Layne Staley

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Layne Staley
Staley04.jpg
Layne Staley wraz z zespołem Alice in Chains podczas koncertu w Bostonie 27 listopada 1992 roku.
Imię i nazwisko Layne Thomas Staley
Data i miejsce urodzenia 22 sierpnia 1967
Kirkland, Waszyngton
Pochodzenie Stany Zjednoczone
Data i miejsce śmierci 5 kwietnia 2002
Seattle, Waszyngton
Instrument gitara elektryczna, perkusja, gitara akustyczna
Typ głosu baryton[1]
Gatunek metal alternatywny, grunge, heavy metal, blues rock, rock alternatywny
Zawód muzyk, kompozytor, wokalista, autor tekstów
Aktywność 1979–2002
Wytwórnia płytowa Columbia
Powiązania Second Coming, Heart
Instrument
1967 Gibson SG Standard Electric[2]
Zespół
Sleze (1984–1986)
Alice N' Chains (1986–1987)
Alice in Chains (1987–2002)
Mad Season (1994–1997)
Class of '99 (1999)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa

Layne Staley, właśc. Layne Thomas Staley (ur. 22 sierpnia 1967 w Kirkland, zm. 5 kwietnia 2002 w Seattle[3]) – amerykański muzyk, kompozytor, wokalista i autor tekstów. Przez niemalże cały okres swojej działalności muzycznej związany z grupą Alice in Chains, której był współzałożycielem. Znany z szerokiej skali głosu, która wynosiła do 3,5 oktawy[1]. Teksty pisane przez Staleya często miały charakter dekadencki, melancholijny, przez co były określane mianem „mrocznych”, gdyż poruszały takie wątki jak ból, depresja, samobójstwo, samotność czy uzależnienie[4].

Staley dołączył do zespołu Sleze w 1984 roku w wieku 17 lat. Po dwóch latach funkcjonowania, grupa została przekształcona w Alice N' Chains. Rok później Staley wraz z gitarzystą Jerrym Cantrellem utworzył zespół Alice in Chains. W roku 1990 wydał z zespołem debiutancki album Facelift. Następny album grupy – Dirt stał się ważnym momentem w historii zespołu i dużym sukcesem komercyjnym. Pod wpływem dużej popularności jaka spadła na zespół, Staley zaczął coraz bardziej pogłębiać się w uzależnieniu od heroiny. Doprowadziło to do zawieszenia działalności koncertowej przez zespół w 1994 roku. W tym czasie Staley dołączył do supergrupy Mad Season, złożonej z muzyków Pearl Jam oraz Screaming Trees. Grupa wydała jeden album studyjny – Above, utrzymany w klimacie rocka alternatywnego oraz blues rocka. W kwietniu 1995 roku wokalista powrócił do zespołu Alice in Chains, by nagrać ostatni studyjny album – Alice in Chains. Rok później, wziął udział w ostatnim wspólnym projekcie. Nagrał z grupą koncertowy album Unplugged. Następnie muzyk wycofał się z życia publicznego, stając się typem samotnika i coraz bardziej uzależniając się od narkotyków. W 1999 roku wziął udział w ostatnim projekcie muzycznym zatytułowanym Class of '99. Staley zmarł 5 kwietnia 2002 roku w wieku 34 lat, z powodu przedawkowania mieszanki heroiny i kokainy, potocznie zwanej speedballem[5][6].

W 2006 roku Layne Staley został sklasyfikowany na 27. miejscu listy 100 najlepszych wokalistów wszech czasów według magazynu Hit Parader[7]. W maju 2009 muzyk został zamieszczony na 19. pozycji w zestawieniu 50 Greatest Singers in Rock przygotowanym przez magazyn Classic Rock[8].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Layne Staley urodził się 22 sierpnia 1967 roku w Kirkland w stanie Waszyngton, jako syn Phila Staleya i Nancy McCallum (z domu Layne)[9]. Dorastał i wychowywał się w Kirkland wraz z dwiema siostrami. Rodzice muzyka rozwiedli się, gdy Staley miał siedem lat. Jako mały chłopiec, był przekonany, że jeśli stanie się sławny, to ojciec wróci do rodziny. Po wielu latach dowiedział się że ojciec ma problemy z uzależnieniem narkotykowym. Uznał to za wielki błąd ze strony własnej rodziny, że ta pozostawiła go samego z walką z uzależnieniem i ukrywała ten fakt przed nim. W wywiadzie udzielonym na trzy miesiące przed śmiercią, muzyk tak oto odniósł się do tej sytuacji:

Quote-alpha.png
Mój świat stał się koszmarem. Wmawiano mi że mój tata nie żyje, ale moja rodzina wiedziała że ma problemy z narkotykami. Wiele razy zadawałem sobie pytanie „gdzie jest mój tata?”. Brakowało mi go[4].

Po rozwodzie rodziców, wychowywany był przez matkę oraz ojczyma Jima Elmera. Staley uczęszczał do Meadowdale High School w Lynnwood w stanie Waszyngton[10]. W tamtym czasie przez krótki okres używał nazwiska swojego ojczyma, przedstawiając się jako Layne Elmer[11]. W wieku 12 lat zaczął grać na perkusji[12]. Jako nastolatek zafascynowany był twórczością takich grup jak Black Sabbath oraz The Doors[3][13]. Cenił również takie zespoły wywodzące się z kręgu muzyki metalowej jak Anthrax, Judas Priest, Saxon, Rainbow, Twisted Sister oraz Van Halen, a także z nurtu industrial/new wave Ministry, The Lords of the New Church oraz Skinny Puppy[14]. Jako swoje młodzieńcze inspiracje, muzyk powoływał się na osoby Ozzy'ego Osbourne'a z Black Sabbath oraz Iana Gillana z Deep Purple[15]. W wieku 15 lat, będąc w szkole średniej, założył wraz z kilkoma kolegami z klasy amatorski zespół muzyczny. Wtedy zapragnął być wokalistą, jednak w zespole miejsce to było już zajęte[16]. Po kłótni z kolegami, Staley zamienił swój zestaw perkusyjny na pogłos i mikrofon, i zaczął samodzielnie ćwiczyć śpiew, puszczając w domu taśmy między innymi Black Sabbath[12].

Muzyk wychowywał się w katolickiej rodzinie i jak wielokrotnie podkreślał później w wywiadach, wiara w latach młodzieńczych była dla niego czymś ważnym. Kiedy bliski przyjaciel rodziny Staleya, został wyrzucony z kościoła za swoją odmienną orientację seksualną, muzyk zaczął odsuwać się od kościoła, uznając ten fakt za coś śmiesznego i zupełnie niewytłumaczalnego[17]. Po tym incydencie, Staley zaczął coraz bardziej odsuwać się od swoich bliskich, odrzucał wartości przekazywane przez rodzinę. Zaczął stawać się typem osoby samodzielnej i głęboko zamkniętej w sobie. W okresie izolacji od rodziny i najbliższych, Staley zaczął wykazywać coraz większe zainteresowanie narkotykami.

Quote-alpha.png
Od wielu ludzi słyszałem o heroinie. Brałem już inne środki i byłem ciekaw jej efektów. Znałem też sporo osób, które przedawkowały ten narkotyk. Chciałem więc też sprawdzić, co takiego jest w tym białym proszku, że tak potrafi zawładnąć ludźmi. Gdy wreszcie jej spróbowałem, pomyślałem, że już zawsze chciałbym czuć się w ten sposób[17].

