Sap (album)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy albumu muzycznego. Zobacz też: inne znaczenie tego słowa.
Sap
Minialbum zespołu Alice in Chains
Wydany 4 lutego 1992
Nagrywany 20–26 listopada 1991 w London Bridge Studio, Seattle[1]
Gatunek rock akustyczny[2][3]
Długość 20:49
Wytwórnia Columbia
Producent Dave Jerden, Rick Parashar[4]
Album po albumie
Single z albumu Sap
  1. Got Me Wrong
    Wydany: listopad 1994

Sap – drugi minialbum amerykańskiego zespołu muzycznego Alice in Chains, wydany 4 lutego 1992 nakładem wytwórni fonograficznej Columbia[5]. Procesem produkcji zajęli się Dave Jerden oraz Rick Parashar[4]. Sesja nagraniowa odbyła się w listopadzie 1991 w London Bridge Studio na terenie Seattle[4]. Sap charakteryzuje się akustycznym brzmieniem oraz melancholijnym nastrojem[2]. Wydanie minialbumu w formacie CD zawierało cztery utwory[1]. 18 stycznia 1994 Sap uzyskał certyfikat złotej płyty w Stanach Zjednoczonych po przekroczeniu progu pół miliona sprzedanych egzemplarzy[6].

Kontekst[edytuj]

Po wydaniu albumu Facelift, zespół aktywnie koncertował w ramach Facelift Tour, występując między innymi w roli supportu przed Anthrax[7], Extreme[8], Iggy Pop[9], Megadeth[7] czy Slayer[7]. 16 sierpnia 1991 grupa zainaugurowała udział w trasie For Unlawful Carnal Knowledge Tour formacji Van Halen[10]. W trakcie jej trwania, członkowie zespołu przystąpili do prac nad materiałem na drugi album studyjny oraz ścieżką dźwiękową do filmu Samotnicy w reżyserii Camerona Crowe’a[4]. Sesja odbyła się w listopadzie w London Bridge Studio na terenie Seattle, przy współpracy Ricka Parashara i trwała od dwóch do trzech tygodni[4]. Muzycy zarejestrowali 10 utworów[11], spośród których kilka w odmiennej stylistyce brzmieniowej. Cantrell: „Gdy przygotowywaliśmy demo na drugą płytę, powstało trochę materiału, który nam się bardzo podobał, lecz nie odzwierciedlał stylu zespołu. Mieliśmy świetną muzykę, którą szkoda było stracić, która pewnie nie trafiłaby na album. Postanowiliśmy wydać EP. Sami to zrobiliśmy, sami wyprodukowaliśmy”[12].

Nagrywanie[edytuj]

Proces nagrań rozpoczął się 20 listopada i trwał sześć dni[1]. Wyselekcjonowane utwory zespół zarejestrował pod okiem producentów Dave’a Jerdena oraz Ricka Parashara[4]. W trakcie trwania sesji, do studia zaproszono Ann Wilson z zespołu Heart[13], Chrisa Cornella z Soundgarden oraz Marka Arma, lidera Mudhoney[12][14]. Cantrell: „Gdy skończyliśmy cztery utwory na Sap, siedząc w studio pewnej nocy powiedziałem, że może ściągnęlibyśmy Ann z Heart do zaśpiewania w kilku piosenkach i jak się uda to Chrisa oraz kogokolwiek innego kogo uda nam się znaleźć”[15]. Wilson zarejestrowała partie wokalu wspierającego w utworach „Brother”, „Am I Inside” oraz „Love Song”[12]. Cornell i Arm zaśpiewali obok Cantrella i Staleya w kompozycji „Right Turn[14][16], która została nagrana pod szyldem Alice Mudgarden[14]. Nazwę utworzono z kontaminacji Alice in Chains, Mudhoney i Soundgarden[14]. Współpracujący ze studiem asystent inżyniera dźwięku Dave Hillis przyznał, że Arm był zdenerwowany podczas nagrań. „Rozmawialiśmy w holu, miał ze sobą sześciopak piwa i zaczął pić jedno z nich. Spytałem czemu jest taki zdenerwowany. Uważał, że jego głos nie będzie pasował do ogólnego stylu utworu (...) Byłem ciekaw jak na tę sytuację zareaguje Rick, który nie miał doświadczenia z muzyką Mudhoney i stylem Marka. Pamiętam, że gdy śpiewał, Rick spojrzał na mnie i powiedział: to jest świetne”[14]. Cantrell podczas sesji korzystał z gitary klasycznej firmy Ovation[12].

