Brzostek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta w województwie podkarpackim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Brzostek
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Główna ulica Brzostku (Rynek)
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat dębicki
Gmina Brzostek
Prawa miejskie 1367 i 2009
Burmistrz Wojciech Piotr Staniszewski
Powierzchnia 8,76[1] km²
Populacja (2016-12-31)
• liczba ludności
• gęstość

2697[2]
308 os./km²
Strefa numeracyjna +48 14
Kod pocztowy 39-230
Tablice rejestracyjne RDE
Położenie na mapie gminy Brzostek
Mapa lokalizacyjna gminy Brzostek
Brzostek
Brzostek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brzostek
Brzostek
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Brzostek
Brzostek
Położenie na mapie powiatu dębickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu dębickiego
Brzostek
Brzostek
Ziemia49°52′45″N 21°24′43″E/49,879167 21,411944
TERC (TERYT) 1803024
SIMC 0814493
Urząd miejski
Rynek 1
39-230 Brzostek
Strona internetowa
BIP
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 222 z 1915

Brzostekmiasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzostek. Położone nad rzeką Wisłoką na pograniczu Pogórza Ciężkowickiego i Strzyżowskiego, w ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski[3].

Był miastem w województwie sandomierskim w 1629 roku[4].W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Miasto jest centrum usługowo-handlowym dla okolicznych wiosek: sklepy, ośrodek zdrowia, firmy usługowe, biblioteka publiczna, szkoła podstawowa i gimnazjum, Zespół Szkół im. Jana Pawła II.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza pisemna wzmianka o Brzostku pojawiła się w dokumentach legata papieskiego Idziego w latach 1123–1125. Brzostek należy do najstarszych miejscowości województwa podkarpackiego, jakie potwierdzają dokumenty pisane w Krakowie (maj 1123 – styczeń 1125) i wydane przez legata papieskiego Kaliksta II, przeprowadzający legację w Polsce Idzi z Tuskulum, który za zgodą Bolesława Krzywoustego i syna Bolesława oraz bp.krakowskiego Radosta zatwierdzał posiadłości klasztoru opactwa benedyktynów w Tyńcu, m.in.: Bieździedza, Kratowice, Pilzno, Brzostek (Brestek), Klecie (Clececi), Dęborzyn (Doborin), Szebnie, i wioskę „Vnochovici” (Januszkowice?). Miejscowości te musiały powstać znacznie wcześniej. Wówczas była to mała wioska należąca do dóbr opactwa benedyktynów w Tyńcu.

Od XIV wieku miejscowość rozwinęła się jako osada targowa. W 1367 benedyktyni tynieccy założyli miasto Brzostek[5]. Historia miasteczka obfituje w ciekawe wydarzenia: w XVI wieku Brzostek został całkowicie spalony przez wojska węgierskie, zaś w XVII wieku przez wojska księcia siedmiogrodzkiego Jerzego Rakoczego.

W lutym 1846 roku chłop ze Smarżowej, Jakub Szela, stanął na czele rzezi galicyjskiej.

W XIX wieku swoją aptekę otworzył tu Ignacy Łukasiewicz, twórca lampy naftowej.

W 1934 roku Brzostek stał się gminą wiejską, zachował jednak prawo do używania historycznej nazwy miasto. W czasie II wojny światowej miasteczko przeszło pacyfikację, Niemcy wymordowali Żydów, straty budynków wynosiły ponad 65%.

W 1985 roku gminę odznaczono Krzyżem Partyzanckim.

Prawa miejskie miejscowość posiadała w latach 1367–1934. Zostały one jej przywrócone 1 stycznia 2009[6].

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Brzostku w 2014 roku[8].


Piramida wieku Brzostek.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kamienice mieszczańskie w Rynku z wieków XVIII-XIX
  • kapliczki z wieków XVII-XIX
  • klasycystyczny kościół z 1818 z wyposażeniem wnętrza z wieków XVI-XIX
  • cmentarze wojskowe: nr 222, nr 223, nr 224, nr 225

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Największe przedsiębiorstwa:

  • Marbet – producent materiałów budowlanych
  • EKIW Sp. z o.o. – producent maszyn rolniczych i części zamiennych
  • Fem Poland Sp. z o.o. – producent świec artystycznych
  • Rubicello – produkcja oraz dystrybucja biżuterii, opakowań i torebek ozdobnych
  • Emar Sp. j. – transport międzynarodowy

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości istnieje klub piłki nożnej, Brzostowianka Brzostek, grający w B klasie, grupa Dębica I.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.
  2. Strona gminy, statystyka ludności
  3. Brzostek na mapie Miega w bazie danych BazTech.
  4. Zbigniew Anusik, Struktura własności ziemskiej w powiecie pilzneńskim w roku 1629, w: Przegląd Nauk Historycznych 2011, R. X, NR 2, s. 78.
  5. Zbigniew Zyglewski, Polityka klasztorna Kazimierza Wielkiego, w: Kazimierz Wielki i jego państwo, 2011, s. 170.
  6. Dz.U. z 2008 r. nr 137, poz. 860
  7. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2015-01-02].
  8. http://www.polskawliczbach.pl/Brzostek, w oparciu o dane GUS.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogdan Stanaszek, Brzostek i okolice

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]