Działalność artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Sleze.
Information icon.svg Osobny artykuł: Alice N' Chains.
Layne Staley oraz Jerry Cantrell podczas koncertu Alice in Chains, 27 listopada 1992

W roku 1984 Staley będąc uczniem Meadowdale High School, zgłosił się za namową przyrodniego brata Kena Elmera, na przesłuchanie do roli wokalisty w jednej ze szkół[18]. Przesłuchanie odbyło się w domu Johnny'ego Bacolasa, gdzie zespół odbywał swoje próby[18]. Ostatecznie Staley został przyjęty na stanowisko wokalisty, i dołączył do nowo powstałej grupy Sleze, utworzonej przez gitarzystę Johnny'ego Bacolasa, perkusistę Jamesa Bergstroma oraz Zoli Semenate i Byrona Hansena[19][20]. Po dwóch latach funkcjonowania, do zespołu dołączył gitarzysta Nick Pollock, a grupa została przekształcona w Alice N' Chains[19]. Styl muzyczny prezentowany przez zespół został określony przez Staleya w jednym z wywiadów jako mieszanka glam i thrash metalu[12]. Zespół na scenie występował z makijażem na twarzy oraz w lateksowych strojach. Jako źródło swojej inspiracji, grupa powoływała się na zespół Poison[12]. W roku 1987 zespół zarejestrował dwa albumy demo, popularnie znane pod nazwami Demo #1 oraz Demo #2[21]. Pierwszy z albumów został nagrany w London Bridge Studio w Seattle, i ukazał się w limitowanej ilości 100 sztuk[22]. Produkcją albumu zajął się Tim Branom przy współpracy z samym zespołem. Prace nad nagraniami trwały kilka miesięcy, a całkowity koszt produkcji kosztował zespół 1600 dolarów amerykańskich[22]. Drugi album demo zespół zarejestrował w domowym studiu nagraniowym PC Ring, zajmując się jednocześnie produkcją albumu. Kompozycje „Hush, Hush” oraz „Football”, które zostały zamieszczone na drugim albumie, pochodzą jeszcze z czasów kiedy muzycy występowali w grupie Sleze. W tym samym roku, projekt został oficjalnie rozwiązany[22].

Po wyprowadzeniu się z domu, Staley zamieszkał w kompleksie sali prób o nazwie Music Bank, którym jednocześnie zarządzał[12]. Podczas jednej z odbywających się tam uroczystości, muzyk spotkał gitarzystę Jerry'ego Cantrella, który odbywał w tym czasie próby w kompleksie[12]. W międzyczasie, Staley dołączył do lokalnego zespołu, prezentującego muzykę z pogranicza industrial i funk. Po pewnym upływie czasu, gitarzysta złożył ofertę współpracy. Staley zgodził się, pod warunkiem że Cantrell dołączy do jego zespołu w roli sidemana. Ostatecznie zespół w którym występował Staley rozpadł się. Wokalista dołączył do zespołu Diamond Lie, w którym występowali już Cantrell (gitara), Mike Starr (gitara basowa) oraz Sean Kinney (perkusja)[23]. Grupa w pierwszym okresie działalności rozpoczęła regularne koncertowanie, grając w klubach położonych głównie na północno-zachodnim wybrzeżu. Jedynym członkiem w zespole który nie miał ukończonych 21 lat był Staley. Z tego względu wokalista często był zmuszony do czekania przed klubem, aż zespół wejdzie na scenę. Po zakończeniu występu, jako pierwszy musiał opuszczać lokal[24]. Ostatecznie po kilkunastu występach, muzycy zmienili nazwę na Alice in Chains[25].

Information icon.svg Osobny artykuł: Alice in Chains.

W roku 1988 zespół zrealizował pierwszy album demoThe Treehouse Tapes[26]. Rok później, ukazał się drugi album demo – Sweet Alice[27]. Oba wydawnictwa ukazały się niezależnie. Jeden z albumów trafił do managerów muzycznych Kelly Curtis i Susan Silver, odpowiedzialnych w tym czasie za kierowanie grupą Soundgarden. Po pozytywnym przyjęciu materiału, grupa ostatecznie podpisała kontrakt z wytwórnią muzyczną Columbia w kwietniu 1989 roku[22]. W grudniu tego samego roku, zespół wszedł do studia London Bridge Studio, w celu nagrania materiału na debiutancki album długogrający. Prace trwały do czerwca 1990 roku. Zespół pracował nad materiałem wspólnie z producentem Dave Jerdenem[12]. Część nagrań odbyła się w studiu Capitol Recording Studio w Hollywood. W lipcu wytwórnia wydała minialbum zatytułowany We Die Young. 21 sierpnia 1990 ukazał się debiutancki album długogrający – Facelift, promowany przez singel „Man in the Box”. Kompozycja autorstwa Staleya oraz Cantrella, stała się przebojem, którego głównymi cechami charakterystycznymi są napięty gardłowy wokal połączony z pełną efektów gitarowych melodią. W wywiadzie dla stacji muzycznej Fuse TV, Staley otwarcie przyznał że był pod wpływem narkotyków pisząc tekst do tego utworu[28]. W celu promocji wydawnictwa, zespół występował jako support obok takich wykonawców jak Iggy Pop[29] czy Van Halen[30]. Ponadto grupa wzięła udział w amerykańskiej edycji trasy Clash of the Titans, występując jako support przed zespołami Slayer, Megadeth, Anthrax oraz Testament[31][32]. W trakcie trwania trasy, wielokrotnie dochodziło do sytuacji, w których zespół był wygwizdywany oraz obrzucany butelkami przez fanów grupy Slayer[33]. Basista grupy Anthrax Frank Bello, wyznał w dokumencie muzycznym Get Thrashed, że często dochodziło również do słownych potyczek między Staleyem a nieprzychylną częścią publiczności[34]. Na początku 1992 roku zespół wydał akustyczny minialbum Sap[35]. Wspólna trasa z grupą Van Halen zakończyła się 29 stycznia 1992 roku. Koncertowanie obok takich wykonawców sprawiło że zespół zaczął odczuwać pierwsze oznaki popularności co nie wpływało dobrze na Staleya, który nie radził sobie z rosnącym zainteresowaniem wokół własnej osoby.

Quote-alpha.png
Do tej pory sława oznaczała dla mnie trzysta osób, które przyszły do klubu, żeby zobaczyć mój koncert. Gdy codziennie naruszana jest twoja prywatność, forsa i popularność przestaje mieć dla ciebie jakiekolwiek znaczenie[17].

Po zakończeniu trasy koncertowej, Staley udał się na leczenie odwykowe spowodowane uzależnieniem od heroiny, którą zaczął regularnie zażywać w trakcie trwania tras koncertowych w 1990 i 1991 roku. Odwyk nie przyniósł jednak oczekiwanego skutku, więc muzyk postanowił zamknąć się w swoim domu i sam zawalczyć z nałogiem. Rozpoczął pisanie tekstów na nowy album studyjny[17].

W marcu 1992 roku zespół rozpoczął prace nad materiałem na nowy album. Nagrania odbyły się w studiach Eldorado Recording Studios, London Bridge Studio, oraz One on One Studios w Los Angeles. Prace trwały do maja. W trakcie sesji nagraniowej, wielokrotnie dochodziło do spięć między producentem a Staley'em. Jerden nie akceptował obecności wokalisty pod wpływem narkotyków. Wielokrotnie dochodziło do sytuacji kiedy to kiedy Staley zażywał heroinę na oczach kolegów z zespołu[36]. Premiera album Dirt nastąpiła 29 września 1992 roku. Album w głównej mierze skupia się na walce człowieka z uzależnieniem narkotykowym, tworząc tym samym album koncepcyjny.

Quote-alpha.png
Płyta prowadzi nas utwór po utworze od gloryfikacji narkotyków po zupełne przygnębienie i podważenie sensu czegoś, co kiedyś mi pomagało. Pod koniec widać wyraźnie, że nie wyszło tak dobrze, jak się spodziewałem[12].

Zespół promując nowe wydawnictwo, występował jako support przed Ozzym Osbourn'em, w ramach trasy No More Tears Tour. W trakcie jej trwania, Staley występował na scenie o kulach oraz na wózku inwalidzkim. Spowodowane to było złamaniem nogi podczas jazdy quadem, na kilka dni przed rozpoczęciem trasy[33]. W momencie ukazania się albumu, Staley był czysty. Stwierdził że najlepszą terapią do walki z uzależnieniem była muzyka.

