Bronisław Wildstein

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bronisław Wildstein
Ilustracja
Bronisław Wildstein (2008)
Data i miejsce urodzenia 11 czerwca 1952
Olsztyn
Narodowość  Polska
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wolności i Solidarności Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Bronisław Wildstein (ur. 11 czerwca 1952 w Olsztynie) – polski publicysta, dziennikarz, pisarz, w latach 2006–2007 prezes zarządu Telewizji Polskiej. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Dziadkowie Wildsteina byli religijnymi Żydami z Tarnowa, którzy posługiwali się na co dzień językiem jidysz[1]. Jego ojciec, Szymon Wildstein (1907–1968), był lekarzem wojskowym, komendantem szpitala oraz przedwojennym komunistą, członkiem KPP[2], usunięty został z wojska na fali czystek antysemickich w 1967. Matka, Genowefa Wildstein (1921–1991), była chłopką i antykomunistką, po wojnie pomagała byłym akowcom poszukiwanym przez UBP[potrzebny przypis], przez krótki czas (do 1956) należała do PZPR[3]. Oboje spoczywają na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty[4].

Gdy miał pięć lat, zachorował na gruźlicę; w nadziei na znalezienie zdrowszego środowiska rodzina Wildsteinów przeniosła się do Przemyśla. Trzykrotnie zmieniał liceum ze względu na oceny ze sprawowania. W latach 1971–1980 studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim, nie ukończył studiów. Działalność opozycyjną rozpoczął na początku studiów, m.in. współpracował z KOR, był jednym z założycieli Studenckiego Komitetu Solidarności w Krakowie w 1977 i współtworzył NZS w Krakowie.

Emigracja[edytuj | edytuj kod]

Na fali odwilży w czasie Sierpnia 1980 Wildstein wraz z żoną Iwoną Galińską-Wildstein otrzymali paszporty i postanowili wyjechać na Zachód. Ich wyjazd został niespodziewanie przyspieszony przez bijatykę z milicjantami po imprezie u Jana Rokity w podkrakowskim Bieżanowie[5]. Wildsteinowie wyjechali pociągiem do Wiednia. Stan wojenny zastał ich we Francji, gdzie Wildstein był między innymi redaktorem miesięcznika „Kontakt” i korespondentem Radia Wolna Europa.

Przyjaźń ze Stanisławem Pyjasem[edytuj | edytuj kod]

Około 1976 został zatrzymany przez SB wraz ze swoimi bliskimi przyjaciółmi: Stanisławem Pyjasem i Lesławem Maleszką. Cała trójka była przesłuchiwana, jednak tylko Maleszka zdradził funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa szczegóły działalności swojej i kolegów. Przyznał się im do tego po wyjściu na wolność. Nie powiedział jedynie, że został również tajnym współpracownikiem SB.

7 maja 1977 znaleziono ciało martwego Stanisława Pyjasa. Jego śmierć miała miejsce tydzień przed Juwenaliami, przyjaciele Pyjasa wezwali do ich bojkotu. Rozpoczęły się demonstracje i protesty. Studenci pełnili warty honorowe przy klepsydrach Pyjasa zagrożonych zerwaniem przez nieznanych sprawców. Wieczorem 15 maja 1977 (na zakończenie Czarnego Marszu, którego pomysłodawcą był Wildstein) pod Wawelem odczytano deklarację zawiązującą Studencki Komitet Solidarności w Krakowie.

Wildstein przez lata dążył do ujawnienia kulis śmierci Stanisława Pyjasa. Procesował się również z biegłym sądowym, profesorem Zdzisławem Markiem, który w 1977 wydał opinię, jakoby Pyjas zabił się spadając ze schodów. Wildstein nazwał go człowiekiem, który skrywa morderców. Proces przegrał. Tymczasem sam Z. Marek, nie wiedząc, że jest nagrywany, w rozmowie telefonicznej z dziennikarką na początku lat 90 XX w. przyznał iż „ktoś Pyjasowi dał po mordzie… ale ja nie wiem kto…”.