Kompozycje[edytuj]

Ann Wilson, wokalistka Heart wystąpiła w trzech utworach[13]

Muzyka[edytuj]

Minialbum oferuje proste struktury utworów[15] o akustycznym brzmieniu i melancholijnym nastroju[5]. W porównaniu do poprzednich wydawnictw zespołu, partie gitary elektrycznej na Sap stanowią jedynie akompaniament dla instrumentów akustycznych[2].

Jeff Gilbert z amerykańskiego miesięcznika Guitar World napisał: „Praca gitary Cantrella na Sap, reprezentuje prywatne przebicia melodyjne, harmonijne i koncepcyjne”[15]. Don Kyle z brytyjskiego tygodnika Kerrang!, w swej recenzji przyznał: „Sap otwiera „Brother”, surrealistyczny, niejasny wschodni hymn, który oferuje eteryczny, akustyczny riff[17]. K. Estlund z magazynu Rock Beat napisał, że partie gitar w „Got Me Wrong” są „niesamowite”[18]. Odnosząc się do kompozycji „Right Turn”, przyznał: „Mocny tekst połączony z poważnym nisko-buczącym wokalem Layne’a i potężną instrumentalną partią Cornella”[18]. Autor brzmienie „Am I Inside” porównuje do duetu Simon & Garfunkel, podkreślając przy tym psychodeliczną grę fortepianu oraz gitary[18]. Jordan Babula z miesięcznika Teraz Rock, recenzując płytę, zwraca uwagę na fakt, iż charakteryzuje się ona „niechlujnym i surowym brzmieniem”[19]. Odnosząc się do warstwy brzmieniowej, napisał: „„Got Me Wrong” cechuje akustyczna zwrotka i przesterowane gitary w refrenach”[19]. Autor „Am I Inside” przyrównuje do stylu country[19]. Mark Cooper z brytyjskiego magazynu Q napisał: „Brzdąkanie gitary akustycznej, a nawet flirtowanie z walcowatym bluesem faworyzowanym przez Led Zeppelin lub The Allman Brothers Band, lecz Staley i Cantrell w swych głosach pozostają nieprzejednani, wyrwani wewnętrznie z jelit bólu[20]. Zamykający „Love Song” stanowi wspólny żart zespołu, gdzie muzycy pozamieniali się instrumentami[12], a tekst jest improwizowany[21]. Hillis: „Layne grał na perkusji, Sean śpiewał, Jerry i Mike pozamieniali się gitarami. To było głupie”[14].

Teksty[edytuj]

Warstwa liryczna napisana w głównej mierze przez Cantrella, skupia się na temacie relacji interpersonalnych, gdzie wyczuwalny jest stan melancholii[2]. Otwierająca minialbum kompozycja „Brother”, odnosi się do okresu, gdy rodzice muzyka rozwiedli się. „Zostałem z moim starszym bratem u siostry mamy. Mieliśmy jeszcze siostrę Cheri. David odszedł z ojcem do wspólnego życia. Mnie jako małemu chłopcu potrzebna była w tamtym czasie osoba, w której miałbym oparcie, poczucie bezpieczeństwa”[21]. „Got Me Wrong” opowiada historię mężczyzny i kobiety, dla których liczy się prawdziwa miłość[21]. Tekst kompozycji „Am I Inside”, będący autorstwa Staleya, ma charakter mroczny i depresyjny. Opowiada o samotności[21]. K. Estlund z Rock Beat, ze względu na przygnębiający klimat, opisuje ją jako „ciężką”[18].

Oprawa graficzna[edytuj]

Projekt okładki wykonał David Coleman[1]. Autorem oprawy graficznej jest Rocky Schenck[22]. 22 grudnia udał się on wraz ze swoim asystentem do Griffith Park na terenie Los Angeles. „Miałem kilka świetnych zdjęć, między innymi czterech wiader zwisających z ogromnego, starego drzewa, które symbolizowałyby każdego z muzyków, ale ostatecznie skończyło się na zdjęciu, gdzie użyliśmy jednego wiadra” – przyznał[22].

3 stycznia 1992 odbyła się promocyjna sesja zdjęciowa[14]. Pomysłem muzyków, który został wykorzystany na tylnej stronie opakowania płyty, było uwiecznienie ich na zdjęciu, podczas gdy oddają mocz na wykonane wcześniej zdjęcia autorstwa Schencka[22].

Pomysłodawcą nazwy minialbumu jest Sean Kinney[12][16]. Cantrell: „Przyśniło mu się, że zamieściliśmy te piosenki na EP-ce i nazwaliśmy ją Sap. Miał wizję, że mówiliśmy o tym na konferencji prasowej i, że płyta cieszyła się powodzeniem. Przysięgam. Następnego dnia spotkaliśmy się i Sean mówi: „Chłopaki, miałem sen. Powinniśmy to wydać, żeby się nie zmarnowało”. Tak zrobiliśmy. Nagraliśmy całość w cztery czy pięć dni. Trzy z czterech kawałków pochodziły ze starszych sesji, wystarczyło je zmiksować”[19].