Quote-alpha.png
Gdy zacząłem brać, przestałem być twórczy. Działałem jak robot. Na dodatek wszystkie moje lęki i problemy tylko się nasiliły. Tak zaczął się mój upadek. Dwa lata w piekle. Zaczęły się problemy. Pojawiły się nieporozumienia pomiędzy mną i chłopakami z zespołu. Kiedy bierzesz zamykasz się na wiele rzeczy. Nie dbasz praktycznie o nic. Jesteś tylko ty i heroina. Szczęśliwie nigdy nie zatraciłem swojej osobowości (...) Dlatego udało mi się wyjść z nałogu[17].
Layne Staley podczas koncertu Alice in Chains, 27 listopada 1992

12 listopada 1992 roku grupa wyruszyła we własną trasę koncertową – Down in Your Hole Tour, mającą na celu promocję nowego wydawnictwa. Trasa została podzielona na kilka etapów. Pierwszy etap zakończył 13 czerwca 1993 roku. Pięć dni później zespół wystąpił na festiwalu muzyki alternatywnej Lollapalooza, gdzie występował na głównej scenie obok takich wykonawców jak Primus, Tool czy Rage Against the Machine[37]. Drugi etap trasy Down in Your Hole Tour rozpoczął się 17 sierpnia i trwał do 31 października 1993 roku.

Pod koniec 1993 roku, muzycy zostali eksmitowani ze swoich mieszkań. Powodem było niepłacenie rachunków. Zespół przeniósł się więc do London Bridge Studio. Tam w przeciągu tygodnia zarejestrował materiał, składający się z utworów utrzymanych w stylistyce muzyki alternatywnej, akustycznej oraz blues rocka. Wydawnictwo zatytułowane Jar of Flies, składające się w sumie z siedmiu utworów, zostało wydane 25 stycznia 1994 roku. Album okazał się dużym sukcesem, gdyż jako pierwszy album EP w historii dotarł na szczyt zestawienia Billboard 200[38][39]. 7 stycznia 1994 roku grupa zagrała ostatni koncert w Stanach Zjednoczonych przed zawieszeniem działalności koncertowej. Miało to miejsce w Hollywood Palladium[40]. 23 lutego 1994 roku w Osace w Castle Hall odbył się ostatni koncert zespołu przed zawieszeniem działalności koncertowej[40]. Grupa planowała w lipcu wyruszyć we wspólną trasę koncertową z zespołem Metallica w ramach trasy Shit Hits the Sheds Tour, jednak na dzień przed rozpoczęciem wspólnego tournée, zespół wycofał swój udział. W tym samym miesiącu, rzecznik grupy poinformował że zespół zawiesza działalność. W prasie zaczęły pojawiać się spekulacje, mówiące o powrocie Staleya do nałogu[17]. Muzyk tłumaczył tę sytuację bardzo dużym zmęczeniem i wyczerpaniem po ostatniej trasie koncertowej[41]. W czasie kiedy zespół miał przerwę w działalności, Staley wolny czas poświęcał na malowanie, robienie zdjęć oraz pisanie nowych tekstów[41]. W tym samym roku w jednej z galerii na terenie miasta Seattle, odbyła się wystawa rysunków Staleya, namalowanych ołówkiem oraz tuszem. Jedna z prac została wykorzystana później jako okładka albumu grupy Mad Season[41].

Information icon.svg Osobny artykuł: Mad Season.

W połowie 1994 roku Staley dołączył do supergrupy Gacy Bunch, utworzonej przez gitarzystę Pearl Jam Mike'a McCready'ego oraz basistę Johna Bakera Saundersa. Niedługo potem do grupy dołączył perkusista Screaming Trees – Barrett Martin. Pierwszy koncert zespołu odbył się 12 października 1994 roku w klubie Crocodile Cafe w Seattle[42]. Po kilku tygodniach, grupa zmieniła nazwę na Mad Season[43]. W styczniu 1995 roku zespół zagrał dwa utwory w domu Eddiego Veddera, na tzw. Jam's Self-Pollution. Były to kompozycje „Lifeless Dead” oraz „I Don't Know Anything[42]. Pod koniec stycznia, zespół zakończył prace nad debiutanckim albumem. Teksty napisane przez Staleya, w dużej mierze zostały zainspirowane książką The Prophet autorstwa Kahlil'ego Gibrana, którą wokalista w trakcie trwania sesji nagraniowej czytał[44]. 14 marca 1995 nakładem wytwórni Columbia ukazał się album Above. Płytę wypełniło łącznie 10 utworów utrzymanych w stylistyce rocka alternatywnego, rocka klasycznego oraz blues rocka z mała domieszką jazzu. Staley został głównym autorem tekstów oraz zaprojektował okładkę[41]. Promujący wydawnictwo singel „River of Deceit”, osiągnął skromny sukces w rozgłośniach radiowych promujących alternatywną muzykę. 29 kwietnia 1995 roku grupa wystąpiła w Moore Theatre w Seattle na specjalnym koncercie, który został zarejestrowany i 29 sierpnia ukazał się na albumie VHS Live at The Moore[4][42][45].

W czasie przerwy w działalności grupy Alice in Chains, Staley stał się obiektem zainteresowań zarówno ze strony fanów jak i mediów. Było to spowodowane pojawiającymi się w mediach doniesieniami o uzależnieniu muzyka od narkotyków oraz jego złej kondycji fizycznej. Staley w 1994 roku wystąpił na koncercie wraz z grupą Tool, śpiewając gościnnie w utworze „Opiate”. Jak relacjonował dziennik Seattle Post-Intelligencer, wokalista pojawił się na koncercie w grubej wełnianej czapce na głowie, aby częściowo ukryć swój zły wygląd, spowodowany długotrwałym zażywaniem narkotyków[46]. Wówczas w mediach zaczęły się pojawiać doniesienia jakoby muzyk stracił kilka palców u rąk z powodu zgorzeli[1].

Pamiętam jak widziałem go w 1995 r. Pojawił się i był zupełnie siny, na jego widok mój żołądek zaczął wyprawiać harce – patrzyłem na kogoś, kto znalazł się na drodze, z której nie potrafił zejść[47][48].

Mark Arm
Layne Staley podczas koncertu Alice in Chains, 27 listopada 1992

W styczniu 1995 roku basista Mike Inez, perkusista Sean Kinney oraz gitarzysta Jerry Cantrell, rozpoczęli wspólne jamowanie[49]. Wiosną do zespołu został zaproszony Staley. Grupa rozpoczęła przygotowania do nagrania trzeciego studyjnego albumu. Prace rozpoczęto w kwietniu w Bad Animals Studio w Seattle. Produkcją płyty zajął się Toby Wright[50]. Nagrania trwały do sierpnia. Album został wydany 7 listopada 1995 roku. Płytę zatytułowano Alice in Chains[50], chociaż jest także znana pod nazwą Tripod. Okładka ukazuje psa suczkę imieniem Sunshine z trzema łapami[51]. Trzy nogi symbolizują trzy płyty zespołu, brak jednej nogi symbolizuje coraz większe oddalanie się Staleya od zespołu[22]. Zespół ponownie nie zdecydował się na trasę koncertową. Stan uzależnienia Staleya od narkotyków, coraz częściej doprowadzał do wewnętrznych konfliktów w zespole[52].

