José Manuel Durão Barroso

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
José Manuel Durão Barroso
Barroso EPP Summit October 2010.jpg
Barroso w 2010 na zjeździe EPL
Data urodzenia 23 marca 1956
Premier Portugalii
Okres urzędowania od 6 kwietnia 2002
do 17 lipca 2004
Poprzednik António Guterres
Następca Pedro Santana Lopes
Przewodniczący Komisji Europejskiej
Okres urzędowania od 1 listopada 2004
do 15 lipca 2014
Poprzednik Romano Prodi
Następca Jean-Claude Juncker (wybrany)
Barroso signature.svg
Odznaczenia
Krzyż Wielki Królewskiego Orderu Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa Krzyż Wielki Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Rio Branco (Brazylia) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Krzyż Wielki Orderu Lwa Finlandii Krzyż Wielki Orderu Zasług Cywilnych (Hiszpania) Rycerz Krzyża Wielkiego Orderu Oranje-Nassau (Holandia) Krzyż Wielki Orderu Sokoła Islandzkiego (Islandia) Wielki Krzyż Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Xirka Ġieħ ir-Repubblika (Malta) Krzyż Wielki Orderu Pro Merito Melitensi Krzyż Wielki Orderu Ouissama Alaouite'a (Maroko) Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN Wielka Wstęga Orderu Republiki (Tunezja) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (cywilny) Krzyż Komandorski Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (Wielka Brytania) Wielki Oficer Narodowego Orderu Wybrzeża Kości Słoniowej
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

José Manuel Durão Barroso (wym. [ʒuˈzɛ mɐnuˈɛɫ duˈɾɐ̃w̃ bɐˈʁozu]; ur. 23 marca 1956 w Lizbonie) – polityk portugalski. W rządzie Cavaco Silvy minister spraw zagranicznych, po wygranej konserwatystów w wyborach 2002 r. został premierem Portugalii, którą to funkcję pełnił do 29 czerwca 2004, czyli ogłoszenia go przyszłym szefem Komisji Europejskiej. Na jej czele stoi od 1 listopada 2004.

Wykształcenie i praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

Barroso z wykształcenia jest prawnikiem, ekspertem od prawa międzynarodowego: ukończył Uniwersytet Lizboński i uniwersytet w Genewie (Institut européen de l'université de Genève). Później kierował wydziałem stosunków międzynarodowych na portugalskim uniwersytecie w Lusiad.

Początki kariery[edytuj | edytuj kod]

Polityką zaczął zajmować się jeszcze jako student. Był członkiem maoistowskiego Rewolucyjnego Ruchu Portugalskiego Proletariatu, który uczestniczył w rewolucji goździków obalającą w 1974 r. wojskową dyktaturę Nowego Państwa ustanowionego przez Salazara w Portugalii w 1933 roku[1][2]. W grudniu 1980 r. został członkiem centroprawicowej Partii Socjaldemokratycznej (PSD), a od 1999 r. jej przewodniczącym. Jestem centrowym socjaldemokratą, politykiem umiarkowanym, reformatorem, w żadnym razie neoliberałem – mówił o sobie w 2004 r. Komentując swój udział w ruchu komunistycznym stwierdził: Nie wstydzę się tego, co robiłem, gdy byłem 18-latkiem na wydziale prawa w Lizbonie w tych rewolucyjnych czasach. Teraz jestem umiarkowany, ale myślę, że został mi ten sam entuzjazm[potrzebne źródło].

