Gramatyka języka angielskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Gramatyka języka angielskiego – zestaw zasad opisujących użycie języka angielskiego.

Podobnie jak w przypadku większości innych języków, w angielskim można wydzielić dwie główne grupy gramatyk – deskryptywną i preskryptywną. Gramatyka deskryptywna (opisowa) opisuje reguły używane powszechnie przez osoby używające danego języka, a gramatyka preskryptywna opisuje istniejący już zbiór przyjętych zasad w danym języku.

Szyk zdania[edytuj | edytuj kod]

Angielski jest językiem SVO co znaczy, że na początku zdania stoi podmiot, po nim orzeczenie, a na końcu dopełnienie. Na przykład:

  • I am going to the cinema.
  • You do it wrong.
  • He ate an orange.
  • I have been to London.

Czasowniki[edytuj | edytuj kod]

W języku angielskim występuje szesnaście czasów, niemniej wśród językoznawców nie ma pełnej zgody co do tego, czy każdą z podanych niżej konstrukcji uważać za samodzielny czas. Niektórzy wyróżniają w angielszczyźnie jedynie czas przeszły i teraźniejszy (ze względu na istnienie w nich prostych form czasownika), pozostałe zaś czasy uważają za aspekty tych dwóch czasów.

Tryb oznajmujący – Indicative[edytuj | edytuj kod]

Present simple[edytuj | edytuj kod]

W języku angielskim czas teraźniejszy prosty. Operatorem zdania jest czasownik do, w 3. osobie liczby pojedynczej przyjmujący formę does. Czas ten używany jest do wyrażania:

  • czynności wielokrotnie powtarzanych w teraźniejszości (I play football every week.)
  • stanów i uczuć (I feel sick.)
  • prawd ogólnych (The Earth rotates around its orbit).
  • czynności i wydarzeń przyszłych, zaplanowanych, niezależnych od mówiącego (My train leaves at ten o'clock, tomorrow.)
  • w okresie warunkowym I (zob. niżej)
Budowa[edytuj | edytuj kod]
  • Zdania oznajmujące tworzy się za pomocą podstawowej formy czasownika głównego (w 3 os. lp. z końcówką -s/-es/): I play football every week. (Gram w piłkę nożną każdego tygodnia.) He plays tennis every day. (On codziennie gra w tenisa). Czasami ze względów emfatycznych możliwe jest użycie w zdaniu twierdzącym czasownika do: I am sure, you don't learn English. Oh, I do learn English!'' (Jestem pewien, że nie uczysz się angielskiego. Ależ owszem, uczę się angielskiego!).

Szyk zdania oznajmującego: Podmiot + (operator do celów emfat.) + czasownik główny + reszta zdania.

  • Zdania pytające tworzy się za pomocą czasownika posiłkowego do (w 3 os. lp. z końcówką -s/-es/): Do you speak English? (Czy mówisz po angielsku). Does he learn German? (Czy on się uczy niemieckiego?). itp. Np.: Why do you play tennis every day? (Dlaczego codziennie grasz w tenisa?)

Szyk zdania pytającego: (zaimek pytający) + operator + podmiot + czasownik główny w formie podst. + reszta zdania

  • Zdania przeczące tworzy się za pomocą czasownika głównego z operatorem do i przeczeniem not: {{{2}}} (Nie gram w piłkę nożną każdego tygodnia.)

Szyk zdania przeczącego: Podmiot + przeczenie (operator + "not") + czasownik + reszta zdania.

Czasownik „to be”[edytuj | edytuj kod]

Czasownik to be ("być") posiada nieregularną odmianę:

Osoba Liczba pojedyncza Liczba mnoga
1. I am we are
2. you are you are
3. he, she, it is they are


Czasownik ten nie tworzy również form z czasownikiem posiłkowym do. W zdaniu przeczącym stawia się przeczenie bezpośrednio przy czasowniku głównym formie osobowej. W zdaniu pytającym następuje przestawienie podmiotu i orzeczenia. Na przykład: I am not French. ("Nie jestem Frencuzem"). Are you there? ("Jesteś tam?"). Who are you? (Kim jesteś?).