W 2001 doprowadził do ujawnienia tajnego współpracownika SB o pseudonimie „Ketman”. Okazał się nim pracujący już wtedy w „Gazecie WyborczejLesław Maleszka, denuncjujący działania Studenckiego Komitetu Solidarności w Krakowie.

Działalność po 1989[edytuj | edytuj kod]

Praca dziennikarska[edytuj | edytuj kod]

Po powrocie z emigracji w 1989 został szefem publicznego Polskiego Radia Kraków. Na początku lat 90. współpracował z „Gazetą Wyborczą”. W latach 19941996 był sekretarzem redakcji „Życia Warszawy”, a następnie wraz z Tomaszem Wołkiem przeniósł się do dziennika „Życie”, gdzie do 1997 był jego zastępcą. W połowie lat 90. pisywał felietony w miesięczniku „Architektura-murator”.

Współpracował z tygodnikiem „Wprost”, był felietonistą miesięcznika „Nowe Państwo” i publicystą „Rzeczpospolitej”, z której został zwolniony 31 stycznia 2005, po aferze związanej z tak zwaną listą Wildsteina[6]. Chodziło o wyniesienie z Instytutu Pamięci Narodowej indeksu osobowego katalogu dotyczącego inwigilacji obywateli przez służby specjalne PRL i rozpowszechnienie tej listy. Wildstein argumentował, że chciał w ten sposób przyczynić się do przyspieszenia lustracji w Polsce. Mimo iż lista znana była wcześniej w środowisku dziennikarskim, to jednak dopiero publikacja w „Gazecie Wyborczej” doprowadziła do rozgłosu wokół sprawy.

W 2005 Bronisław Wildstein zapowiadał, że pozwie aktora Daniela Olbrychskiego, który w programie Tomasza LisaCo z tą Polską?” (Polsat) oskarżył go o donoszenie w latach 80. XX w. francuskim władzom na Mirosława Chojeckiego (chodziło o rzekome nielegalne zatrudnianie pracowników przez Chojeckiego), co Chojecki (przebywający za granicą) jeszcze w trakcie nagrywania programu telefonicznie zdementował (według „Rzeczpospolitej”).

Po zwolnieniu z „Rzeczpospolitej” pracował we „Wprost” i prowadził program „Bez autocenzury” w TV Puls. W maju 2006 jednogłośnie wybrany przez Radę Nadzorczą na prezesa zarządu TVP (zastąpił Jana Dworaka). 26 lutego 2007 został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu TVP. Jego następcą został Andrzej Urbański. W 2007 powrócił do redakcji „Rzeczpospolitej” w roli komentatora politycznego. Od 2008 ponownie w TVP jako autor i prowadzący Cienie PRL-u. Przez 2 lata, od września 2008 do października 2010, prowadził w TVP1 autorski program Bronisław Wildstein przedstawia. Po zdjęciu programu z anteny kontynuuje działalność publicystyczną na platformie tv.rp.pl.

Od 2011 do listopada 2012 publikował w tygodniku Uważam Rze. Został także publicystą Gazety Polskiej Codziennie, a od listopada 2012 także tygodnika W sieci[7]. Podjął również współpracę z Radiem Maryja i Telewizją Trwam[8]. Od stycznia 2013 publicysta tygodnika „Do Rzeczy[9].

W listopadzie 2012 nakładem wydawnictwa Fronda ukazał się wywiad-rzeka z Bronisławem Wildsteinem pt. Niepokorny (autorami książki są Piotr Zaremba i Michał Karnowski).

Pod koniec 2012 został redaktorem naczelnym tworzonej stacji telewizyjnej Telewizji Republika[10][11]. Objął stanowisko wiceprezesa zarządu Telewizja Niezależna S.A., która zarządza stacją[12]. Na antenie rozpoczął prowadzenie audycji pt. Bronisław Wildstein przedstawia, stanowiącej kontynuację programu, który tworzył do 2010 w TVP1[13]. We wrześniu 2014 zrezygnował ze stanowiska redaktora naczelnego stacji, zasiadania w spółce i prowadzenia swojej audycji[14][15].

