (XIX w.), otoczone parkami zespoły pałacowe i dworskie w:

Inne zabytkowe obiekty to:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Pofałdowana rzeźba terenu, polne drogi, głębokie jary (zwane tutaj debrami) sprawiają, że Park jest idealnym miejscem do uprawiania górskiej turystyki rowerowej (mtb). Park jest wymarzonym miejscem do biegów na orientację. W lutym 2013 odbyły tu się zawody SKORPION 2013[5][6] z kolei w latach 2002 i 2009 odbyły się Mistrzostwa Polski w Nocnym i Sztafetowym BnO[7]. Nadleśnictwo Krasnystaw na terenie parku zorganizowało Zielony Punkt Kontrolny (ZPK), czyli trasy pisze i rowerowe do biegów na orientację[8].

Na terenie Parku znajduje się ponad 20 tras rowerowych i szlaków turystycznych.

Przez teren Parku przebiegają następujące szlaki turystyczne i trasy biegowe na orientację:

Przez teren Parku przebiegają następujące trasy rowerowe:

  • szlak rowerowy czerwony – „Skierbieszowska Trasa Rowerowa”[16],
  • szlak rowerowy żółty – trasa rowerowa LZA-102 „Po Zamojszczyźnie”[17],
  • Trasa rowerowa GreenVelo,
  • Trasa rowerowa „Do Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego”[18][19],
  • Trasa łącznikowa : od „Do S.P.K.” do „Skierbieszowska Trasa Rowerowa”[20][21],
  • Trasa łącznikowa : od „Skierbieszowska Trasa Rowerowa” do „Malowniczy Wschód”[20][22],
  • ścieżka pieszo-rowerowa przyrodniczo-historyczna „Stryjowskie Wąwozy”[23],
  • Trasa rowerowa na orientację - ZPK - Pańska Dolina - krótka (~10km)[24][8],
  • Trasa rowerowa na orientację - ZPK - Pańska Dolina - średnia (~12km)[25][8],
  • Trasa rowerowa na orientację- ZPK - Pańska Dolina - długa (~19km)[26][8],
  • Ścieżka rowerowa „Na Pańską Dolinę”[27] o długości 8 km.
  • Dodatkowe trasy na terenie Parku można znaleźć na stronie „Sieć Rowerowa” (siecrowerowa.pl)[28]

Jedynymi obiektami bazy noclegowej na terenie Parku są gospodarstwa agroturystyczne w Skierbieszowie. Zapleczem noclegowym dla turystów mogą też być pobliskie miasta Zamość i Krasnystaw.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ROZPORZĄDZENIE Nr 29 WOJEWODY LUBELSKIEGO z dnia 10 sierpnia 2005 r. w sprawie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego. W: Dz. Urz. Województwa Lubelskiego z 2015 r. Nr 182, poz. 3154 [on-line]. 2005-09-06. [dostęp 2018-05-18].
  2. a b c d O parku. W: Skierbieszowski Park Krajobrazowy [on-line]. Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych. [dostęp 2018-09-30].
  3. Skierbieszowski Park Krajobrazowy, Nadleśnictwo Krasnystaw - Lasy Państwowe [dostęp 2018-06-08] (pol.).
  4. Nowy nadleśniczy w Nadleśnictwie Strzelce, Nadleśnictwo Strzelce - Lasy Państwowe [dostęp 2018-06-08] (pol.).
  5. Paweł Pakuła, XII Ekstremalna Impreza na Orientację „Skorpion” - relacja - Biegaj z nami!, biegajznami.pl [dostęp 2018-06-08] (pol.).
  6. Ekstremalna Impreza na Orientację SKORPION, ino.lublin.pttk.pl [dostęp 2018-06-08].
  7. Aleksander Bernaciak, Mistrzostwa Polski w Nocnym i Sztafetowym BnO w Zamościu. : zielonysport.pl - Polski Związek Orientacji Sportowej, www.orienteering.org.pl [dostęp 2018-06-08] (ang.).
  8. a b c d e f g h i j Zielony Punkt Kontrolny - Nadleśnictwo Krasnystaw - Lasy Państwowe, www.krasnystaw.lublin.lasy.gov.pl [dostęp 2018-06-07] (pol.).
  9. Szlaki turystyczne - Gmina Skierbieszów, www.skierbieszow.com.pl [dostęp 2018-05-25] (pol.).
  10. Waymarked Trails - Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  11. Waymarked Trails - Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  12. Waymarked Trails - Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  13. Waymarked Trails - Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  14. Waymarked Trails - Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  15. Waymarked Trails - Hiking, hiking.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  16. Skierbieszowska Trasa Rowerowa - Gmina Skierbieszów, www.skierbieszow.com.pl [dostęp 2018-05-25] (pol.).
  17. Komisja Turystyki Kolarskiej ZG PTTK » Szlaki rowerowe, ktkol.pl [dostęp 2018-05-25].
  18. Wokół Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego, greenvelo.pl [dostęp 2018-06-07] (pol.).
  19. Waymarked Trails - Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  20. a b Szlak Green Velo, greenvelo.pl [dostęp 2018-06-07] (pol.).
  21. Waymarked Trails - Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  22. Waymarked Trails - Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  23. Waymarked Trails - MTB, mtb.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-05-25].
  24. Waymarked Trails - Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  25. Waymarked Trails - Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  26. Waymarked Trails - Cycling, cycling.waymarkedtrails.org [dostęp 2018-06-09].
  27. Turystyka, www.staryzamosc.pl [dostęp 2018-06-10] (pol.).
  28. Paweł Cal, Rafał Kleger-Rudomin, Sieć Rowerowa, PSTR [dostęp 2018-06-29] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]