10 kwietnia 1996 roku zespół zagrał swój pierwszy publiczny koncert od 7 stycznia 1994 roku[40]. Widowisko miało miejsce w Brooklyn Academy of Music w Nowym Jorku. Grupa zagrała koncert z cyklu MTV Unplugged, ze specjalnie przygotowanym materiałem[53][54]. Koncert został zarejestrowany i wydany 30 lipca na kasecie VHS, a później także na DVD. Następnie grupa udała się w krótką trasę koncertową, występując jako support przed zespołem Kiss[40]. Początkowo wokalista odmówił udziału w trasie, lecz ostatecznie się zgodził[54]. Ostatni występ Staleya z zespołem miał miejsce 3 lipca 1996 roku w Kemper Arena w Kansas City[40]. Po tym koncercie Staley trafił do szpitala, w związku z problemami powstałymi na skutek uzależnienia od heroiny[54]. W październiku 1996 roku w wyniku powikłań spowodowanych zażywaniem narkotyków, na infekcyjne zapalenie wsierdzia zmarła długoletnia partnerka muzyka – Demri Lara Parrott[4]. Śmierć Parrott spowodowała u Staleya pogłębiającą się depresję i całkowitą rezygnację z walki z nałogiem. Po śmierci Parrott, wokalista był pilnowany przez kolegów z zespołu, gdyż był bliski popełnienia samobójstwa[55]. W wywiadzie dla magazynu Rolling Stone z 1996 roku stwierdził:

Quote-alpha.png
Pisałem o narkotykach i nie wydaje mi się, żebym był niebezpieczny czy nierozważny pisząc o nich. O to jak przebiegała ścieżka mojego myślenia: Kiedy spróbowałem narkotyków, były wspaniałe i pomagały mi przez lata, ale teraz obracają się przeciwko mnie – teraz przechodzę przez piekło i to jest koszmarne[17].

Matka muzyka wyznała w jednym z wywiadów, że para planowała założenie rodziny i porzucenie nałogu[24]. Po tych wydarzeniach, Staley przestał udzielać się publicznie aż do dnia 26 lutego 1997 roku, kiedy to pojawił się wraz z zespołem na gali rozdania nagród Grammy[56] (grupa otrzymała nominację za utwór „Again” w kategorii Best Hard Rock Performance[57].) Późnym latem 1998 roku, grupa powróciła do studia w pełnym składzie, w celu zarejestrowania dwóch nowych utworów na album kompilacyjny. Staley nie pojawił się na pierwszej sesji, co doprowadziło do konfliktu z Cantrellem[58]. Ostatecznie w trakcie sesji, grupa zarejestrowała dwa nowe utwory – „Get Born Again” oraz „Died[12][58] (ten ostatni Staley zadedykował swojej zmarłej dziewczynie). W trakcie sesji, Dave Jerden (z którym grupa współpracowała przy albumach Facelift oraz Dirt) wyznał że wokalista ważył niecałe osiemdziesiąt funtów i był blady jak ściana[22]. Zarządzająca zespołem Susan Silver, wyznała że ostatni raz widziała Staleya przed rokiem[22]. Oba utwory znalazły się na albumie kompilacyjnym Music Bank wydanym w roku 1999[59]. Była to ostatnia wspólna sesja Staleya z zespołem[60]. Ostatnie upublicznione zdjęcie na jakim pojawia się wokalista, zostało zrobione 31 października 1998 roku, podczas obchodów Halloween. Muzyk widoczny jest w towarzystwie Jerry'ego Cantrella, który tego dnia grał solowy koncert. Staley odmówił zaśpiewania z nim na scenie w jednym z utworów. Zdjęcie zostało zrobione za kulisami[56].

Ostatnie lata[edytuj | edytuj kod]

W 1999 roku w prasie zaczęły pojawiać pogłoski jakoby Staley powracał do muzyki[61], kiedy to dołączył do supergrupy Class of '99, aby nagrać partie wokalne do I oraz II części utworu „Another Brick in the Wall” z repertuaru grupy Pink Floyd. W skład zespołu prócz Staleya weszli jeszcze Tom Morello, Stephen Perkins, Martyn LeNoble oraz Matt Serletic. Utwór nagrany przez grupę znalazł się na ścieżce dźwiękowej do filmu Oni w reżyserii Roberta Rodrigueza[62]. Na potrzeby filmu nakręcono teledysk w którym wystąpili wszyscy muzycy, prócz Staleya. W teledysku użyto jedynie zdjęcia wokalisty z czasów koncertu w Moore Theatre z grupą Mad Season z 1995 roku. 19 lipca 1999 roku krajowe konsorcjum Rockline przeprowadziło wywiad z muzykami Alice in Chains, przy okazji wydania albumu kompilacyjnego Nothing Safe: Best of the Box. Nieoczekiwanie w studiu pojawił się także Staley, który od dłuższego czasu nie udzielał się publicznie[63]. Dziennikarz Charles R. Cross wyznał że pod koniec lat 90. miał gotowy nekrolog z nazwiskiem Staleya w gazecie Rocket[16]. Na przełomie 1999/2000, amerykański muzyk Bob Forrest oraz gitarzysta John Frusciante próbowali pomóc wokaliście wyjść z nałogu. Obydwaj odwiedzili go w domu w Seattle. Forrest stwierdził że „umysł Staleya wyraźnie wciąż pracuje, ale jest milion mil gdzieś indziej”[64].

W okresie 1999–2002, wokalista całkowicie odizolował się od życia publicznego. Rzadko kiedy opuszczał swoją posiadłość w Seattle. Niewiele wiadomo także na temat szczegółów z jego życia w tym czasie. Wiadomo jedynie tyle, że Staley w większości swój wolny czas spędzał na malowaniu, grając w gry komputerowe oraz zażywając narkotyki[65]. Ostatnie zdjęcie na którym jest wokalista, zostało zrobione w listopadzie 2001 roku, kiedy to pojawił się na narodzinach swojego siostrzeńca Oscara[66]. Fotografia nie została jednak nigdy upubliczniona przez rodzinę. W ostatnim okresie życia, muzyk nie utrzymywał kontaktów z przyjaciółmi ani rodziną. Nie utrzymywał również kontaktów z kolegami z zespołu. W swoim ostatnim wywiadzie przed śmiercią wyznał:

Quote-alpha.png
Nie próbuję się kontaktować z AiC. Oni nie są moimi przyjaciółmi[67].

Perkusista grupy Sean Kinney skomentował okres izolacji muzyka słowami:

Próbowałem nawiązać z nim kontakt...Trzy razy w tygodniu dzwoniłem do niego, ale on nigdy nie odbierał. Za każdym razem kiedy byłem w jego okolicy, krzyczałem w stronę okna. Nawet gdybym mógł dostać się do drzwi jego domu, nie otworzyłby ich. Nie mogłem przecież siłą kopnąć w te drzwi, wejść i złapać go, choć miałem kilkakrotnie takie myśli. Ale jeśli ktoś tak naprawdę nie chce sam sobie pomóc, to co może zrobić ktoś inny?[16][65].

Sean Kinney

W tym samym wywiadzie, wokalista przyznał:

Quote-alpha.png
Wiem że jestem bliski śmierci, brałem crack i heroinę od lat. Nigdy nie chciałem zakończyć mojego życia w ten sposób[67].

Dziennikarz przeprowadzający wywiad, wyznał że wokalista stracił częściowo uzębienie, skóra była chorobliwie blada oraz był bardzo wychudzony. W tym samym wywiadzie, Staley odniósł się do wieloletniego uzależnienia od heroiny:

Quote-alpha.png
Nie ćpam żeby być na haju, jak sądzi większość ludzi. Wiem, że popełniłem wielki błąd zaczynając z tym gównem. To bardzo trudno wyjaśnić. Moja wątroba nie funkcjonuje i wymiotuję cały czas, sram w spodnie. Ból jest większy niż możesz znieść. To najgorszy ból na świecie. Choroba narkotykowa niszczy całe ciało[67].

W artykule opublikowanym przez magazyn Blender, reporter Pat Kearny opisał ostatnie dni wokalisty słowami:

Wydaje się, że ostatnie kilka tygodni Staleya było zwyczajnie puste. Nieopodal posiadłości Staleya znajdował się bar, w którym muzyk zatrzymywał się raz w tygodniu. Jak wspominał później pracownik, Staley nigdy nie zamówił niczego do picia. Siadał jedynie przy stoliku i siedział[68].

