Park Krajobrazowy Góry Opawskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park Krajobrazowy Góry Opawskie
Logotyp Park Krajobrazowy Góry Opawskie
Ilustracja
park krajobrazowy
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Położenie gminy: Prudnik, Lubrza, Głuchołazy
Mezoregion Góry Opawskie
Data utworzenia 26 maja 1988
Akt prawny Uchwała Nr XXIV/193/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu[1]
Powierzchnia 49,03 km²
Powierzchnia otuliny 50,33 km²
Obszary chronione 4 rezerwaty przyrody
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Park Krajobrazowy Góry Opawskie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Park Krajobrazowy Góry Opawskie”
50°17′00,9600″N 17°27′11,8800″E/50,283600 17,453300
Strona internetowa

Park Krajobrazowy Góry Opawskiepark krajobrazowy obejmujący Góry Opawskie, a więc wschodnią część Sudetów. Został utworzony 26 maja 1988 roku, zajmuje obszar 49,03 km² (otulina 50,33 km²)[1]. Położony w południowo-zachodniej części województwa opolskiego, przy granicy z Czechami, pomiędzy miastami Prudnik i Głuchołazy.

Celem utworzenia parku było zachowanie walorów krajobrazowych części Gór Opawskich, w tym naturalnego ukształtowania terenu, ładu przestrzennego, zachowanie i podtrzymywanie regionalnych form przestrzennych miejscowości położonych w jego granicach, ekosystemów leśnych i łąkowych z charakterystyczną florą i fauną, walorów geologicznych i geomorfologicznych, walorów kulturowych, w tym historycznych śladów kultury materialnej regionu, stwarzanie korzystnych warunków do prawidłowego funkcjonowania systemów przyrodniczych, ich trwałości i zdolności odtwarzania, zwiększanie świadomości ekologicznej lokalnych społeczności w zakresie konieczności zachowania całego bogactwa przyrodniczego jako dziedzictwa i dobra wspólnego[1].

Historia Parku[edytuj | edytuj kod]

W XII i XIII wieku na terenach obecnego Parku wydobywane było złoto, czego pozostałością są szyby, wykopy i usypiska.

Las porastający wzniesienia Gór Opawskich na południowy zachód od Prudnika, zwany Lasem Prudnickim, w przeszłości był własnością miasta Prudnika. Miasto systematycznie przejmowało okoliczne lasy, posiadając wkrótce największe lasy komunalne na Górnym Śląsku około 3400 ha. Od XIX wieku las spełniał rolę turystycznego zaplecza, po 1945 roku uległ funkcjonalnej degradacji.

Zmiany w ustawie O ochronie i kształtowaniu środowiska z 31 stycznia 1980 roku umożliwiły tworzenie nowych przestrzennych form ochrony przyrody.

Następstwem tego była uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu numer XXIV (193) z dnia 26 maja 1988 roku (Dz.U. Województwa Opolskiego z dnia 17 lipca 1989 r., Nr 19, poz. 231), która powołała Park Krajobrazowy Gór Opawskich i Park Krajobrazowy Góra Świętej Anny.

Fizjografia terenu[edytuj | edytuj kod]

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Przeważają tu skały zmetamorfizowane: łupki, gnejsy, granity i piaskowce[2].

Wody powierzchniowe[edytuj | edytuj kod]

Obszar Parku należy do obszarów sudeckich o najgęstszej sieci rzecznej. Główne cieki wodne to Biała Głuchołaska, Złoty Potok i Prudnik.

Biała Głuchołaska i Złoty Potok tworzą na kilkukilometrowych odcinkach epigeniczne przełomy, których cechami charakterystycznymi są wysokie podcięcia dolin, wąskie krawędzie i kilkunastometrowe zbocza, wyerodowane w skałach osadowych[2].

Gleby[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Parku przeważają gleby gliniaste, lessowe i pyłowe, a wśród typów największą powierzchnię zajmują pseudobielice, gleby brunatne, mady i czarnoziemy[2].

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Pod względem fizycznogeograficznym Park leży w Górach Opawskich (332.63) we wschodniej części Sudetów (332.2-6) zwanej Sudetami Wschodnimi (332.6), na granicy z Niziną Śląską (318.5).

Park i jego otulina znajdują się na terenie dwóch powiatów:

Na obszarze Parku i otuliny jest 17 miejscowości (Park: Dębowiec, Gęstwina, Jarnołtówek, Podlesie, Pokrzywna, Wieszczyna; otulina: Chocim, Konradów, Krzyżkowice, Łąka Prudnicka, Moszczanka, Osiedle, Osiedle Pasterówka, Siemków, Trzebieszów, Trzebina, Wierzbiec) i część miast Prudnik i Głuchołazy.

Znajduje się tu najwyższy szczyt Gór Opawskich – Biskupia Kopa (czes. Biskupská kupa) (890 m n.p.m.). Wzniesienia zbudowane są głównie ze skał paleozoicznych. Znajduje się tu wiele dolin i wąwozów. Przez park przypływa Biała Głuchołaska oraz Złoty Potok, tworząc liczne odcinki przełomowe. Otulinę parku częściowo wyznacza rzeka Prudnik.

Około 80% powierzchni parku zajmują lasy. Rosną tu głównie lasy górskie i mieszane wyżynne, z przewagą świerka i buka.