Present perfect[edytuj | edytuj kod]

Czas teraźniejszy dokonany, przez Polaków uznawany za czas przeszły (w każdym z licznych zastosowań łączy elementy przeszłości i teraźniejszości), tworzony za pomocą operatora have (przyjmującego w trzeciej osobie l.p. formę has) w połączeniu z imiesłowem biernym czasownika głównego. Np. I have listened. Czas ten wyraża:

  • Czynność dokonaną w nieokreślonej przeszłości, raz, lub wielokrotnie, np. I have seen her. – "Widziałem ją." (wydarzyło się to w przeszłości, lecz nie ma znaczenia – kiedy, mogło to mieć miejsce raz, lub kilkakrotnie)
  • Czynność wykonaną w przeszłości, której skutki są odczuwalne w chwili obecnej. Np. I have seen that movie. – Widziałem (już) ten film (więc np. znam jego treść i mogę go opowiedzieć).
  • Stan, który rozpoczął się w przeszłości i trwa do chwili obecnej, być może będzie trwał nadal. Takie zdania po polsku wyrażamy czasem teraźniejszym, np. She has known Mike for three years. – "Ona zna Mike'a od trzech lat ".

Present continuous[edytuj | edytuj kod]

Czas teraźniejszy ciągły, w tym czasie operatorem zdania jest czasownik to be. Używany do wyrażenia:

  • Czynności prawdziwej w chwili mówienia, jednak nie odczuwanej jako rutynowa czy wielokrotnie powtarzana, np. I am listening to the radio = Słucham radia (w tej chwili). Ale też: They are building a house across the street. = Budują dom po drugiej stronie ulicy (niekoniecznie w tej chwili, ale budowa jest w toku).
  • Czynności przyszłej, zaplanowanej, zależnej od woli mówiącego: np. We're seeing a film tonightDziś wieczorem będziemy oglądali film.

Present perfect continuous[edytuj | edytuj kod]

Czas teraźniejszy dokonany ciągły – tworzony za pomocą operatora have (przyjmujące w 3 os. lp. formę has) oraz formy imiesłowu biernego czasownika be (been) w połączeniu z formą gerund czasownika głównego: np. I have been listening. Używany:

  • do wyrażenia czynności, która rozpoczęła się w przeszłości, jest nadal wykonywana i być może będzie wykonywana nadal, np.: I have been listening to music for four hours – "Słucham muzyki od czterech godzin".
  • do wyrażenia przeszłych wydarzeń mających wyraźne skutki lub wpływ na teraźniejszość, np.: He has been digging a ditch in front of the house – "On kopał rów przed domem" (widoczny skutek: np. widać wykopany rów lub osoba jest brudna, niesie łopatę).
  • do wyrażenia znużenia lub zaskoczenia, bądź irytacji jakąś czynnością, np.: You have been drinking again! – "Znowu piłeś!".

Past simple[edytuj | edytuj kod]

Czas przeszły prosty, operatorem zdania jest czasownik do użyty w formie did, zdania oznajmujące tworzy się przez użycie czasownika głównego w formie czasu przeszłego. Np. I heard = Słyszałem. Ale: Did you hear? = Słyszałeś? Używany:

  • Do wyrażenia czynności przeszłej wykonanej w ściśle określonym czasie, np. I came back at ten o'clock yesterday. = Wróciłem wczoraj o dziesiątej.
  • Do wyrażenia czynności przeszłej zakończonej, bez skutków w teraźniejszości.
  • W opisach sekwencji wydarzeń przeszłych: I woke up, got up and left. And suddenly, I spotted him in the crowd. = Obudziłem się, wstałem i wyszedłem. I nagle dostrzegłem go w tłumie. Również: When he came, I gave him some money. = Kiedy przyszedł, dałem mu trochę pieniędzy.
  • Czynności przeszłej krótkotrwałej i jednorazowej, przerywającej inną czynność w przeszłości: The telephone rang, when I was watching TV = Telefon zadzwonił, kiedy oglądałem telewizję.
  • W mowie zależnej (zob. niżej) w miejsce Present Simple.
  • W okresie warunkowym II (zob. niżej).

Past perfect[edytuj | edytuj kod]

Czas zaprzeszły – tworzy się za pomocą czasownika posiłkowego have w czasie past simple oraz imiesłowu biernego czasownika głównego, np. "I had listened". Używany do wyrażenia:

  • Czynności wykonanej w przeszłości przed inną czynnością przeszłą: When they came to see me, I had already left. = Kiedy przyszli się ze mną zobaczyć, ja już wyszedłem (już mnie nie było).
  • W mowie zależnej (zob. niżej) w miejsce czasów Past Simple i Present Perfect.
  • W okresie warunkowym III (zob. niżej).