— Pat Kearny

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Layne Staley oraz Jerry Cantrell podczas koncertu Alice in Chains, 27 listopada 1992

19 kwietnia 2002 roku matka muzyka Nancy McCallum, otrzymała informację od księgowego, że od dwóch tygodni na rachunku bankowym Staleya nie są odnotowywane żadne transakcje ani działania. Matka wokalisty udała się wraz z policją do posiadłości Staleya[65] ok. godziny 5.40 czasu lokalnego[69]. Tam muzyk został znaleziony martwy[5]. Jak donosi Rick Anderson z Seattle Weekly, ciało muzyka było otoczone różnego rodzaju strzykawkami i innymi akcesoriami służącymi do wstrzykiwania sobie narkotyków[69][70]. W raporcie zanotowano że kiedy policjant wyważył drzwi do posiadłości wokalisty w dniu 19 kwietnia, w środku był zapalony telewizor, na podłodze znajdowały się puszki po sprayu, natomiast na stoliku leżały małe ilości kokainy. Na kanapie spoczywały szczątki muzyka. Ponadto w raporcie odnotowano że ciało wokalisty w chwili znalezienia ważyło niecałe 40 kg (86 funtów)[70]. Raport z autopsji stwierdził że Layne Staley zmarł z powodu wstrzyknięcia mieszanki heroiny i kokainy, potocznie nazywanej speedballem[5][6]. Ocenia się, że muzyk zmarł około 5 kwietnia[17]. Ciało zostało znalezione dwa tygodnie po śmierci muzyka[70]. Stan rozkładu zwłok był na tyle zaawansowany, że konieczne było przeprowadzenie badań potwierdzających tożsamość wokalisty. Wykonano je na podstawie uzębienia[71].

W wywiadzie dla stacji muzycznej VH1, oraz w programie telewizyjnym Celebrity Rehab with Dr. Drew, w którym wystąpiła matka muzyka, były basista zespołu Mike Starr, przyznał że spędził wspólnie czas ze Staley'em w przeddzień jego śmierci (4 kwietnia), podczas swoich urodzin[72]. Starr wyznał że Staley był już bardzo chory, ale mimo to nie zadzwonił pod numer alarmowy 911. Wokalista zmarł następnego dnia. Starr przyznał publicznie że żałuje iż nie zadzwonił pod wspomniany numer, widząc pogarszający się stan zdrowia muzyka. Stwierdził że Staley groził mu zerwaniem ich przyjaźni jeżeli ten zdecyduje się powiadomić pogotowie. Zachowanie to doprowadziło do konfliktu, wskutek którego Starr opuścił mieszkanie Staleya[72]. Był on ostatnią znaną osobą, która widziała Staleya żywego. Muzyk publicznie przeprosił matkę Staleya za to że nie zareagował na zły stan zdrowia przyjaciela. Mimo że matka wokalisty przebaczyła muzykowi swoje zachowanie, to do dnia swojej śmierci, obwiniał się on za śmierć przyjaciela[73].

W jednym z wywiadów, bliski przyjaciel Staleya, Tom Morello stwierdził: „Layne i ja staliśmy się dobrymi przyjaciółmi podczas trasy Lollapalooza w 1993 r. Na zawsze zapamiętam go jako pogodnego, zabawnego gościa i niezwykle utalentowanego wokalistę, który pojawiał się tam każdego upalnego letniego dnia, we wspaniałym stroju i śpiewał jak wkurzony anioł. Śmialiśmy się tak długo, aż w końcu rozchodziliśmy się, kłócąc się, kto jest „bardziej metalowy”. Mam nadzieję, że teraz odnalazł spokój”[48]. Współpracująca z zespołem przy okazji nagrywania albumu Sap wokalistka grupy Heart Ann Wilson w rozmowie z jednym z dzienników wyznała: „Layne nosił swoją duszę na zewnątrz. Był niesamowicie inteligentny... zbyt wrażliwy jak na ten świat. Wszystkim nam jest niezmiernie przykro z powodu jego śmierci, ale cieszymy się, że już nie cierpi. Jest wolny w swej własnej podróży”[48]. Przy okazji nagrywania albumu Death Magnetic, wokalista i gitarzysta grupy Metallica James Hetfield w rozmowie z magazynem Rolling Stone stwierdził: „Wciąż nie wiem, dlaczego on wybrał tę drogę... gość z takim talentem”[74].

Po śmierci[edytuj | edytuj kod]

Nieformalna ceremonia żałobna muzyka odbyła się w nocy z 20 na 21 kwietnia w Seattle Center. W ceremonii udział wzięło co najmniej 1000 fanów, oraz muzycy zespołu – Cantrell, Inez, Kinney oraz Starr. Obecny był także Chris Cornell z grupy Soundgarden[75]. Po ceremonii, duża grupa fanów oraz przyjaciół, udała się do posiadłości muzyka, gdzie przed wejściem złożyła kwiaty oraz zapaliła znicze[76]. Wydany w 2002 roku solowy album Cantrella Degradation Trip, w całości został poświęcony pamięci Staleya[77]. Po śmierci muzyka, grupa Alice in Chains zawiesiła swoją działalność, odmawiając jakichkolwiek występów z szacunku dla Staleya. W roku 2005 muzycy wystąpili wspólnie na charytatywnym koncercie na rzecz ofiar tsunami z 2004 roku. Z zespołem wystąpiło gościnnie kilku muzyków, m.in. Patrick Lachman (Damageplan), Phil Anselmo (Pantera, Down), Wes Scantlin (Puddle of Mudd), Maynard James Keenan (Tool) oraz Ann Wilson z grupy Heart[78] (która zaśpiewała gościnnie na minialbumie Sap w 1992 roku). Po entuzjastycznym przyjęciu ze strony fanów, zespół w roku 2006 postanowił się oficjalnie reaktywować.

W wywiadzie dla MTV News, perkusista Sean Kinney stwierdził że zespół będzie koncertował po to aby oddać hołd zmarłemu wokaliście[79]. W tym samym wywiadzie, perkusista wspomniał że chciałby znowu grać i tworzyć nowe melodie, ale nie pod nazwą Alice in Chains. Kinney stwierdził że zespół nie zamierza zastępować Layne'a. Chce po prostu zagrać te utwory jeszcze raz, i jeżeli będzie to dobra inicjatywa, to będzie ona kontynuowana. Ponadto muzyk wspomniał że będzie to hołd złożony dla Staleya i fanów zespołu[79].

William DuVall, członek koncertowego zespołu Jerry'ego Cantrella (który często śpiewał utwory z repertuaru Alice in Chains podczas solowych koncertów gitarzysty) został nowym wokalistą grupy w 2006 roku[80][81]. Trzy lata później, zespół wydał czwarty album studyjny zatytułowany Black Gives Way to Blue. Tytułowy utwór został napisany w hołdzie dla Staleya[82].

