Zakład Górniczy Sobieski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
TAURON Wydobycie S.A.
Zakład Górniczy Sobieski
Ilustracja
Zakład Górniczy Sobieski w Jaworznie, za kopalnią widoczne kominy i chłodnia Elektrowni Jaworzno II.
Data założenia 1874
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Lokalizacja 43-608 Jaworzno,
ul. Sulińskiego 2
Akcjonariusze/
udziałowcy
TAURON Wydobycie Spółka Akcyjna
Branża górnicza
Produkty węglowe (węgla kamiennego)
Zatrudnienie 2000 (2011 r.)
Położenie na mapie Jaworzna
Mapa lokalizacyjna Jaworzna
TAURON Wydobycie S.A.  Zakład Górniczy Sobieski
TAURON Wydobycie S.A.
Zakład Górniczy Sobieski
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
TAURON Wydobycie S.A.  Zakład Górniczy Sobieski
TAURON Wydobycie S.A.
Zakład Górniczy Sobieski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
TAURON Wydobycie S.A.  Zakład Górniczy Sobieski
TAURON Wydobycie S.A.
Zakład Górniczy Sobieski
Ziemia50°11′31,1″N 19°16′55,9″E/50,191972 19,282194
Strona internetowa

Zakład Górniczy Sobieskikopalnia węgla kamiennego znajdująca się w Jaworznie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą kopalnię węgla na ziemiach polskich założono we wsi Szczakowa (dziś w granicach Jaworzna) w roku 1766. Ze względu na niskie zapotrzebowanie na węgiel w tamtych czasach, wydobycie (najpierw prowadzone metodą odkrywkową, dopiero później podjęto wydobycie także metodą głębinową)) nie było stałe, odbywało się przez kilka miesięcy w latach 1766-1767 i 1789-1790. Kolejnym etapem prowadzącym do rozwoju górnictwa węglowego w tym rejonie było wybudowanie w Jaworznie kopalni w 1792 roku przez hrabiego Moszczyńskiego oraz w 1795 roku przez austriackiego przemysłowca Krzysztofa Rieda (kopalnia ta po rozbudowie znana była jako "Fryderyk August").

W 1838 roku Fryderyk Ludwik Westenholz uzyskał prawo własności na pola górnicze, na podstawie których poszukiwał rud żelaza. Jakość surowca pozyskiwanego metodą szybikową była jednak niska, wobec czego w 1869 pola górnicze odkupił lwowski kupiec Robert Dohms, który uzyskał przy tym prawo poszukiwania i eksploatacji węgla. Trzy lata później rozszerzył obszary górnicze o pola "Robert I" i "Robert II", a w 1874 zbudowany został wydobywczy szyb "Juliusz". W 1876 w Borach (dziś dzielnicy Jaworzna) zbudował zatrudniającą 82 pracowników kopalnię "Dohms", eksploatującą dwuipółmetrowej grubości pokład "Fryderyk August" oraz dwukrotnie cieńszy pokład "Robert". Wydobycie w tej kopalni, wyposażonej w parowe maszyny o mocy 56 kW, wynosiło około 12 tys. ton węgla rocznie.

W 1895 roku przebudowano i pogłębiono szyb "Juliusz", a trzy lata później zbudowano kopalnianą wąskotorówkę do transportu urobku do stacji kolejowej w Ciężkowicach (do tej pory wykorzystywane były furmanki). Po śmierci Roberta Dohmsa kopalnia przeszła na własność jego spadkobierców, a w 1905 została sprzedana belgijskiej spółce akcyjnej z miejscowości Verviers. Dopływ kapitału pozwolił na wybudowanie szybu "Sobieski", który połączony był przekopem wschodnim z szybem "Juliusz", który pogłębiono do 126 metrów i zaczęto wykorzystywać jako szyb wentylacyjny.

Wydobycie w 1905 roku wyniosło 57,6 tys ton, a cztery lata później już 96,7 tys. ton. W 1906 roku przy kopalni zbudowano elektrownię o mocy 800 kW.

W 1909 zdecydowano zlikwidować kopalnię pod nazwą "Dohms"; w jej miejsce utworzono kopalnię noszącą nazwę przejętą od nazwy wybudowanego kilka lat wcześniej szybu – "Sobieski".


Zakład Górniczy Sobieski w dzisiejszym kształcie powstał 4 listopada 1998 roku na bazie majątku produkcyjnego Kopalni Węgla Kamiennego Jaworzno, początkowo jako Zakład Górniczo-Energetyczny Sobieski Jaworzno III.

Od 25 stycznia 2005 wraz z Zakładem Górniczym Janina wszedł w struktury Południowego Koncernu Węglowego. W dniu 24 lutego 2014 roku kolejny raz zmieniono nazwę na "TAURON Wydobycie" Zmiana nazwy związana jest ze strategią w grupie Tauron, do której Południowy Koncern Węglowy należy.

Kopalnia[edytuj | edytuj kod]

ZG Sobieski należy do spółki Południowy Koncern Węglowy S.A. i zatrudnia ok. 2800 pracowników (2005 r.). Wydobywa ok. 18000 ton na dobę. Operatywne zasoby węgla wynoszą ok. 134100 tys. ton. Jest to węgiel płomienny.

Poziomy wydobywcze znajdują się na głębokości do 650 m. W granicach kopalni pozostaje obszar górniczy o powierzchni ok. 56,6 km².

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Historia Sobieskiego [w:] ""nasze Forum", magazyn informacyjny pracowników Grupy Tauron, nr 1(37)/2013