Past continuous[edytuj | edytuj kod]

Czas przeszły ciągły, tworzony za pomocą operatora to be w czasie Past Simple (was, were) i czasownika głównego w formie gerund, np. I was listening. Używany:

  • Do wyrażenia czynności przeszłej będącej tłem dla innej czynności przeszłej. Np. The war was raging around us, when we saw each other last time. = Wojna szalała wokół, kiedy widzieliśmy się po raz ostatni.
  • Do wyrażenia czynności przeszłej, długotrwałej, przerwanej przez inną. Np. I was watching TV when the telephone rang. = Oglądałem telewizję, kiedy zadzwonił telefon.
  • Do wyrażenia czynności przeszłej wykonywanej w określonym czasie dla podkreślenia jej długotrwałości. Np.: They were talking in a loud voice all over the night and I couldn't sleep. = Rozmawiali głośno przez całą noc i nie mogłem spać.
  • Do wyrażenia czynności wykonywanych równolegle przez pewien czas w przeszłości. Np.: John was playing football while she was doing her homework. = John grał w piłkę, podczas gdy ona odrabiała pracę domową.
  • W mowie zależnej w miejsce czasu Present Continuous.

Past perfect continuous[edytuj | edytuj kod]

Czas zaprzeszły ciągły, tworzy się za pomocą operatora have w formie had, imiesłowu biernego czasownika be (been) oraz formy gerund czasownika głównego: I had been listening. Używany:

  • Do wyrażenia czynności przeszłej wykonywanej od jakiegoś czasu przed inną czynnością przeszłą. Np. : They had been reading a book (for some time), when John entered the room.' = Od jakiegoś czasu czytali książkę, kiedy John wszedł do pokoju.
  • W mowie zależnej w miejsce czasów Past Continuous i Present Perfect Continuous.

Future simple[edytuj | edytuj kod]

Czas przyszły prosty, tworzony za pomocą operatora will lub shall i formy podstawowej czasownika głównego. Wyraża:

  • spontaniczną decyzję o czynności przyszłej: Oh, I can see you've forgotten your pen. I will lend you mine. = Ach, widzę, że zapomniałeś pióra. Pożyczę ci swoje.
  • czynność przyszłą, niezależną od woli mówiącego, niezaplanowaną i nierozpoczętą. Np.: I am sure, he will come. = Jestem pewien, że przyjdzie (ale nie mam na to wpływu, ani też nie ma oznak zaplanowania lub rozpoczęcia akcji), por. He's going to come. = Przyjdzie (bo już wyszedł z domu, a więc rozpoczął czynność przychodzenia, albo podjął już decyzję o przyjściu).
  • w okresie warunkowym I (zob. niżej).

Future continuous[edytuj | edytuj kod]

Czas przyszły ciągły, jest tworzony za pomocą operatora will/shall, czasownika be i formy gerund czasownika głównego. Używany do określenia czynności która jeszcze się nie rozpoczęła i będzie trwała przez pewien czas, czyli nie będzie to np. pojedyncze, szybkie zdarzenia (np. otwarcie drzwi) ale coś co zajmie pewną ilość czasu, np. "I shall/will be listening" – "będę słuchał".

Future perfect[edytuj | edytuj kod]

Czas przyszły dokonany, tworzony za pomocą operatora will lub shall oraz formy podstawowej czasownika have i imiesłowu biernego czasownika głównego: I will have listened.. Używany:

  • Do wyrażenia czynności zakończonej w przyszłości przed jakąś inną czynnością, np. "I will know the tune next week because I will have listened to it" – "za tydzień się już nauczę tej piosenki, bo ją wcześniej wysłucham".
  • Do wyrażenia czynności zakończonej w przyszłości przed określonym momentem, np. The USA will have sent humans to Mars by 2015 = USA wyślą człowieka na Marsa do roku 2015.

Future perfect continuous[edytuj | edytuj kod]

Czas przyszły dokonany ciągły tworzony za pomocą operatora will (lub shall), czasownika have imiesłowu biernego czasownika bebeen oraz czasownika w formie gerund. Używamy go:

  • Do określenia czynności, która najczęściej już trwa, a która zakończy się w określonym momencie w przyszłości np. By the end of May I'll have been working here for 5 years = W maju minie 5 lat odkąd tutaj pracuję.