Obecność w muzyce[edytuj | edytuj kod]

Layne Staley oraz Jerry Cantrell podczas koncertu Alice in Chains, 27 listopada 1992
  • Grupa muzyczna Cold nagrała utwór „The Day Seattle Died” (zawarty na albumie Year of the Spider, 2003), który został napisany dla Layne'a Staleya oraz Kurta Cobaina, jako hołd dla głównych przedstawicieli nurtu grunge[83].
  • Amerykańska grupa Staind nagrała utwór pt. „Layne” (zawarty na albumie 14 Shades of Grey, 2003), który został napisany i jest dedykowany pamięci Staleya[84].
  • Lider amerykańskiej grupy Pearl Jam Eddie Vedder, skomponował utwór „4/20/02” (tytuł kompozycji wziął się od daty w jakiej muzyk dowiedział się o śmierci Staleya i czasie kiedy ją napisał[85]), w którym gra na gitarze. Piosenka znalazła się na albumie kompilacyjnym Lost Dogs z 2003 roku.
  • Solowa płyta Jerry'ego Cantrella Degradation Trip wydana 18 czerwca 2002 roku, została w całości poświęcona pamięci Staleya[77].
  • Lider grupy muzycznej Black Label Society, Zakk Wylde, napisał oraz nagrał wraz z zespołem w 2004 roku utwór pt. „Layne” (znalazł się on na albumie Hangover Music Vol. VI, 2004), który został napisany i jest dedykowany pamięci Layne'a Staleya[86].
  • Wokalistka grupy Babes in Toyland Kat Bjelland, napisała w hołdzie dla Staleya utwór „Layne to Rest”, który następnie trafił na album All Kneel w 2004 roku.
  • Lider grupy Theory of a Deadman Tyler Connolly, wyznał w wywiadzie że utwór „Shadow”, który znalazł się na limitowanej edycji albumu Scars and Souvenirs (2008), został napisany w hołdzie dla Staleya[87].
  • Layne Staley był jedną z głównych inspiracji do powstania płyty grupy MetallicaDeath Magnetic[88]. Ponadto zespół podczas sesji nagrał utwór „Shine”, który jest hołdem dla Staleya. Utwór nie znalazł się na albumie z powodu ograniczeń produkcji[74].
  • Wydana w 2009 roku kompozycja pt. „Black Gives Way to Blue” jest wspólnym hołdem złożonym wokaliście, przez grupę Alice in Chains[82].
  • Amerykański wokalista Shelton Hank Williams zadedykował wydany 6 września 2011 roku album Attention Deficit Domination pamięci Staleya[89].
  • Grupa Metallica zadedykowała utwór „Rebel of Babylon” (zamieszczony na albumie EP Beyond Magnetic) pamięci Staleya[90].

Wpływ osoby Layne'a Staleya pozostawił także inspiracje w innych gatunkach. Adriana Rubio napisała dwie książki poświęcone pamięci muzyka – Layne Staley: Angry Chair (2003) oraz Layne Staley: Get Born Again (2006). Ta ostatnia została w stosunku do pierwszej poszerzona o kilka rozdziałów i innych informacji na temat muzyka[91]. Ponadto w książce został zamieszczony ostatni publiczny wywiad wokalisty, jakiego udzielił on autorce książki na trzy miesiące przed śmiercią[92]. Siostra wokalisty, Liz Coast, skrytykowała fakt wydania książki po śmierci brata. Ponadto zadeklarowała że nigdy nie przeczyta książek autorstwa Rubio, gdyż są one kłamstwem i mijają się z prawdą[93]. 28 września 2006 roku strona internetowa Blabbermouth.net zaczęła podawać informacje na temat toczących się rozmów autorki książek Adriany Rubio z reżyserem Erikiem Moyerem, w sprawie realizacji filmu biograficznego o życiu muzyka[94]. Historyk muzyki Maxim W. Furek wydał książkę The Death Proclamation of Generation X: A Self-Fulfilling Prophecy of Goth, Grunge and Heroin, która odnosi się m.in. do tragicznej śmierci muzyków wwodzących się z nurtu grunge. Recenzent serwisu AllMusic Greg Prato, wydał w kwietniu 2009 roku książkę Grunge Is Dead: The Oral History of Seattle Rock Music, będącą zbiorem wielu informacji oraz wywiadów z zespołami wywodzącymi się z nurtu grunge. W książce znajduje się biografia wokalisty oraz wywiad jaki autor przeprowadził z matką Staleya[95].

W roku 2006 Layne Staley został zamieszczony na 27. miejscu (na 100 możliwych), w zestawieniu magazynu Hit Parader na 100 najlepszych wokalistów wszech czasów. Ranking został opublikowany w listopadzie 2006 roku[7]. Gitarzysta grupy Metallica Kirk Hammett, przyznał w jednym z wywiadów, że Staley był inspiracją do nazwy albumu Death Magnetic. „Przyniosłem któregoś dnia zdjęcie Layne'a do studia. To zdjęcie było przez długi czas. Myślę że wpłynęło na Jamesa psychikę”[96]. Anders Fridén – wokalista szwedzkiej grupy metalowej In Flames, stwierdził w jednym z wywiadów, że Layne Staley wywarł bardzo duży wpływ na jego styl śpiewania na późniejszych albumach grupy[97]. Wokalista heavymetalowego zespołu Godsmack Sully Erna, stwierdził ze Layne Staley miał wielki wpływ na jego styl śpiewu[98].

W 10. rocznicę śmierci Staleya (5 kwietnia 2012), amerykański miesięcznik The Atlantic Monthly opublikował artykuł autorstwa Davida de Soli, w której dziennikarz stwierdza: „Scena muzyczna Seattle przemieniła muzykę rockową w pierwszej połowie lat 90., za sprawą czterech wspaniałych wokalistów. Mimo iż wywodzili się z jednego nurtu, reprezentowali odmienne style wokalne. Cechą charakterystyczną Kurta Cobaina było łączenie dynamiki i krzykliwego stylu z melodyjnymi utworami. Chris Cornell dysponował wysokim wokalem, pozwalającym na umieszczenie go w czasach Roberta Planta czy Freddiego Mercury'ego. Eddie Vedder połączył naturalny baryton z punkową żywiołowością, coś z pod znaku Jima Morrisona. Ale Staley brzmiał jak nikt inny. Jego zdolność do projekcji siły, jak i również wyjątkowe umiejętności tworzenia zharmonizowanych linii wokalnych z gitarzystą Jerrym Cantrellem, stały się inspiracją dla wielu muzyków, a także jedną z głównych marek grupy Alice in Chains”[99].

Fundacja Layne'a Staleya[edytuj | edytuj kod]

Nancy McCallum wraz z Layne Staley Fund w 2006

W 2002 roku matka muzyka Nancy McCallum oraz doradca do spraw uzależnień Jamie Richards, założyły fundację Layne Staley Fund. Organizacja non-profit zbiera fundusze na leczenie odwykowe oraz współpracuje z muzyczną wspólnotą Seattle[69]. Głównym zadaniem fundacji jest zapewnienie opieki zdrowotnej dla osób uzależnionych. Fundacja zbiera pieniądze oraz daninę podczas charytatywnych corocznych koncertów, które odbywają się w dniu urodzin Staleya (22 sierpnia)[100]. Od lat z fundacją stale współpracują byli muzycy grupy Alice N' Chains – Nick Pollock oraz Johnny Bacolas (którą w latach 80. współtworzyli wraz ze Staley'em), oraz obecni członkowie zespołu Alice in Chains[101]. 21 sierpnia 2010 roku odbył się koncert charytatywny wspierany przez fundację. Podczas imprezy wystąpili My Sister's Machine, Shawn Smith, All Hail The Crown, Villains of Yesterday oraz Gunn & The Damage Done. Od dnia 15 października fundacja działa pod nowym adresem internetowym.

W sierpniu 2011 roku odbył się kolejny koncert, w którego przygotowaniach pomógł ojciec wokalisty Phil Staley. Dzień przed 44 urodzinami wokalisty, fani zebrali się, by uczcić pamięć Staleya oraz zmarłego w marcu Mike'a Starra.

Instrumentarium[edytuj | edytuj kod]

Gitary[edytuj | edytuj kod]

Pozostały sprzęt[edytuj | edytuj kod]

  • Boss DD-3 Digital Delay Pedal (pedał przełącznikowy)[2]
  • Dunlop Original Crybaby Wah (efekt gitarowy)[2]
  • Dunlop Dallas Arbiter Fuzz Face Pedal (efekt gitarowy)[2]
  • Marshall 1960A (kolumna głośnikowa)
  • Marshall 1960B (kolumna głośnikowa)
  • Dean Markley Blue Steel (struny)
  • Dunlop Tortex 1.14 (kostka)

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Alice N' Chains

Alice in Chains

Information icon.svg Osobny artykuł: Dyskografia Alice in Chains.