Kariera polityczna w Partii Socjaldemokratycznej[edytuj | edytuj kod]

W 1985 r. został doradcą sekretarza stanu ds. polityki zagranicznej – jako 29-latek był wówczas jednym z najmłodszych polityków w rządzie. Dwa lata później został sekretarzem stanu ds. polityki i współpracy zagranicznej. Był zaangażowany w próby pokojowego rozwiązania wojny domowej w byłej portugalskiej kolonii Angoli: w 1990 i 1991 r. patronował porozumieniom pokojowym. Popierał także niepodległość Wschodniego Timoru, wówczas prowincji Indonezji. Od 1992 r. do porażki PSD w wyborach w 1995 r. był ministrem spraw zagranicznych Portugalii. Po wyborach 2002 r. został premierem rządu koalicyjnego. Jego rząd popierał interwencję w Iraku (m.in. w marcu 2002 zorganizował szczyt na Azorach), prowadził restrykcyjną politykę gospodarczą, zmierzającą do ograniczenia deficytu budżetowego i przeglądu portugalskiego prawa pracy. Podniósł podatek VAT i ograniczył zatrudnienie w administracji. Nie spowodowało to jednak, jak na razie, ożywienia gospodarki i zmniejszenia bezrobocia, powodując spadek poparcia społecznego dla rządu i porażkę Partii Socjaldemokratycznej w wyborach do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2004 r. PSD poniosła również porażkę w przyspieszonych wyborach parlamentarnych wyznaczonych na 20 lutego 2005[3].

Barroso przewodniczącym Komisji Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Europejska „wielka trójka” po traktacie lizbońskim: Buzek, Van Rompuy, Barroso

Początkowo Barroso nie był nawet brany pod uwagę jako ewentualny kandydat na szefa Komisji. Okazało się jednak, że jego kandydatura wzbudza najmniej kontrowersji wśród 25 europejskich przywódców. Wybór był tylko formalnością – 29 czerwca 2004 r. nominację ogłoszono już 5 minut po rozpoczęciu brukselskiego szczytu. Wybór padł na premiera Portugalii nie w uznaniu jego cech przywódczych czy sprawności w zarządzaniu. Barroso wygrał, bo nikomu się nie naraził. Nie był ani zbyt proamerykański dla Francuzów, ani zbyt antyamerykański dla Polaków. Wystarczająco, w oczach Niemców, forsował dalszą integrację, ale nie zraził Skandynawów nadmiernym entuzjazmem do budowy europejskiego państwa federalnego[potrzebne źródło] – komentował decyzję Rady w "Rzeczypospolitej" Jędrzej Bielecki. Zdaniem polskiego premiera Marka Belki, jest on wybitną postacią i podziela polską wizję Europy[potrzebne źródło].

22 lipca Barroso uzyskał wotum zaufania od nowo wybranego Parlamentu Europejskiego[potrzebne źródło].

Barroso zapowiedział, że dążyć będzie do wzmocnienia Unii i zwiększenia jej gotowości do interwencji w sprawach międzynarodowych. Barroso jest zdecydowanym zwolennikiem zacieśnienia stosunków pomiędzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi[potrzebne źródło].

Nasza planeta miałaby się znacznie lepiej, gdyby Europa i USA pracowały razem, i znacznie gorzej, gdyby taka współpraca ustała – zapewniał w jednym z wywiadów. Od początku konsekwentnie popierał interwencję zbrojną w Iraku. Mówi się, że z byłym prezydentem USA George'em W. Bushem łączą go przyjacielskie stosunki. To samo można powiedzieć o jego relacjach z Jakiem Chirakiem. Doskonale posługuje się zarówno językiem angielskim, jak i francuskim[potrzebne źródło].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Inne wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat spotkania Barroso z Milinkiewiczem


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tom Gallagher, Portugal: A Twentieth-Century Interpretation, Manchester University Press, 1983, s. 65.
  2. youtube.com: Barroso as a young, passionate Maoist student leader in 1976 [dostęp 2014-06-05].
  3. psz.pl Portugalia: Zwycięstwo wyborcze lewicy
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 Nacionais com Ordens Estrangeiras – José Manuel Durão Barroso (port.) [dostęp 2012-10-25]
  5. M.P. z 2004 r. Nr 56, poz. 936
  6. Barroso doktorem h.c. Uniwersytetu Łódzkiego. [dostęp 21 lutego 2011].
  7. Katarzyna Biniek: José Manuel Barroso doktorem honorowym Politechniki Wrocławskiej (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-12-03. [dostęp 2014-05-21].