Różnica między Future Perfect Continuous a Future Perfect polega jedynie na tym, że właśnie tę ciągłość chcemy podkreślić, a nie efekty czynności.

Pytanie

Ponownie musimy zastosować inwersję wyrazu will i podmiotu, czyli w pytaniu w pierwszej kolejności pojawi się will a dopiero po nim podmiot. Pozostała część orzeczenia zostaje bez zmian na swoich miejscach np. Will she have been staying abroad for 8 months by the end of the year? = Czy do końca roku to już będzie 8 miesięcy jak ona jest za granicą?

Przeczenie

Aby utworzyć przeczenie trzeba tylko dodać słówko not do will np. I won't have been eating canned food by the end of summer = Do końca lata nie będę jeść żadnego puszkowanego jedzenia. (potem się zobaczy)

Future in the past simple[edytuj | edytuj kod]

Czas przyszły w przeszłości prosty tworzony za pomocą operatora would (lub should).

  • Future in the Past Simple używamy w celu wyrażenia, że dana czynność lub stan będą miały miejsce w przyszłości, ale z punktu widzenia w przeszłości.
  • Forma twierdząca wygląda tak, np.: Mary said that she would come to the meeting. = Maria powiedziała, że przyjdzie na spotkanie.
  • Formę przeczącą tworzymy poprzez postawienie wyrazu not za would/should, np.: He would not (wouldn't) work.
  • Formę pytającą tworzymy podobnie jak twierdzącą tylko dodajemy czasownik asked, np.: She asked if we would be able to help her. = Ona zapytała, czy będziemy mogli jej pomóc.

Future in the past continuous[edytuj | edytuj kod]

Czas przyszły w przeszłości ciągły tworzony za pomocą operatora would (lub should), be i czasownika z końcówką -ing.

  • Future in the Past Continuous używamy, gdy chcemy wyrazić czynność, która z perspektywy przeszłości będzie trwać przyszłości, przez określony czas.
  • Forma twierdząca wygląda tak, np.: I knew that we would be working on this problem all day. = Wiedziałem, że będziemy pracować nad tym problemem cały dzień.
  • Formę przeczącą tworzymy tak samo jak w Future in the Past Simple, czyli stawiamy za would/should' wyraz not, np.: You would not (wouldn't) be working.
  • Formę pytającą tworzymy tak samo jak w Future in the Past Simple, czyli do formy twierdzącej dodajemy czasownik asked np. Peter Asked whether you wold be working on this problem all day. = Piotr zapytał, czy będziesz pracować nad tym problemem cały dzień.

Future in the past perfect[edytuj | edytuj kod]

Czas przyszły w czasie zaprzeszłym tworzony za pomocą operatora would (lub should), have oraz imiesłowu biernego (Past Paticiple) np.: He would have worked.

  • Future in the Past Perfect używamy gdy chcemy powiedzieć, że jakaś czynność z perspektywy przeszłości, będzie zakończona we wskazanym momemncie w przyszłości.
  • Forma twierdząca wygląda tak, np.: I expected that we would have written this text by four o'clock. = Oczekiwałem, że napiszemy ten tekst do czwartej.
  • Formę przeczącą tworzymy tak samo jak w Future in the Past Simple, czyli wstawiamy not za would np.: I would not (wouldn't) have worked.
  • Formę pytającą tworzymy tak samo jak Future in the Past Simple, czyli dodajemy do zdania twierdzącego czasownik asked, np.: She asked if they would have done it by two o'clock.

Future in the past perfect continuous[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Tryb rozkazujący – Imperative[edytuj | edytuj kod]

W najczęściej używanej drugiej osoby liczby pojedynczej i mnogiej tryb rozkazujący jest tożsamy z bezokolicznikiem (bez wyróżnika to) W pozostałych osobach używa się czasownika let, zaimka w formie dopełnienia i bezokolicznika. Przeczymy używając dla drugiej osoby formy don't a dla pozostałych partykuły not. Poniżej podano odmianę czasownika "go" ("iść") w trybie rozkazującym.

let me go            let us (let's) go
go                   go
let him/her go       let them go

Pewne znaczenie trybu rozkazującego przejawia czasownik shall, w przeszłości służący głównie do wyrażania rozkazów. a obecnie będący obecnie w zaniku, zwłaszcza poza Anglią. Służy on do budowy czasu przyszłego, ale również tzw. coloured future – przyszłości w aspekcie modalnym – występuje wtedy (w przeciwieństwie do czasu przyszłego) we wszystkich osobach.