Mad Season

Pozostałe

  • Desire Walks OnHeart (1993, Capitol Records, gościnnie: śpiew)[102]
  • L.O.V.Evil – Second Coming (1994, Red Rocket Records, gościnnie: śpiew)[102]
  • Working Class Hero: A Tribute to John Lennon – Składanka (1995, Hollywood Records, gościnnie: śpiew)[102]

Wideografia[edytuj | edytuj kod]

Alice in Chains

Mad Season

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy[edytuj | edytuj kod]

  • Cowboys from Hell: The Videos (1991, film dokumentalny, reżyseria: Pantera)[71]
  • Samotnicy (1992, komedia obyczajowa, reżyseria: Cameron Crowe)[71]
  • Hype! – zadyma (1996, film dokumentalny, muzyczny, reżyseria: Doug Pray)[71]
  • Pearl Jam Twenty (2011, film dokumentalny, muzyczny, reżyseria: Cameron Crowe)[71]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnienia indywidualne

Rok Kraj Miejsce publikacji rankingu Nazwa rankingu Pozycja
2006
USA
Hit Parader
100 Greatest Heavy Metal Vocalists of All Time[7]
27
2009 Wielka Brytania
Classic Rock
50 Greatest Singers in Rock[8]
19

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adrianna Rubio: Layne Staley:Get Born Again. ARTS Publications, 2006, s. 156. ISBN 978-0976659013.
  • Maxim Furek: The Death Proclamation of Generation X: A Self-Fulfilling Prophecy of Goth, Grunge and Heroin. To Excel/Kaleidoscope Sof, 2008. ISBN 978-0-595-46319-0.
  • Greg Prato: Grunge Is Dead: The Oral History of Seattle Rock Music. ECW Press, 2009, s. 478. ISBN 978-1550228779.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Greg Prato Grunge is Dead: The Oral History of Seattle Rock Music. ECW Press. Kwiecień 2009
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Alice in Chains - Sprzęt (pol.). aliceinchains.pl. [dostęp 2010-12-08].
  3. 3,0 3,1 Greg Prato: Layne Staley Biography (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-07-02].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Jon Wiederhorn: Remembering Layne Staley: The Other Great Seattle Musician to Die on April 5 (ang.). vh1.com. [dostęp 2011-07-02].
  5. 5,0 5,1 5,2 LAYNE STALEY Officially Declared Dead Following Autopsy - Apr. 20, 2002 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-02-05].
  6. 6,0 6,1 LAYNE STALEY's Death Was From Mix Of Heroin And Cocaine - May 7, 2002 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-10-13].
  7. 7,0 7,1 7,2 Hit Parader’s Top 100 Metal Vocalists of All Time (ang.). hearya.com. [dostęp 2010-06-16].
  8. 8,0 8,1 Classic Rock May09 50 Greatest Singers (ang.). glennhughes.com. [dostęp 2012-09-12].
  9. Social Security Death Index; Layne T. Staley; 532-94-9838
  10. Layne Staley Article (ang.). onewhiskey.proboards.com. [dostęp 2011-04-02].
  11. Tom Scanlon: Alice in Chains singer's legacy lives on through music (ang.). nwsource.com. [dostęp 2010-07-28].
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 12,6 12,7 12,8 Jordan Babuła: Wkładka z Teraz Rock Nr. 6, 2006. s.3-11 (pol.). aliceinchains.pl. [dostęp 2011-04-02].
  13. Lesław Dutkowski: Samotność w piekle - Historia Layne'a Staleya (pol.). onet.pl. [dostęp 2011-10-12].
  14. Jake Brown, Alice in Chains, SCB Distributors, 2010
  15. Alice in Metal-Land (POL+ANG) (pol.). aliceinchains.pl. [dostęp 2012-11-21].
  16. 16,0 16,1 16,2 Charles R. Cross: Rolling Papers: January 2006 – The Last Days of Layne Staley (ang.). rollinpapers.blogspot.com. [dostęp 2011-07-02].
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 17,5 17,6 17,7 Layne Staley – Biografia (pol.). aliceinchains.pl. [dostęp 2011-07-02].
  18. 18,0 18,1 Greg Prato. Grunge is Dead: The Oral History of Seattle Rock Music, s.214. ECW Press. Kwiecień 2009
  19. 19,0 19,1 MC Tom: Lip Lock Rock: The Alice 'N Chainz Story (ang.). lamestainnorthwest.blogspot.com. [dostęp 2011-04-02].
  20. Brett Buchanan: REMEMBERING LAYNE STALEY: THE HIGH SCHOOL YEARS (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-02-04].
  21. Encyclopedia Metallum Alice in Chains (ang.). metal-archives.com. [dostęp 2011-04-02].
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 22,6 Poligrafia dołączona do albumu Music Bank; wyd. Columbia, nr kat. 69580.
  23. Allyson B. Crawford: Bring Back Glam – Diamond Lie...to Alice in Chains (ang.). bringbackglam.com. [dostęp 2011-04-03].
  24. 24,0 24,1 Alice in Chains w pigułce. Metal Hammer (4/5/6/05) (pol.). aliceinchains.pl. [dostęp 2011-10-13].
  25. Mordechai Kleidermacher: Alice in Chains. Link With Brutality (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-10-12].
  26. Alice in Chains – Demo #3: Treehouse Demos - Encyclopedia Metallum (ang.). metal-archives.com. [dostęp 2011-07-02].
  27. Alice In Chains - Sweet Alice (CD) at Discogs (ang.). discogs.com. [dostęp 2013-10-07].
  28. Alice In Chains Layne Interview Part One (ang.). youtube.com. [dostęp 2011-10-12].
  29. John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1990 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-08-01].
  30. John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1991 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-08-01].
  31. ALICE IN CHAINS Guitarist Discusses 1990 CLASH OF THE TITANS Tour, Touring With OZZY - Oct. 7, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-07-02].
  32. Slayerized.com Slayer Tour Dates Database 1991 (ang.). slayerized.com. [dostęp 2013-02-04].
  33. 33,0 33,1 Chris Gill: Dirt interview, Guitar World (09/1999) (ang.). aic.gsg2007.de. [dostęp 2011-07-02].
  34. Diamond Oz: Sunday Old School: Alice In Chains (ang.). metalunderground.com. [dostęp 2013-02-05].
  35. Steve Huey: Sap - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-04-03].
  36. Blair Fischer: Malice in Chains? (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2011-10-13].
  37. Joe D’Angelo, Robert Mancini: Layne Staley, Alice in Chains Singer, Dead at 34 (ang.). vh1.com. [dostęp 2013-02-04].
  38. Read more about Alice in Chains (ang.). metal-archives.com. [dostęp 2011-07-02].
  39. Alice in Chains Biography (ang.). aliceinchains.com. [dostęp 2011-10-13].
  40. 40,0 40,1 40,2 40,3 40,4 John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1994 – 1996 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-07-02].
  41. 41,0 41,1 41,2 41,3 Layne Staley Unchained (pol.). aliceinchains.pl. [dostęp 2011-07-02].
  42. 42,0 42,1 42,2 John Bacus: Mad Season Concert Chronology (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-07-02].
  43. Jeff Gilbert: Alive – Guitar World (4/95) (ang.). fivehorizons.com. [dostęp 2011-07-02].
  44. Barrett Martin about Layne (pol.). aliceinchains.pl. [dostęp 2011-10-13].
  45. Live at The Moore - Mad Season (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-02-04].
  46. Rock singer lay dead for two weeks (ang.). seattlepi.com. [dostęp 2013-10-07].
  47. Joe D'Angelo: An Angry Angel — Layne Staley Remembered by Bandmates, Friends (ang.). VH1. [dostęp 2011-07-02].
  48. 48,0 48,1 48,2 Layne Staley – wspomnienie (pol.). pearljam.netmark.pl. [dostęp 2011-07-02].
