Diecezja pelplińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Diecezja pelplińska
Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie
Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie
Państwo  Polska
Siedziba Pelplin
ul. Biskupa Dominika 11
Data powołania 1992
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia gdańska
Katedra pelplińska
Biskup diecezjalny Ryszard Kasyna
Biskup pomocniczy Wiesław Śmigiel
Biskup senior Piotr Krupa
Dane statystyczne (2007)
Liczba wiernych ok. 800 000
Liczba kapłanów 568
Liczba dekanatów 30
Liczba parafii 285
Powierzchnia 13 361 km²
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Położenie na mapie Polski
Ziemia 53°55′34″N 18°42′04″E/53,926111 18,701111Na mapach: 53°55′34″N 18°42′04″E/53,926111 18,701111
Strona internetowa

Diecezja pelplińska – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego metropolii gdańskiej w Polsce, historycznie nawiązująca do diecezji chełmińskiej. 25 marca 1992 papież Jan Paweł II bullą Totus Tuus Poloniae populus zmienił nazwę diecezji chełmińskiej na pelplińską i włączył ją w skład nowoutworzonej metropolii gdańskiej. Zreorganizowana została również struktura diecezji. W jej skład weszła część dekanatów dawnej diecezji chełmińskiej, archidiecezji gnieźnieńskiej i diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Łącznie diecezja pelplińska składa się z 30 dekanatów i 285 parafii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Diecezja pelplińska historycznie nawiązuje do diecezji chełmińskiej którą utworzono 29 lipca 1243. Przez prawie 580 lat stolicą diecezji była Chełmża. 16 lipca 1821 papież Pius VII bullą De salute animarum powiększył diecezję chełmińską i przeniósł jej stolicę z Chełmży do Pelplina. Już wcześniej biskupi rezydowali w Pelplinie, a w 1829 przeniesiono tu seminarium duchowne. Kolejnej przebudowy struktur diecezji dokonał 28 października 1925 bullą Vixdum Poloniae unitas papież Pius XI wytyczając nowe granice diecezji.

W okresie od 7 do 9 lipca 1959 w Pelplinie odbył się Synod Diecezji Chełmińskiej, natomiast 22 kwietnia 1960 erygowana została przez papieża Jan XXIII kapituła kolegiacka w Chełmnie. Od 23 października 1960 w diecezji odbywała się peregrynacja kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, która trwała do 29 października 1961. Po zakończeniu peregrynacji obraz Matki Boskiej Częstochowskiej przekazano w Chojnicach diecezji gorzowskiej. 1 listopada 1964 papież Paweł VI erygował kapitułę kolegiacką kamieńską.

25 marca 1992 bullą Totus Tuus Poloniae populus papież Jan Paweł II dokonał reorganizacji administracji Kościoła w Polsce. W jej wyniku diecezja chełmińska została przemianowana na diecezję pelplińską i zreorganizowana co do struktury. Weszła wraz z nowopowstałą diecezją toruńską w skład nowoutworzonej metropolii gdańskiej. W wyniku reorganizacji większość byłej diecezji (chełmińskiej) pozostała w diecezji pelplińskiej, a część włączono do diecezji toruńskiej (w której znalazła się między innymi była stolica diecezji – Chełmża). Pierwszym biskupem pelplińskim mianowany został dotychczasowy biskup pomocniczy chełmiński Jan Bernard Szlaga, a biskupem pomocniczym przeniesiony z diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej biskup Piotr Krupa.

20 października 1992 erygowana została kapituła kolegiacka w Kartuzach, a 5 grudnia tego roku rozpoczęła się I sesja Diecezjalnego Synodu Plenarnego w Pelplinie. 11 marca 1993 papież Jan Paweł II nadał kościołowi pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Chojnicach tytuł bazyliki mniejszej.

Historycznym wydarzeniem w dziejach diecezji była wizyta papieża Jana Pawła II w Pelplinie, która miała miejsce 6 czerwca 1999. Dokładnie rok później, 6 czerwca 2000 zakończony został uroczyście I Synod Diecezjalny, a 18 października tego samego roku bp Jan Bernard Szlaga erygował kapitułę kolegiacką w Koronowie. 5 marca 2011 koronowska kolegiata pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny została ogłoszona przez papieża Benedykta XVI bazyliką mniejszą.

15 września 2011 papież Benedykt XVI przyjął rezygnację biskupa Piotra Krupy z urzędu biskupa pomocniczego w związku z osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego. 24 marca 2012 mianował ks. Wiesława Śmigla biskupem pomocniczym diecezji. Sakrę biskupią ks. Wiesław Śmigiel przyjął w katedrze pelplińskiej 21 kwietnia 2012. Głównym konsekratorem był abp Sławoj Leszek Głódź, a współkonsekratorami abp Henryk Muszyński i bp Andrzej Suski. W konsekracji z powodu stanu zdrowia nie uczestniczył biskup pelpliński Jan Bernard Szlaga, który kilka dni później, 25 kwietnia 2012 zmarł w szpitalu w Starogardzie Gdańskim. Na czas sedewakancji administratorem diecezji został bp. Wiesław Śmigiel. 27 października 2012 Benedykt XVI mianował nowego biskupa diecezjalnego. Został nim dotychczasowy biskup pomocniczy archidiecezji gdańskiej Ryszard Kasyna. Nowy biskup kanonicznie objął diecezję 1 grudnia 2012, a tydzień później 8 grudnia 2012 odbył uroczysty ingres do katedry pelplińskiej.