Wydanie i recepcja[edytuj]

Recenzje
Wydawca Ocena
AllMusic 4/5 gwiazdek[23]
Encyclopedia of Popular Music 3/5 gwiazdek[24]
Kerrang! 3/5 gwiazdek[17]
Rolling Stone Album Guide 3/5 gwiazdek[25]
Spin Alternative Record Guide 7/10 gwiazdek[26]
Teraz Rock 3/5 gwiazdek[19]

Sap został opublikowany 4 lutego 1992 nakładem wytwórni Columbia[5]. W jednym z wywiadów Cantrell stwierdził, że był wydany bez żadnego singla, dzięki czemu mogli go zdobyć prawdziwi fani[21]. W innym wywiadzie muzyk przyznał, że zmiana stylistyki brzmieniowej była zamierzonym zabiegiem. „Staraliśmy się pokazać, że nie jesteśmy tylko zespołem metalowym. Choć gramy metal, to czasami lubimy prezentować także inne gatunki muzyki”[27].

Steve Huey z serwisu AllMusic, recenzując minialbum napisał, że „Sap był sporym odkryciem, zawierającym cztery akustyczne ballady, gdzie brzmienie zespołu poszło w bardziej melancholijnym i łagodniejszym kierunku, stanowiąc tym samym zupełne przeciwieństwo Facelift”. Autor podkreśla w swej ocenie, że mimo tak melancholijnego brzmienia, utwory wciąż zachowują swój ponury i przygnębiający nastrój, dzięki czemu nawiązują do tych z debiutanckiego wydawnictwa. Huey zwraca uwagę na fakt, że w czterech pierwszych utworach widoczna jest dojrzałość oraz subtelność, których posępne piękno psuje „Love Song”, nagrany w formie wspólnej zabawy całego zespołu. Zdaniem recenzenta, utwór ten nie pasuje do klimatu płyty[23]. Don Kyle z brytyjskiego tygodnika Kerrang! napisał: „Sap jest lekko ciekawym urozmaiceniem, szansą dla Alice in Chains na dostrzeżenie ich innej osobowości”[17].

18 stycznia 1994 Sap uzyskał certyfikat złotej płyty w Stanach Zjednoczonych po przekroczeniu progu pół miliona sprzedanych egzemplarzy[6]. Według danych opublikowanych przez system Nielsen SoundScan, do stycznia 1995 minialbum na terenie Stanów Zjednoczonych sprzedał się w ilości 663,000 kopii[28].

Sap ponownie został wydany 21 marca 1995 w formacie kasety magnetofonowej[21], gdy „Got Me Wrong” w listopadzie 1994 został wydany na singlu promocyjnym oraz trafił na ścieżkę dźwiękową do niskobudżetowego filmu Clerks – Sprzedawcy w reżyserii Kevina Smitha[16]. 15 kwietnia minialbum zadebiutował na 29. pozycji notowania Top Pop Catalog Albums[29], na którym utrzymał się przez okres 7 tygodni[30].

Oprócz standardowego CD, Sap został wydany na podwójnym limitowanym winylu wraz z Jar of Flies (Jar of Flies był na stronach 1 i 2, Sap na stronie 3). Na czwartej stronie znajdowało się logo zespołu[31]. W Wielkiej Brytanii Sap oraz Jar of Flies zostały wydane jako podwójne CD[32].

Lista utworów[edytuj]

# Tytuł utworu Tekst Muzyka Czas
1. Brother Jerry Cantrell Jerry Cantrell 4:27
2. Got Me Wrong Jerry Cantrell Jerry Cantrell 4:12
3. Right Turn Jerry Cantrell Jerry Cantrell 3:17
4. „Am I Inside” Layne Staley Jerry Cantrell 5:09
5. „Love Song” (ukryty utwór) Sean Kinney Sean Kinney 3:44
  • „Right Turn” został nagrany pod szyldem Alice Mudgarden[14].
  • „Love Song” nie ma na liście utworów w wersji CD.