I shall read         we shall read
you shall read       you shall read
he/she shall read    they shall read

Często stosowany jest w oficjalnych rozkazach, upomnieniach itp., np.

  • Each employee shall obey the Health and Safety rules (każdy pracownik musi przestrzegać przepisów BHP)

W mowie potocznej rzadko stosowany, często w żartobliwym kontekście:

  • You shall listen – masz słuchać

Tradycyjnie z czasownikiem shall łączy się tekst dziesięciu przykazań

  • Thou shalt not kill (w wersji współczesnej You shall not kill) – nie zabijaj.

Tryb łączący – Subjunctive[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Strony czasownika[edytuj | edytuj kod]

W języku angielskim występują trzy strony: czynna, bierna i zwrotna.

Strona czynna[edytuj | edytuj kod]

W stronie czynnej podmiot wykonuje daną czynność. W przeciwieństwie do strony biernej, wykonawca czynności jest znany:

  • He will go to the forest = on pójdzie do lasu

Strona bierna[edytuj | edytuj kod]

Oznacza, że czynność jest wykonywana na podmiocie. Zasadniczą różnicą między angielskim i większością języków jest to, że podmiotem w zdaniu w stronie biernej może stać się również dopełnienie dalsze:

  • She was given a chance = dano jej szansę

Strona bierna nie może być utworzona w czasach z rodziny Perfect Continuous.

Strona zwrotna[edytuj | edytuj kod]

Oznacza wykonywanie czynności przez podmiot na samym sobie. Używa się do tego celu partykuły o konstrukcji zaimek w formie dopełnienia + self w liczbie pojedynczej lub selves w liczbie mnogiej

myself ourselves
yourself yourselves
himself herself itself themselves

Jest to jedyny przypadek w języku, gdy druga osoba liczby pojedynczej różni się od liczby mnogiej. Strona zwrotna nie występuje w relacjach wzajemnych (reciprocal). Używa się wtedy each other, w l. mn one another.

  • They washed themselves = umyli się (każdy siebie)
  • They washed each other = umyli się (wzajemnie)

Imiesłowy[edytuj | edytuj kod]

W języku angielskim używane są trzy rodzaje imiesłowów (participle):

  1. present participle (imperfect participle, imiesłów czasu teraźniejszego), tworzony przez dodanie sufiksu -ing do czasownika (tworząc formę identyczną z gerundem ale różniącą się użyciem),
  2. past participle (imiesłów przeszły), zazwyczaj tworzony tak samo jak czasowniki w past tense, szczególnie w przypadku czasowników kończących się na -ed
  3. perfect participle (imiesłów przeszły dokonany), tworzony z członu having oraz formy past participle

Przykłady imiesłowów to:

  • talktalking, talked (forma regularna), having talked
  • dodoing i done (forma nieregularna), having done
  • saysaying i said (forma nieregularna), having said
  • eateating i eaten (forma nieregularna), having eaten

Można powiedzieć, że pierwszy z wymienionych imiesłowów odpowiada polskim imiesłowom przymiotnikowemu czynnemu (robiący) i przysłówkowemu współczesnemu (robiąc), drugi – imiesłowowi przymiotnikowemu biernemu ([z]robiony), trzeci – imiesłowowi przysłówkowemu uprzedniemu (zrobiwszy).

Verbing[edytuj | edytuj kod]

Verbification (verbing) (od słowa "verb" – czasownik) to charakterystyczna cechą języka angielskiego którą jest możliwość tworzenia czasowników z rzeczowników, przymiotników i innych części mowy. Zazwyczaj słowa takie tworzy się poprzez dodanie afiksu w rodzaju ize, ify lub en do danego słowa lub po prostu używając danego nie-czasownika jako czasownik. Najprostszym przykładem jest już samo słowo "verbing" które powstało od słowa "verb" czasownik. Verbification jest bardzo często używane w sposób żartobliwy czy slangowy ale jest to także przyjęty i naturalny proces w angielskim i wiele z naturalnie używanych czasowników powstało w taki sposób, przykładami mogą być takie słowa jak "access" – początkowa forma tego słowa to rzeczownik (gain access to the file), używane jest teraz także jako czasownik (access the file); czy "host" – znaczące "gospodarz" ale także "ugościć".

Tego typu neologizmy są często używane żartobliwie, np. beer me ("podaj mi piwo", rzeczownik "beer" jest tu użyty jako czasownik).