     Teren Parku      Otulina Parku

     Teren Parku


     Otulina Parku

Flora Parku[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze Parku Krajobrazowego występuje ponad 500 gatunków roślin naczyniowych, większość z nich to gatunki rodzime. Gatunki oznaczone grafiką Gatunek pod ochroną.svg objęte są ochroną ścisłą lub częściową[3]:

Fauna parku[edytuj | edytuj kod]

Na terenie parku występują 163 gatunki zwierząt chronionych z czego 154 gatunki podlegają ochronie ścisłej[4].

Płazy[edytuj | edytuj kod]

Gady[edytuj | edytuj kod]

Ptaki[edytuj | edytuj kod]

Ssaki[edytuj | edytuj kod]

Formy ochrony przyrody[edytuj | edytuj kod]

Znak „Obszar Natura 2000 Góry Opawskie”

Rezerwaty przyrody[edytuj | edytuj kod]

Najcenniejsze obszary Parku uznane zostały rezerwatami przyrody[5]

Nazwa rezerwatu Rodzaj rezerwatu Data utworzenia Powierzchnia rezerwatu
Cicha Dolina leśny 3 kwietnia 1999 56,76 ha
Las Bukowy leśny 1999 21,12 ha
Nad Białką przyrody nieożywionej 1999 8,96 ha
Olszak leśny 6 grudnia 2012 23,83 ha

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Pomnik przyrody Lokalizacja (miejscowość/gmina)
Trzy lipy drobnolistne Jarnołtówek/Głuchołazy
Lipa drobnolistna Pokrzywna/Głuchołazy
Dwa dęby szypułkowe Prudnik
Daglezja Dębowiec/Prudnik

Natura 2000[edytuj | edytuj kod]

Częściowo na terenie Parku Krajobrazowego powstała ostoja Natura 2000 Góry Opawskie o powierzchni 5520,87 ha[6].

Środowisko kulturowe[edytuj | edytuj kod]

Sanktuarium św. Józefa w Prudniku

W parku znajduje się sporo zabytków architektonicznych, należą do nich:

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Schemat pieszych szlaków turystycznych w Lesie Prudnickim

Przez Park prowadzą szlaki turystyczne[7]:

  • szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza (440 km): Prudnik – Świeradów-Zdrój
  • szlak turystyczny żółty Prudnik – Wieszczyna – Trzebina (19,5 km): Prudnik (stacja kolejowa) – Łąka Prudnicka – Trupina – Wieszczyna – Trzebina
  • szlak turystyczny niebieski „Szlak Historyczny Lasów Królewskiego Miasta Prudnik” (17,5 km): Park Miejski w Prudniku – stare dęby w Prudniku – Kapliczna Góra – Kobylica – Dębowiec – rozdroże pod Trzebiną – Sanktuarium św. Józefa w Prudniku–Lesie – Prudnik–Lipy – Park Miejski w Prudniku
  • szlak turystyczny żółty Jarnołtówek – Pokrzywna (11,3 km): Jarnołtówek – Bukowa Góra – Piekiełko – Plac Langego – Schronisko pod Biskupią Kopą – Przełęcz Mokra – Plac Habla – Przełęcz pod Zamkową Górą – Pokrzywna
  • szlak turystyczny niebieski Przełomu Złotego Potoku (10 km): Pokrzywna – Olszak – Żabie Oczko – Skały Karolinki – Jarnołtówek – Skały Karliki – Piekiełko – Gwarkowa Perć – Pokrzywna
  • szlak turystyczny zielony Ścieżka dydaktyczna „Las Prudnicki” (7 km): ul. Dąbrowskiego w Prudniku – stare dęby w Prudniku – Kobylica – Sanktuarium św. Józefa w Prudniku–Lesie – ul. Dąbrowskiego w Prudniku
  • szlak turystyczny niebieski Wmasywie Góry Parkowej (7 km): Głuchołazy-Zdrój – Źródło Juvenia – Przełęcz Siodło – Głuchołazy-Zdrój
  • szlak turystyczny żółty Złotych Górników (7 km): Głuchołazy-Zdrój – Przednia Kopa – Źródło Żegnalce – Grota Góralska – Głuchołazy-Zdrój
  • szlak turystyczny niebieski Wieszczyna – przełęcz pod Zamkową Góra (5 km): Wieszczyna – Las Rosenau – przełęcz pod Zamkową Górą

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Park Krajobrazowy Góry Opawskie. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-06-14].
  2. a b c Grzegorz Hebda, Park Krajobrazowy „Góry Opawskie” – walory przyrodnicze, „Przyroda Górnego Śląska”, 16, 1999, s. 12–13.
  3. Małgorzata Gębala i inni, Zespół Opolskich Parków Krajobrazowych.
  4. Ochrona przyrody [dostęp 2021-01-01] (pol.).
  5. PK Góry Opawskie – Rezerwaty przyrody. Zespół Opolskich Parków Krajobrazowych. [dostęp 2018-06-14].
  6. Wyszukiwarka obszarów Natura 2000 –, natura2000.gdos.gov.pl [dostęp 2021-01-01] (pol.).
  7. Szlaki turystyczne [dostęp 2021-01-02] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski, Elżbieta Bajkiewicz-Grabowska (red.), Iwona Swenson (red.), Zofia Aleksandrowicz, Warszawa: PWN, 1998, ISBN 83-01-12677-9, OCLC 830195866.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]