Twórcy[edytuj]

Chris Cornell z Soundgarden wystąpił w utworze „Right Turn”

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[1]:

Alice in Chains

Muzycy sesyjni

Produkcja

  • Aranżacja: Jerry Cantrell, Sean Kinney
  • Teksty utworów: Layne Staley, Jerry Cantrell, Sean Kinney

Pozycje na listach i certyfikacje[edytuj]

Album[edytuj]

Lista (1995) Pozycja
Top Pop Catalog Albums (Stany Zjednoczone)[29] 29

Single[edytuj]

Rok Singel Najwyższa
pozycja
Alternative Songs
[33]
Mainstream Rock Songs
[34]
1994 Got Me Wrong 22 7

Certyfikacje[edytuj]

Państwo Certyfikacja Sprzedaż
Stany Zjednoczone (RIAA)[6][28]
złota płyta
663,000+

Wydania[edytuj]

Rok Tytuł Nr katalogowy Format Wytwórnia Region Źródło
1992
Sap
44K 74182
CD
Columbia
Stany Zjednoczone
[35]
CT 67059
Kaseta
1993
COL 474913 2
CD
Europa
SRCS 6886
Sony
Japonia
1994
475713 1
2×12" winyl
Columbia
Europa, Stany Zjednoczone
1995
CK 67059
CD
Reedycja albumu

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e Poligrafia dołączona do minialbumu Sap; wyd. Columbia, nr kat. 44K 74182.
  2. a b c d Chris Gill. Alice in Chains – Dirt. „Guitar World”, s. 53–60, wrzesień 1999. Nowy Jork: Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  3. Henderson 2010 ↓, s. 79.
  4. a b c d e f de Sola 2015 ↓, s. 170.
  5. a b c Anderson 2007 ↓, s. 94.
  6. a b c Gold & Platinum – RIAA (ang.). Recording Industry Association of America. [dostęp 2011-07-20].
  7. a b c de Sola 2015 ↓, s. 154.
  8. de Sola 2015 ↓, s. 142.
  9. de Sola 2015 ↓, s. 145.
  10. de Sola 2015 ↓, s. 163.
  11. de Sola 2015 ↓, s. 152.
  12. a b c d e f Katherine Turman. Unchained. „Guitar World”, s. 23–24, 104, kwiecień 1992. Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  13. a b de Sola 2015 ↓, s. 172.
  14. a b c d e f g h de Sola 2015 ↓, s. 173.
  15. a b c Jeff Gilbert. Rain Man. „Guitar World”, s. 29–37, styczeń 1993. Nowy Jork: Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  16. a b c Prato 2009 ↓, s. 340.
  17. a b c Don Kyle. Mind the Sap. „Kerrang!”, luty 1992. Londyn: Ascential. ISSN 0262-6624. 
  18. a b c d K Estlund. Alice in Chains: Sap. „Rock Beat”, s. 11, marzec 1992. 
  19. a b c d e Jordan Babula. Alice in Chains. Bezsenność w Seattle. „Teraz Rock”, s. 3–11, czerwiec 2006. Warszawa: AD Music SA. ISSN 1730-394X. 
  20. Mark Cooper. Suffocating. „Q”, s. 93, luty 1994. Bauer Media Group. ISSN 0955-4955. 
  21. a b c d e f Poligrafia dołączona do albumu Music Bank; wyd. Columbia, nr kat. 69580.
  22. a b c de Sola 2015 ↓, s. 174.
  23. a b Steve Huey: Sap – Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-17)].
  24. Christian Hoard, Nathan Brackett: New Rolling Stone Album Guide. Fireside, listopad 2004, s. 13. ISBN 0-7432-0169-8.
  25. Craig Marks, Eric Weisbard: Spin Alternative Record Guide. Vintage, 10 października 1995. ISBN 9780679755746.
  26. Jeff Kitts. Primecuts: Jerry Cantrell. „Guitar School”, maj 1994. Nowy Jork. ISSN 1058-0220. 
  27. a b David Basham: Got Charts? Tracing Crow’s Flight, Alice In Chains’ Legacy (ang.). mtv.com. [dostęp 2015-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-24)].
  28. a b Top Pop Catalog Albums. „Billboard”, s. 46, 15 kwietnia 1995. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  29. Top Pop Catalog Albums. „Billboard”, s. 57, 27 maja 1995. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  30. Poligrafia dołączona do winylowej wersji albumu Jar of Flies/Sap; wyd. Columbia, nr kat. 475713 1 .
  31. Poligrafia dołączona do albumu Jar of Flies/Sap; wyd. Columbia, nr kat. 475713-4.
  32. Alice in Chains – Chart history – Alternative Songs (ang.). billbaord.com. [dostęp 2015-08-13].
  33. Alice in Chains – Chart history – Mainstream Rock Songs (ang.). billbaord.com. [dostęp 2015-08-13].
  34. Alice In Chains – SAP (CD) at Discogs (ang.). discogs.com. [dostęp 2016-08-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-17)].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]