Jednym z najbardziej znanych przykładów verbing jest wypowiedź Calvina, jednej z postaci popularnego komiksu Calvin and Hobbes który mówi, że "Verbing weirds language" (dosłownie – "czasownikowanie udziwacznia język") – w tym, zamierzonym zapewne przez autora, przypadku słowo verb (rzeczownik) zostało najpierw zmienione na czasownik, zaś następnie na formę rzeczownika gerund.

Przedimek[edytuj | edytuj kod]

W języku angielskim rozróżniamy trzy rodzaje przedimków:

  • a/an – nieokreślone;
  • the – określony;
  • zerowy.

a/an – przedimki nieokreślone[edytuj | edytuj kod]

W języku angielskim przedimek nieokreślony występuje w dwóch formach:

  • a – gdy dany wyraz wymawiamy rozpoczynając go spółgłoską, np.: a cat ([jakiś] kot); a room (pokój) itp. Stosujemy go również, gdy wymawiamy dany wyraz zaczynając od spółgłoski lub półsamogłoski, chociaż piszemy go rozpoczynając samogłoską w polskim rozumieniu (w języku polskim zapis literowy wyrazu odpowiada najczęściej głoskom), np.: a university (wymawiamy juni...).
  • an – stosujemy, gdy dany wyraz wymawiamy zaczynając od samogłoski, np.: an article, an orange, an hour (wymawiamy auɘ)

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Przedimków a/an używamy wyłącznie przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej,

  • Gdy mówimy o danej rzeczy lub osobie po raz pierwszy – pozostaje ona dla rozmówcy bliżej nieokreślona.
  • Stosujemy je szczególnie często po czasowniku to be (być) – mówiąc o reprezentowaniu jakiejś większej kategorii (ktoś/coś jest kimś/czymś).
  • Używamy ich także zamiennie ze słowem one, np.: an hour/one hour [godzina], ale three hours' (bez a/an!). Szczególnie przed określeniami ilości lub liczby używa się a/an zamiast one, np.: a half [jedna druga, połowa]; a couple [para, dwa], a dozen [tuzin].
  • Dzięki przedimkom tym możemy również określić miarę bądź częstotliwość. a/an oznacza wtedy tyle co per [na, przez], np.:
once a day [raz dziennie, raz na dzień];
twice a month [dwa razy w miesiącu, na miesiąc];
two times a year [dwa razy do roku, rocznie].
An apple a day [(jedno) jabłko dziennie].

the – przedimek określony[edytuj | edytuj kod]

Przedimek określony the jest najpopularniejszym słowem angielskim. Stosuje się go do określenia czegoś, co w danej sytuacji jest jednoznaczne, o czym była mowa wcześniej. Gdy więc mówi się o czymś/kimś po raz pierwszy, rzeczownik ten poprzedzony jest nieokreślonym a/an. Jeżeli jednak wspomina się o czymś/kimś znowu, zamiast nieokreślonego a/an należy użyć the. Np.:

He sold a house. [(on) Sprzedał (jakiś) dom.]
It was quite silly to sell the house now, but he did it. (To było trochę głupie sprzedawać (ten) dom teraz, ale sprzedał go.)
(Zauważmy, że z obu zdań nie wynika, że to był jego dom. W pierwszym zdaniu mamy informacje o tym, że pewien dom został sprzedany, a w drugim mowa, że głupio było sprzedać dom, o którym mowa w zdaniu pierwszym.)

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • gdy mowa o rzeczy wspomnianej wcześniej;
  • w sytuacji, kiedy mowa o konkretnej rzeczy (chociaż wspomniano o niej po raz pierwszy), np.:
Don't the roses look lovely? (Czy te róże nie wyglądają uroczo? → mowa o konkretnych różach)
Excuse me, which way is the center? (Przepraszam, w którą stronę jest centrum? → chodzi o centrum danego miasta)
  • kiedy powszechnie wiadomo, o jaką rzecz chodzi, np.:
The Earth moves round the Sun. [Ziemia kręci się wokół Słońca.] (Nie ma innej Ziemi ani innego Słońca. Porównaj też The Beatles etc.)
  • kiedy rzeczownik opisany jest dodatkowymi słowami, które wskazują na konkretną rzecz, np.:
The bicycle John bought last week has been stolen. [Rower, który John kupił w zeszłym tygodniu, został skradziony.]
  • gdy mowa o rzeczy, która generalnie była już wspomniana (która jest składnikiem rzeczy wspomnianej), np.:
It's a fine bicycle, but the brakes don't work. [Rower jest w porządku, ale (jego) hamulce nie działają.]
  • jeśli mówimy o rzeczach, które są jedyne, np.:
This is the only pair of gloves I have. [To jest jedyna para rękawiczek jaką mam.] (uwaga na "an only child" = jedynak; "the only child" = jedyne dziecko /w jakimś miejscu, w jakiejś sytuacji, w jakiejś grupie itp./)
  • mówiąc o mediach generalnie: the theatre, the press, the radio, the internet, itp.

