Brzostek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w województwie podkarpackim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Brzostek
Główna ulica Brzostku (Rynek)
Główna ulica Brzostku (Rynek)
Herb
Herb Brzostku
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat dębicki
Gmina Brzostek
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1367 i 2009
Burmistrz Wojciech Piotr Staniszewski
Powierzchnia 8,76[1] km²
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

2697[1]
308[1] os./km²
Strefa numeracyjna
+48 14
Kod pocztowy 39-230
Tablice rejestracyjne RDE
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Brzostek
Brzostek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brzostek
Brzostek
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Brzostek
Brzostek
Ziemia 49°52′45″N 21°24′43″E/49,879167 21,411944
Urząd miejski
Rynek 1
39-230 Brzostek
Strona internetowa
BIP

Brzostekmiasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzostek. Położone nad rzeką Wisłoką na pograniczu Pogórza Ciężkowickiego i Strzyżowskiego.

Był miastem w województwie sandomierskim w 1629 roku[2].W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Miasto jest centrum usługowo-handlowym dla okolicznych wiosek: sklepy, ośrodek zdrowia, firmy usługowe, biblioteka publiczna, szkoła podstawowa i gimnazjum, Zespół Szkół im. Jana Pawła II. Mieści się tu także parafia Znalezienia Krzyża Świętego (należąca do dekanatu Brzostek, diecezji rzeszowskiej) oraz Sala Królestwa Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy Brzeziny-Brzostek[3].

Historia[edytuj]

Pierwsza pisemna wzmianka o Brzostku pojawiła się w dokumentach legata papieskiego Idziego w latach 1123-1125. Brzostek należy do najstarszych miejscowości województwa podkarpackiego, jakie potwierdzają dokumenty pisane w Krakowie (maj 1123- styczeń 1125) i wydane przez legata papieskiego Kaliksta II, przeprowadzający legację w Polsce Idzi z Tuskulum, który za zgodą Bolesława Krzywoustego i syna Bolesława oraz bp.krakowskiego Radosta zatwierdzał posiadłości klasztoru opactwa benedyktynów w Tyńcu, m.in.: Bieździedza, Kratowice, Pilzno, Brzostek (Brestek), Klecie (Clececi), Dęborzyn (Doborin), Szebnie, i wioskę „Vnochovici” (Januszkowice?). Miejscowości te musiały powstać znacznie wcześniej. Wówczas była to mała wioska należąca do dóbr opactwa benedyktynów w Tyńcu.

Od XIV wieku miejscowość rozwinęła się jako osada targowa. W 1367 benedyktyni tynieccy założyli miasto Brzostek[4]. Historia miasteczka obfituje w ciekawe wydarzenia: w XVI wieku Brzostek został całkowicie spalony przez wojska węgierskie, zaś w XVII wieku przez wojska księcia siedmiogrodzkiego Jerzego Rakoczego.

W lutym 1846 roku chłop ze Smarżowej, Jakub Szela, stanął na czele rzezi galicyjskiej.

W XIX wieku swoją aptekę otworzył tu Ignacy Łukasiewicz, twórca lampy naftowej.

W 1934 roku Brzostek stał się gminą wiejską, zachował jednak prawo do używania historycznej nazwy miasto. W czasie II wojny światowej miasteczko przeszło pacyfikację, hitlerowcy wymordowali Żydów, straty budynków wynosiły ponad 65%.

W 1985 roku gminę odznaczono Krzyżem Partyzanckim.

Prawa miejskie miejscowość posiadała w latach 1367-1934. Zostały one jej przywrócone 1 stycznia 2009[5].

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Brzostku w 2014 roku [6].


Piramida wieku Brzostek.png

Zabytki[edytuj]

  • kamienice mieszczańskie w Rynku z wieków XVIII-XIX
  • kapliczki z wieków XVII-XIX
  • klasycystyczny kościół z 1818 z wyposażeniem wnętrza z wieków XVI-XIX
  • cmentarze wojskowe: nr 222, nr 223, nr 224, nr 225

Osoby związane z miastem[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.
  2. Zbigniew Anusik, Struktura własności ziemskiej w powiecie pilzneńskim w roku 1629, w: Przegląd Nauk Historycznych 2011, R. X, NR 2, s. 78.
  3. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 2 stycznia 2015.
  4. Zbigniew Zyglewski, Polityka klasztorna Kazimierza Wielkiego, w: Kazimierz Wielki i jego państwo, 2011, s. 170.
  5. Dz. U. z 2008 r. Nr 137, poz. 860
  6. http://www.polskawliczbach.pl/Brzostek, w oparciu o dane GUS.
  7. Kronika. Obywatelstwo honorowe. „Nowa Reforma”, s. 2, Nr 303 z 7 lipca 1910. 

Bibliografia[edytuj]

  • Bogdan Stanaszek, Brzostek i okolice

Linki zewnętrzne[edytuj]