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

Główna świątynia[edytuj | edytuj kod]

Kapituły[edytuj | edytuj kod]

  1. Pelplińska Kapituła Katedralna przy parafii Wniebowzięcia NMP w Pelplinie
  2. Kamieńska Kapituła Kolegiacka przy parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Kamieniu Krajeńskim (erygowana 1 listopada 1964)
  3. Kartuska Kapituła Kolegiacka przy parafii Wniebowzięcia NMP w Kartuzach (erygowana 20 października 1992)
  4. Koronowska Kapituła Kolegiacka przy parafii Wniebowzięcia NMP w Koronowie (erygowana 18 października 2000)

Dekanaty[edytuj | edytuj kod]

Diecezja pelplińska składała się od 25 marca 1992 z dekanatów z dawnych diecezji: chełmińskiej, koszalińsko-kołobrzeskiej oraz z jednego dekanatu archidiecezji gnieźnieńskiej. 10 marca 2004 w związku z powstaniem diecezji bydgoskiej wyłączono z diecezji pelplińskiej kilka dekanatów i utworzono nowe. Obecne diecezja składa się z następujących dekanatów:

Dekanat Dziekan
Dekanat Borzyszkowy ks. Marek Weltrowski
Dekanat Brusy ks. Dominik Szulwic
Dekanat Bytów ks. Roman Spichalski
Dekanat Chojnice ks. Jacek Dawidowski
Dekanat Czersk ks. Andrzej Wałdoch
Dekanat Człuchów ks. Edmund Koland
Dekanat Gniewino ks. Marian Miotk
Dekanat Gniew ks. Zdzisław Styn
Dekanat Główczyce ks. Henryk Jereczek
Dekanat Jeżewo ks. Franciszek Behrendt
Dekanat Kamień Krajeński ks. Eugeniusz Pepliński
Dekanat Kartuzy ks. Piotr Krupiński
Dekanat Koronowo ks. Henryk Pilacki
Dekanat Kościerzyna ks. Marian Szczepiński
Dekanat Lębork ks. Henryk Krenczkowski
Dekanat Lubiewo ks. Roman Walkows
Dekanat Nowe nad Wisłą ks. Józef Talkowski
Dekanat Pelplin ks. Tadeusz Brzeziński
Dekanat Rytel ks. Jarosław Kaźmierczak
Dekanat Sierakowice ks. Marek Wera
Dekanat Skarszewy ks. Ryszard Konefał
Dekanat Skórcz ks. Eugeniusz Stencel
Dekanat Starogard Gdański ks. Stanisław Człapa
Dekanat Stężyca ks. Bogdan Lipski
Dekanat Świecie nad Wisłą ks. Wiesław Kubiak
Dekanat Tczew ks. Krzysztof Stotmann
Dekanat Tuchola ks. Grzegorz Kielas
Dekanat Zblewo ks. Stanisław Lenz
Dekanat Łeba ks. Zenon Myszk
Dekanat Łupawa ks. Sylwester Bąk

Bazyliki mniejsze[edytuj | edytuj kod]

  1. Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie (1965) Ustanowiona przez papieża Pawła VI
  2. Bazylika Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Chojnicach (1993) Ustanowiona przez papieża Jana Pawła II
  3. Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Koronowie (2011) Ustanowiona przez papieża Benedykta XVI

Patroni[edytuj | edytuj kod]

Sanktuaria[edytuj | edytuj kod]

Sanktuarium NMP Królowej Krainy
  1. NMP Królowej Krajny w Byszewie
  2. Bł. Daniela Brottier w Chojnicach
  3. świętego Wojciecha w Gorzędzieju
  4. Matki Bożej Bolesnej w Kościerzynie
  5. Matki Bożej Królowej Rodzin w Kościerzynie
  6. Świętego Jakuba Apostoła w Lęborku
  7. Matki Bożej Pocieszenia w Lubiszewie
  8. Matki Bożej Królowej Pomorza i Matki Jedności w Piasecznie
  9. Matki Kościoła w Płochocinie
  10. NMP Królowej Kaszub w Sianowie
  11. Matki Bożej Częstochowskiej w Świeciu
  12. Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w Topolnie
  13. Kalwaryjskie w Wielu
  14. Matki Bożej Szkaplerznej w Zamarte

Kalwarie[edytuj | edytuj kod]

  1. Kalwaria Wejherowska (1649-1655)
  2. Kalwaria Wielewska (1915-1927)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]