Park Mużakowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Park Mużakowski
Linia graniczna i most w Parku Mużakowskim
Linia graniczna i most w Parku Mużakowskim
Państwo  Polska
Miejscowość Polska Łęknica
Niemcy Bad Muskau
Powierzchnia 728 ha
Data założenia 1815
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park Mużakowski
Park Mużakowski
Ziemia 51°33′01″N 14°43′36″E/51,550278 14,726667Na mapach: 51°33′01″N 14°43′36″E/51,550278 14,726667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona oficjalna
Park Mużakowski
Muskauer Park
a
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Park Muzakowski2.jpg
Kraj  Polska
 Niemcy
Typ kulturowe i przyrodnicze
Spełniane kryterium I, IV
Charakterystyka #1127
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2004
na 28. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Nowy Zamek w Bad Muskau
Figury lwów przed Nowym Zamkiem.

Park Mużakowski (niem. Park von Muskau, Muskauer Park lub Fürst-Pückler-Park) – park w Polsce i w Niemczech[1], zajmujący 728 ha powierzchni po obu stronach rzeki Nysy Łużyckiej[1], która stanowi granicę polsko-niemiecką[1], w województwie lubuskim, w powiecie żarskim. Jest to największy park w stylu angielskim na terenie Polski.

Polska część parku jest zarządzana przez Narodowy Instytut Dziedzictwa w Warszawie, natomiast niemiecka część zarządzana jest przez Fundację Fürst–Pückler–Park Bad Muskau[2] z siedzibą w Oranżerii znajdującej się w parku.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Po stronie polskiej znajdują się 522 ha całego założenia parkowego[1], a po stronie niemieckiej 206 ha[1][2]. Centralna część parku z zabudowaniami rezydencjalnymi znajduje się po zachodniej stronie rzeki przy niemieckiej miejscowości Bad Muskau, polska część leży przy miejscowości Łęknica.

Park Mużakowski znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego Łuk Mużakowa oraz Geoparku Łuk Mużakowa. Jest to pierwszy w Polsce geopark przyjęty do Światowej Sieci Geoparków (ang. Global Network of National Geoparks)[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założycielem parku był książę Hermann Ludwig Heinrich von Pückler-Muskau[4] (1785–1871), który po licznych podróżach w tym do Anglii zachwycił się parkami krajobrazowymi. W 1811 roku odziedziczył po zmarłym ojcu posiadłość w Muskau. Na początku XIX wieku był to zamek z otaczającym go parkiem położonym nad Nysą[5]. W 1815 roku pierwszego maja Pückler wydał list otwarty do mieszkańców Muskau, w którym prosił o pomoc w zakładaniu parku przypałacowego w stylu angielskim. W latach 1815–1845 rezydencja rozrosła się w rozległe założenie parkowe w stylu krajobrazowym. Przemodelowano teren, wybudowano mosty przez Nysę, nasadzono tysiące drzew i krzewów. Całość została perfekcyjnie wpisana w naturalne wnętrze doliny rzeki. W realizacji tego projektu brali udział: Karl Friedrich Schinkel[6], August Schirmer (malarz), John Adey Repton (angielski architekt) oraz Jacob Heinrich Rehder (ogrodnik)[7]. Pogłębiający się kryzys finansowy spowodowany pracami na tak ogromną skalę oraz podróżami księcia zmusił go do sprzedaży majątku. Z koncepcji obejmującej ponad 700 ha, zrealizowano nieco ponad 250 ha[7]. W 1845 roku książę był zmuszony sprzedać posiadłość w Muskau i przenieść się z byłą żoną Lucie do Branitz koło Chociebuża, gdzie rozpoczął tworzenie kolejnego parku. Zmarł 4 lutego 1871 roku, razem z Lucie został pochowany w usypanej piramidzie na jeziorze w parku w Branitz.

Kolejnym właścicielem Parku Mużakowskiego był książę Fryderyk Niderlandzki, który kontynuował prace związane z tworzeniem parku. Kazał przebudować i zmodernizować niektóre budowle. Powstało we wschodniej części parku Arboretum, w którym znajduje się kolekcja prawie 3000 gatunków roślin drzewiastych i krzewiastych[7], które wykonał Eduard Petzold. Kolekcja zyskała miano najbardziej znaczącej w Niemczech. Prace trwały aż do śmierci księcia w 1881 roku.

W 1883 roku posiadłość Muskau przejęła rodzina von Arnim, którzy po odratowaniu funduszy Muskau kontynuowali dzieło swoich poprzedników. W latach 1886–1888 w miejscu, które Pückler przeznaczył na wzniesienie Kaplicy Grobowej powstało Mauzoleum[8] dla zmarłej tragicznie żony hrabiego von Arnim[7]. W 1945 roku rodzina von Arnim została wysiedlona z Muskau.

W czasie wojny park i wiele budynków parkowych uległo zniszczeniu w tym główna rezydencja Nowy Zamek. W centralnej kompozycji parku w pierwszych latach XX wieku ustawiono pomnik ku czci jego twórcy księcia Hermana von Pücklera[7]. Jego renowacja rozpoczęła się w 1995 roku i ma trwać do końca jesieni 2011 roku. Podczas działań frontowych na Nysie Łużyckiej zostały wysadzone dwa historyczne mosty przez rzekę: Most Podwójny odbudowany w 2003 roku oraz Most Angielski, którego odbudowa ma się zakończyć w październiku 2011 roku. Od 1991 roku trwa odnawianie osi widokowych w parku i przywracanie historycznego wyglądu parku.

Panorama polany w parku, stanowiącej część osi widokowej

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

1 maja 2004 roku polska część parku została uznana za Pomnik historii[9]. 2 lipca 2004 roku Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO[1] na 28 sesji w chińskiej miejscowości Suzhou zdecydował jednogłośnie o wpisaniu Parku Mużakowskiego na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, jako 12 obiekt w Polsce[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Oficjalna strona miasta Łęknica - Charakterystyka Parku Mużakowskiego (pol.). www.leknica.pl, 17 kwietnia 2009 18:14. [dostęp 2014-06-19].
  2. 2,0 2,1 Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. s. 5.
  3. UNESCO/Natural Sciences: 27th European Geoparks Meeting, Brecon, UK, 29–31 March 2011 (ang.). 17.05.2011. [dostęp 2011-05-22].
  4. Park Mużakowski - Historia (pol.). www.park-muzakowski.pl.
  5. 5,0 5,1 Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. s. 7.
  6. Był autorem przebudowy budynków rezydencji i budowli parkowych
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. s. 8.
  8. Projektantem był Juliusz Raschdorff
  9. http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041021059

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. ŁĘKNICA: „Chroma” Drukarnia Krzysztof Raczkowski, 2008. ISBN 978-83-922412-2-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]