Szczawnica
Z Wikipedii
| Szczawnica | |||||
|
|||||
| Województwo | małopolskie | ||||
| Powiat | nowotarski | ||||
| Gmina • rodzaj |
Szczawnica miejsko-wiejska |
||||
| Prawa miejskie | 1962 | ||||
| Burmistrz | Grzegorz Niezgoda | ||||
| Powierzchnia | 32,9 km² | ||||
| Położenie (punkt) | 49° 25' 22 '' N 20° 28' 58 '' E |
||||
| Wysokość | 430-510 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
6032[1] 183[1] os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
18 | ||||
| Kod pocztowy | 34-460 | ||||
| Tablice rejestracyjne | KNT | ||||
Położenie na mapie Polski  Szczawnica
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
2121611021[2] | ||||
|
Urząd miejski 3
ul. Szalaya 103 34-460 Szczawnicatel. 18 262-22-03; faks 18 262-25-30 |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Szczawnica –miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, od 1 stycznia 2008 siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica[3]. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
Szczawnica leży w dolinie potoku Grajcarka, który jest prawym dopływem Dunajca. Znajduje się między Pieninami a pasmem Radziejowej z Beskidu Sądeckiego.
Według danych z 30 czerwca 2007 24 gmina miejska miała 7378 mieszkańców.
Szczawnica jest znanym uzdrowiskiem już od połowy XIX wieku. Leczone są tam choroby układu oddechowego i przewodu pokarmowego, ze względu na występowanie szczaw alkalicznych słonych oraz korzystnych warunków klimatycznych. Uzdrowisko Szczawnica wróciło ponownie w 2005 w drodze sądowego porozumienia do przedwojennych właścicieli rodziny hr. Stadnickich. Szczawnicki zdrój ma prawie dwieście lat. Obecnie (w 2009 roku) w centrum - przy placu Dietla – powstaje Muzeum Uzdrowiskowe, którego fundatorem jest Andrzej Mańkowski - wnuk Adama hr. Stadnickiego, ostatniego właściciela zdroju. Obecnie gromadzona jest ekspozycja związana ze szczawnickim uzdrowiskiem - zebrano ponad 350 różnego rodzaju przedmiotów związanych z lecznictwem zdrojowym, archiwalnych dokumentów, rycin, planów budynków, starych fotografii, kart pocztowych, książek.[4]
Szczawnica posiada wiele tras narciarskich. Najdłuższa (2 km) na Palenicę z 4 krzesełkowym wyciągiem i oświetleniem, przepustowość 2200 osób na godzinę, zarządzana przez Polskie Koleje Linowe.
W latach 1973-1982 połączona z Krościenkiem, nosiła wtedy nazwę Szczawnica-Krościenko. Od 1982 ponowny podział miast.
1 stycznia 2008 zmieniono rodzaj gminy Szczawnica z miejskiego na miejsko-wiejski, co w praktyce oznaczało wyłączenie poza administrację miasta obszarów dawnych wsi Jaworki i Szlachtowa (nadając im status wsi) oraz Biała Woda i Czarna Woda (nadając im status części wsi Jaworki). Z wyłączonych terenów powstał obszar wiejski gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica. Manewrowi temu wtórowało nietypowe "odebranie" praw miejskich Szczawnicy: 1 stycznia 2008 odebrano status miasta gminie miejskiej Szczawnica z równoczesnym (tego samego dnia) nadaniem statusu miasta miejscowości Szczawnica.[5] Zabieg taki wynikał wyłącznie z ustawowego wymogu uwzględnienia zmiany statusu gminy i miejscowości wchodzącej w jej skład. Pomimo tego czysto biurokratycznego zabiegu Szczawnica de iure i de facto nie utraciła praw miejskich i ich potem nie otrzymała.
W Szczawnicy rozpoczyna się Droga Pienińska – szlak pieszo-rowerowy malowniczo biegnący wzdłuż Dunajca (głównie po słowackiej stronie) i kończący się w słowackim Czerwonym Klasztorze.
W pobliżu znajduje się Góra Jarmuta, na której wg podań znajdować się miała pogańska świątynia.
Spis treści |
[edytuj] Historia
W 1828 Szczawnicę nabyli Stefan i Józefina Szalayowie, po śmierci Stefana Szalaya uzdrowisko przejął w 1839 syn Józef Szalaj. To właśnie on jest uważany za twórcę uzdrowiska. W 1876 zapisał uzdrowisko krakowskiej Akademii Umiejętności. W 1909 od Akademii uzdrowisko kupił hr. Adam Stadnicki, po II wojnie światowej nastąpiło upaństwowienie zdrojowiska.
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z 2002 6 Szczawnica ma obszar 87,89 km², w tym:
- użytki rolne: 32%
- użytki leśne: 63%
Miasto stanowi 5,96% powierzchni powiatu.
[edytuj] Demografia
Dane z 30 czerwca 2004 2:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 7289 | 100 | 3780 | 51,9 | 3509 | 48,1 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
85 | 45 | 40 | |||
Według danych z 2002 6 średni dochód na mieszkańca wynosił 1213,31 zł.
[edytuj] Sąsiednie gminy
Gmina sąsiaduje też ze Słowacją
[edytuj] Piesze szlaki turystyczne
Szczawnica Dolna - Droga Pienińska - Czerwony Klasztor
Trzy Korony - Sokola Perć - Sokolica - Szczawnica Dolna - Szafranówka - Durbaszka - Wysokie Skałki
Dzwonkówka - Bereśnik - Schronisko PTTK pod Bereśnikiem - Bryjarka - Szczawnica - Palenica - Szafranówka- Szczawnica dworzec PKS - dolina Sopotnickiego Potoku - Czeremcha - Schronisko PTTK na Przehybie
Szczawnica dworzec PKS - Łysiny - Schronisko PTTK na Przehybie - Jazowsko
[edytuj] Zobacz też
- kościół św. Wojciecha w Szczawnicy
- Jaworki
- Grajcarek
- gmina Szczawnica Wyżna
- Szczawnica-Krościenko
- Ruś Szlachtowska
- RTON Przechyba
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 "Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008 r.", GUS, Warszawa 2008, http://www.stat.gov.pl/gus/45_908_PLK_HTML.htm, s. 94
- ↑ Kod TERYT gminy Szczawnica do 1 stycznia 2008 roku
- ↑ Decyzja Rady Ministrów z 24.07.2007
- ↑ http://www.dziennikpolski24.pl/Artykul.100+M5e0688831b9.0.html, (Dziennik Polski,dostęp 1 kwietnia 2009)
- ↑ Dz. U. z 2007 r. Nr 136, poz. 961 (paragrafy 2 i 3)
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||