Został członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Stowarzyszenia Wolnego Słowa. Od kwietnia 2005 Członek Honorowy Stowarzyszenia KoLiber. Został członkiem kapituły Nagrody im. Jacka Maziarskiego[16].

Od września 2016 do czerwca 2017[17] prowadził program Południk Wildsteina w TVP2[18],; od września 2017 współprowadzi program O co chodzi? w TVP Info.

29 maja 2018 został powołany na członka Kapituły Orderu Orła Białego[19][20].

Ma dwóch synów, urodzony w Paryżu: Dawida (ur. 1983, również został dziennikarzem) i Szymona (ur. 1988)[21].

Funkcje społeczne[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2015 został członkiem Narodowej Rady Rozwoju powołanej przez prezydenta Andrzeja Dudę[22]. Postanowieniem prezydenta A. Dudy z 27 czerwca 2016 został powołany w skład Kolegium Instytutu Pamięci NarodowejKomisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu[23]. Na początku lutego 2018 został powołany przez premiera Mateusza Morawieckiego na członka zespołu ds. dialogu z Izraelem[24]-

Wolnomularstwo[edytuj | edytuj kod]

Był aktywnym wolnomularzem, związanym początkowo z paryską lożą „Kopernik”, skupiającą osoby o polskich korzeniach w ramach Wielkiej Loży Narodowej Francji, a następnie z Warszawską lożą-matką „Kopernik” Wielkiej Loży Narodowej Polski oraz z Krakowską lożą „Przesąd Zwyciężony”, której był Wielkim Mistrzem. Oprócz tego pełnił funkcję Wielkiego Dozorcy Wielkiej Loży Narodowej Polski[25]. Jak przyznał, wycofał się ostatecznie z uczestnictwa w działalności lóż masońskich[26][27].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Beletrystyka[edytuj | edytuj kod]

Powieści
Zbiory opowiadań

Publicystyka[edytuj | edytuj kod]

Eseistyka[edytuj | edytuj kod]