  49. Jon Wiederhorn: Alice in Chains, to Hell and Back: Rolling Stone's 1996 Feature (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2011-07-02].
  50. 50,0 50,1 MELDRUM Working With Producer TOBY WRIGHT - Apr. 24, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2006-04-26].
  51. Raul: Jerry Cantrell’s Dog Sunshine Was The 3 Legged Dog On Alice In Chains Album Cover (ang.). feelnumb.com. [dostęp 2013-05-13].
  52. Michael Christopher: Degradation Trip: an Interview with Jerry Cantrell (26/12/02) (ang.). popmatters.com. [dostęp 2011-07-02].
  53. John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology: MTV Unplugged Session (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-07-02].
  54. 54,0 54,1 54,2 Brett Buchanan: REMEMBERING LAYNE STALEY PART 6: THE FINAL YEARS (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-02-04].
  55. Biography - Demri Parrott Tribute (ang.). demriparrott.webs.com. [dostęp 2013-11-05].
  56. 56,0 56,1 Raul: Last Published Photos Of Layne Staley (ang.). feelnumb.com. [dostęp 2012-11-20].
  57. Rock On The Net:39th Annual Grammy Awards – 1997 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2011-07-02].
  58. 58,0 58,1 Brett Buchanan: NEW PHOTOS OF ALICE IN CHAINS RECORDING “GET BORN AGAIN” & “DIED” IN 1998 (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-02-04].
  59. Stephen Thomas Erlewine: Music Bank - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-06-02].
  60. John Bacus: Studio Sessions Chronology (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-10-13].
  61. Just Another Bombtrack: Layne Staley, Tom Morello and Stephen Perkins group to cover 'Another Brick in the Wall, Pt. 2' for film soundtrack. Rolling Stone (1999)
  62. Oni (1998) - Soundtracks (ang.). imdb.com. [dostęp 2011-10-12].
  63. ALICE IN CHAINS: Final National Radio Appearance With Whole Band To Re-Air Next Week - Sep. 2, 2005 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-07-02].
  64. Brett Buchanan: JOHN FRUSCIANTE TRIED TO SAVE LAYNE STALEY Frusciante (ang.). alternativenation.net. [dostęp 2013-12-02].
  65. 65,0 65,1 65,2 Artur Wróblewski: Najgorszy ból na świecie (pol.). interia.pl. [dostęp 2013-02-04].
  66. Tom Scanlon: Alice in Chains singer's legacy lives on through music (ang.). seattletimes.com. [dostęp 2013-11-20].
  67. 67,0 67,1 67,2 Jon Wiederhorn: Late Alice in Chains Singer Layne Staley's Last Interview Revealed in New Book (ang.). mtv.com. [dostęp 2011-07-02].
  68. Pat Kearny – We Left Him Alone. Blender (15/07/2002)
  69. 69,0 69,1 69,2 Raul: Layne Staley of Alice In Chains Died Here (ang.). feelnumb.com. [dostęp 2012-11-20].
  70. 70,0 70,1 70,2 Rick Anderson: Smack is Back (ang.). seattleweekly.com. [dostęp 2011-10-13].
  71. 71,0 71,1 71,2 71,3 71,4 Layne Staley – Filmweb (pol.). filmweb.pl. [dostęp 2010-11-24].
  72. 72,0 72,1 Ex-ALICE IN CHAINS Bassist MIKE STARR Selected For 'Celebrity Rehab With Dr. Drew' - May 27, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-02-14].
  73. Mike Starr Layne Staley Death Alice in Chains Celebrity Rehab Sober House Confusion AiC (ang.). youtube.com. [dostęp 2011-07-02].
  74. 74,0 74,1 Metallica nie umieściła swego hołdu dla Layne’a Staleya na Death Magnetic (pol.). deathmagnetic.pl. [dostęp 2011-07-02].
  75. Jerry Cantrell, Chris Cornell, Others Make Appearance at Seattle Memorial For Layne Staley – Apr. 21, 2002 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-07-02].
  76. Gina Kim: Local News: April 21, 2002, By Gina Kim Seattle Times staff reporter (pol.). aliceinchains.pl. [dostęp 2011-01-22].
  77. 77,0 77,1 Well Worth The Trip (ang.). roadrunnerrecords.com. [dostęp 2011-07-02].
  78. Travis Hay: Alice in Chains owns stage in tsunami-relief show full of surprises (ang.). seattlepi.com. [dostęp 2011-07-02].
  79. 79,0 79,1 Remaining Alice in Chains Members Reuniting – News Story2 (ang.). mtv.com. [dostęp 2011-07-02].
  80. Mitchell Peters. Old bands, new singers (2006-09-09). Billboard Magazine, str. 9
  81. Lesław Dutkowski: Lepszy sposób patrzenia na życie - Rozmowa z zespołem Alice In Chains (pol.). onet.pl. [dostęp 2013-02-04].
  82. 82,0 82,1 Alice in Chains previews new album in Los Angeles (ang.). blogs.reuters.com. [dostęp 2009-07-15].
  83. Mauricio Guerrero: Cold Album Review: Year of the Spider (ang.). suite101.com. [dostęp 2011-07-02].
  84. Stephen Thomas Erlewine: 14 Shades of Grey - Staind (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-02-04].
  85. Jonathan Cohen: The Pearl Jam Q & A: Lost Dogs (ang.). billboard.com. [dostęp 2011-07-02].
  86. Johnny Loftus: Hangover Music, Vol. VI – Black Label Society (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-07-02].
  87. Tree Riddle: Top 10 Songs About Alice in Chains’ Layne Staley (ang.). loudwire.com. [dostęp 2012-11-19].
  88. Death Magnetic w hołdzie dla zmarłego wokalisty (pol.). onet.pl. [dostęp 2011-07-02].
  89. Gary Graff: Hank Williams III out on his own (ang.). articles.boston.com. [dostęp 2011-09-21].
  90. ToMek: James o poświęceniu utworów Layne Staley’owi (pol.). overkill.pl. [dostęp 2013-02-04].
  91. ALICE IN CHAINS: 'Layne Staley' Biography Used By Social Workers And Drug Counselors - Sep. 3, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-07-02].
  92. Layne Staley: Get Born Again: Adrianna Rubio (ang.). amazon.com. [dostęp 2013-02-04].
  93. Brett Buchanan: Layne Staley's Sister Says She Doubts Adriana Rubio Interviewed Layne in 2002 (ang.). grungereport.net. [dostęp 2012-11-08].
  94. LAYNE STALEY Book To Be Made Into A Movie? - Sep. 28, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-07-02].
  95. Grunge Is Dead: ECW Press (ang.). ecwpress.com. [dostęp 2011-08-17].
  96. Metallica: Metal Machines (Louder Faster Stronger Rolling Stone s.58-67. Październik 2008
  97. IN FLAMES Frontman: When I Was A Teenage Headbanger... - July 12, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-07-02].
  98. Joe D'Angelo, Jennifer Vineyard: He Got Me To Start Singing': Artists Remember Layne Staley (ang.). mtv.com. [dostęp 2011-07-02].
  99. David de Sola: How Alice in Chains Found the Most Memorable Voice in Grunge (ang.). theatlantic.com. [dostęp 2012-11-08].
  100. Layne-Staley.com (ang.). layne-staley.com. [dostęp 2011-07-02].
  101. Gitarzysta Alice in Chains wyprzedaje ciuchy. nuta.pl. [dostęp 2011-08-01].
  102. 102,0 102,1 102,2 Greg Prato: Layne Staley Credits (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-11-26].
  103. Live Facelift (Video 1991) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-06-08].
  104. The Nona Tapes (Video 1995) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-06-08].
  105. Layne Staley – IMDb (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-06-08].
  106. Live at the Moore - Mad Season (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-05-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]