Przedimek zerowy[edytuj | edytuj kod]

W niektórych sytuacjach mówimy o tzw. przedimku zerowym. Mamy do czynienia z jego "występowaniem" (przed rzeczownikiem fizycznie nie znajduje się wtedy nic) w przypadku liczby mnogiej i nazw własnych. Istnieją tu jednak liczne wyjątki.

W zdaniu nie stawiamy żadnego przedimka[1]:

- gdy mówimy o czymś w sensie ogólnym,

- przed nazwami jezior, wysp, gór, parków,

- przed nazwami miast, ulic, krajów, stanów,

- przed nazwami własnymi,

- przed nazwami posiłków,

- przed nazwami dni, miesięcy, świąt,

- przed nazwami przedmiotów szkolnych.

Przymiotniki i przysłówki[edytuj | edytuj kod]

Przymiotniki (adjective) służą do określania cech rzeczowników, a przysłówki (adverb) służą do określania cech czasowników, przymiotników i innych przysłówków. W zdaniach przymiotniki poprzedzają rzeczowniki, a przysłówki mogą występować przed lub po czasownikach. W języku angielskim można stworzyć przysłówek z przymiotnika – dodanie sufiksu -ly zmienia przymiotnik w przysłówek (co czasem pociąga za sobą także zmianę kolejności wyrazów w zdaniu). Niekiedy jednak w funkcji przysłówka może zostać użyty przymiotnik także i bez tej końcówki, a dodanie jej zupełnie zmienia znaczenie wyrazu, np. hard = "ciężki" albo "ciężko" i hardly = "ledwo".

W mowie potocznej można czasami spotkać się z przykładami nieprawidłowego użycia tych form:

  1. I feel bad – źle się czuję
  2. I feel badly – mam upośledzony zmysł dotyku

To drugie zdanie jest niepoprawne, jako że w rzeczywistości osoba mówiące te słowa ma na myśli to, że "czuje się źle", a nie że "ma zły dotyk".

Innym częstym błędem jest pomylenia znaczeń słów well i good jako przymiotnika, a well jako przysłówka:

  1. I feel good – jestem w dobrym nastroju
  2. I feel well (przymiotnik) – jestem zdrowy
  3. I did well (przysłówek) – dobrze mi się coś udało

Stopniowanie przymiotnika i przysłówka[edytuj | edytuj kod]

Przymiotniki i przysłówki mogą się stopniować. Stopniowanie przysłówka wygląda identycznie jak stopniowanie przymiotnika. W języku angielskim występuje stopniowanie:

  • proste – stopień wyższy to stopień równy z dodaną końcówką -er, stopień najwyższy zaś tworzy się, dodając do stopnia równego końcówkę -est oraz przedimek określony the, np. fast – faster – the fastest (szybki – szybszy – najszybszy),
  • złożone – stopień wyższy tworzy się przez dodanie wyrazu more przed przymiotnikiem w stopniu równym, a najwyższy poprzez umieszczenie wyrażenia the most przed formą podstawową (stopniem równym) przymiotnika. Ten rodzaj stopniowania dotyczy przymiotników i przysłówków mających ponad dwie sylaby, np. important – more important – the most important (ważny – ważniejszy – najważniejszy),
  • nieregularne – przymiotniki stopniujące się nieregularnie to m.in. bad, good, itp.

Stopniowanie nieregularne powyższych przymiotników:

  • bad – worse – the worst (zły – gorszy – najgorszy),
  • good – better – the best (dobry – lepszy – najlepszy)

Uwaga! Nie stopniują się przymiotniki i przysłówki nazywające stałą cechę (kolor, materiał itp.), np. yellow – żółty, wooden – drewniany.

Przypisy

  1. Przedimek zerowy - przykłady Przedimki