Zbiory wywiadów[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bronisław Wildstein był konsultantem filmu pt. Gry uliczne z 1996 (reż. Krzysztof Krauze), który był oparty na wydarzeniach związanych ze śmiercią Stanisława Pyjasa[28]. Wystąpił również w filmie dokumentalnym pt. Trzech kumpli autorstwa Ewy Stankiewicz i Anny Ferens[29].
  • W 2010 miał premierę spektakl telewizyjny pt. Dolina nicości, w reżyserii Wojciecha Nowaka i według scenariusza Wojciecha Tomczyka, powstały na kanwie powieści B. Wildsteina pod tym samym tytułem[30].
  • W 2017 powstał film dokumentalny pt. Paryż. Czas dokonany, autorstwa Michała Muzyczuka, opowiadający o działalności Bronisława Wildsteina w Paryżu[31][32].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mroczne sekrety Bronisława Wildsteina – Prawy.pl [dostęp 2018-01-16] (pol.).
  2. Bronisław Wildstein o swoim ojcu: „Przedwojenny komunista, chyba członek Komunistycznej Partii Polski. Wierzył w system. Matka była w AK, więc rodzice prowadzili ostry spór polityczny. [..] Był małomówny, skryty. Już po jego śmierci matka powiedziała mi, że był Żydem.” (Rafał Kalukin, Bronisław niezłomny, „Gazeta Wyborcza”, 26 maja 2006)
  3. Wildstein. Polski Żyd, opozycjonista, antykomunista [dostęp 2018-01-16] (pol.).
  4. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Szymom i Genowefa Wildstein. rakowice.eu. [dostęp 2018-02-01].
  5. Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, Marcin Meller, Bronisław Wildstein, „Playboy – edycja polska”, kwiecień 2005, ISSN 1230-2724.
  6. knysz: Bronisław Wildstein odchodzi z „Rzeczpospolitej” (pol.). www.gazeta.pl, 31.01.2005. [dostęp 09.02.2008].
  7. Nowoczesny, niezależny, odważny dwutygodnik osobistych opinii „wSieci” już w sprzedaży!!! (pol.). wpolityce.pl. [dostęp 2012-11-29].
  8. Szereg wypowiedzi Wildsteina
  9. Redakcja. dorzeczy.pl. [dostęp 2013-02-04].
  10. Na wiosnę rusza całodobowa Telewizja Republika. Bronisław Wildstein redaktorem naczelnym (pol.). wpolityce.pl. [dostęp 2013-02-04].
  11. Bronisław Wildstein: media są jednostronne i stronnicze (pol.). wirtualnemedia.pl. [dostęp 2013-02-04].
  12. TELEWIZJA NIEZALEŻNA S A (KRS: 0000446368) (pol.). krs-online.com.pl, 2013-05-18. [dostęp 2013-05-22].
  13. Bronisław Wildstein Przedstawia odc. 1 (pol.). telewizjarepublika.pl. [dostęp 2013-05-22].
  14. Komunikat Rady Nadzorczej Telewizji Republika. telewizjarepublika.pl, 18 września 2014. [dostęp 18 września 2014].
  15. Bronisław Wildstein odchodzi z Telewizji Republika. wirtualnemedia.pl, 18 września 2014. [dostęp 18 września 2014].
  16. Nagroda im. Jacka Maziarskiego. jacekmaziarski.org. [dostęp 2016-05-29].
  17. Program Bronisława Wildsteina do połowy czerwca. Po wakacjach może trafić do TVP Info [dostęp 2018-01-29] (pol.).
  18. Bronisław Wildstein wraca do TVP. Poprowadzi „Południk Wildsteina” w TVP2. wirtualnemedia.pl. [dostęp 2016-08-09].
  19. Adam Bujak i Bronisław Wildstein nowymi członkami Kapituły OOB. prezydent.pl, 2018-06-04. [dostęp 2018-06-06].
  20. Kapituły orderów. prezydent.pl. [dostęp 2018-06-06].
  21. Paryż. Czas dokonany (czas 27:20-27:50). vod.tvp.pl. [dostęp 2018-07-05].
  22. Prezydent powołał Narodową Radę Rozwoju. www.prezydent.pl. [dostęp 16-10-2015].
  23. M.P. z 2016 r. poz. 679.
  24. Bronisław Wildstein wśród członków zespołu ds. dialogu z Izraelem. tvp.info, 2018-02-01. [dostęp 2018-02-02].
  25. „Incontro” 1992, nr 3, s. 16; A. Kop.” Ludwik Hass, „Wolnomularze polscy w kraju i na świecie 1821-1999. Słownik biograficzny”, Warszawa, 1999 s. 533-534.
  26. Wildstein: nie wstydzę się, że byłem masonem (pol.). pardon.pl, 2008-01-21. [dostęp 2013-05-18].
  27. Wildstein. Polski Żyd, opozycjonista, antykomunista (pol.). fronda.pl, 2012-11-09. [dostęp 2013-05-18].
  28. Gry uliczne. filmpolski.pl. [dostęp 2018-07-05].
  29. Trzech kumpli. filmpolski.pl. [dostęp 2018-07-05].
  30. Dolina nicości. filmpolski.pl. [dostęp 2018-07-05].
  31. "Paryż. Czas dokonany". Premiera filmu o emigracyjnej działalności Bronisława Wildsteina w Paryżu. Wkrótce w TVP Kultura!. wpolityce.pl, 2017-05-17. [dostęp 2018-07-05].
  32. Paryż. Czas dokonany. filmpolski.pl. [dostęp 2018-07-05].
  33. rp.pl: Od 40 lat robią ze mną porządek (pol.). [dostęp 12 listopada 2009].
  34. Medal Niezłomnym w Słowie. 13-grudnia.pl. [dostęp 31 marca 2012].
  35. M.P. z 2006 r. Nr 84, poz. 848
  36. Gloria Artis dla Bronisława Wildsteina. mkidn.gov.pl, 2016-01-18. [dostęp 2016-01-18].
  37. M.P. z 2016 r. poz. 576.
  38. Sześcioro zasłużonych w służbie państwu i społeczeństwu. prezydent.pl, 3 maja 2016. [dostęp 2016-05-03].
  39. M.P. z 2017 r. poz. 551.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]