Kopalnie węgla kamiennego w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kopalnie węgla kamiennego w Polsce – występują na Górnym Śląsku i Zagłębiu Dąbrowskim w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym obejmującym Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz Rybnicki Okręg Węglowy, a także na Dolnym Śląsku i na Lubelszczyźnie – Lubelskie Zagłębie Węglowe.

Struktura[edytuj]

Kopalnie Węgla Kamiennego działające w Polsce:

Historia[edytuj]

Górnośląskie zagłębie węglowe[edytuj]

Bytomskie ZPW w Bytomiu utworzono 20 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Radzionków
  • Andaluzja
  • Chorzów (Hrabina Laura)
  • Łagiewniki
  • Rozbark (Heinitz)
  • Centrum (późniejsza Dymitrow)
  • Bytom

Od 1 IV 1957 przyłączono do niego kopalnie i inne przedsiębiorstwa należące do Rudzkiego ZPW.

Bytomskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało zakłady[1]:

  • Kopalnia Andaluzja
  • Kopalnia Bobrek
  • Kopalnia Bytom
  • Kopalnia Chorzów
  • Kopalnia Dymitrow
  • Kopalnia Halemba
  • Kopalnia Julian
  • Kopalnia Karol
  • Kopalnia Łagiewniki
  • Kopalnia Nowy Wirek
  • Kopalnia Paweł
  • Kopalnia Pokój
  • Kopalnia Radzionków
  • Kopalnia Rozbark
  • Kopalnia Walenty-Wawel
  • Kopalnia Wanda-Lech

1 I 1968r. kopalnię Chorzów przejęło Katowickie ZPW.

1 I 1976r. Bytomskie ZPW przejęło kopalnie Śląsk i Miechowice, a kopalnię Julian i Andaluzja włączono do Dąbrowskiego ZPW.

W 1981 r. do Bytomskiego ZPW należały kopalnie

  • Wawel
  • Pokój
  • Nowy Wirek
  • Halemba
  • Bobrek
  • Dymitrow
  • Rozbark
  • Szombierki
  • Powstańców Śląskich
  • Śląsk
  • Miechowice

Od X 1982 r. kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Bytomiu

Chorzowskie ZPW w Chorzowie utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Prezydent
  • Barbara-Wyzwolenie
  • Michał
  • Siemianowice

20 III 1945 r. dołączyły kopalnie

  • Polska
  • Śląsk
  • Matylda

Chorzowskie ZPW zostało zlikwidowane 1 IV 1957 roku, a kopalnie weszły w skład Katowickiego ZPW

Dąbrowskie ZPW w Sosnowcu utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Jowisz
  • Grodziec
  • Paryż
  • Saturn
  • Czeladź
  • Milowice
  • Renard
  • Kazimierz-Juliusz
  • Klimontów-Mortimer
  • Niwka-Modrzejów
  • Flora

Dąbrowskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało kopalnie[1]

  • Kopalnia Brzozowice
  • Kopalnia Czeladź
  • Kopalnia Czerwona Gwardia
  • Kopalnia Gen. Zawadzki
  • Kopalnia Grodziec
  • Kopalnia Jowisz
  • Kopalnia Kazimierz Juliusz
  • Kopalnia Klimontów
  • Kopalnia Milowice
  • Kopalnia Mortimer
  • Kopalnia Niwka-Modrzejów
  • Kopalnia Sosnowiec

1 I 1976 przejęło też kopalnie :

  • Siemianowice
  • Andaluzja
  • Julian

W 1981 należały do Dąbrowskiego ZPW kopalnie:

  • Julian
  • Andaluzja
  • Jowisz
  • Grodziec
  • Generał Zawadzki
  • Siemianowice
  • Czerwona Gwardia
  • Sosnowiec
  • Czerwone Zagłębie
  • Kazimierz-Juliusz
  • Niwka-Modrzejów

1 X 1982 – kopalnie Dąbrowskiego ZPW weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Sosnowcu.

Gliwickie ZPW w Gliwicach utworzono 20 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Zabrze-Wschód
  • Zabrze-Zachód
  • Sośnica
  • Makoszowy
  • Gliwice
  • Bielszowice
  • Knurów

1 IV 1957 zostało zlikwidowane a kopalnie przeszły do Zabrzańskiego ZPW

Krakowskie ZPW w Krakowie utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Jaworzno (w skład kopalni wchodziły dawne kopalnie: Piłsudski, Kościuszko, Jan Kanty, Leopold)
  • Sobieski
  • Brzeszcze
  • Artur
  • Janina
  • Zbyszek
  • Krystyna
  • Szczęść Boże (zlikwidowana w lipcu 1947 r.)

Mikołowskie ZPW w Mikołowie utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Bolesław Śmiały
  • Waleska
  • Boże Dary
  • Murcki
  • Harcerska
  • Piast

1 I 1947r. zostało zlikwidowane a kopalnie przeszły do Jaworznicko-Mikołowskiego ZPW

Jaworznicko- Mikołowskie ZPW w Mysłowicach utworzone 1 I 1947r. przejęło kopalnie i zakłady należące do Krakowskiego ZPW, Mikołowskiego ZPW, kopalnię Silesia z Rybnickiego ZPW.

Jaworznicko - Mikołowskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało kopalnie[1]

  • Kopalnia Bolesław Śmiały
  • Kopalnia Boże Dary
  • Kopalnia Murcki
  • Kopalnia Piast
  • Kopalnia Silesia
  • Kopalnia Wesoła
  • Kopalnia Ziemowit

Od 1.I 1976r. kopalnie Murcki i Lenin przejęło Katowickie ZPW.

W 1981 r. Jaworznicko-Mikołowskie ZPW obejmowało kopalnie:

  • Jaworzno
  • Komuna Paryska
  • Siersza
  • Janina
  • Brzeszcze
  • Silesia
  • Bolesław Śmiały
  • Piast
  • Ziemowit
  • Czeczott (w budowie)

1 X 1982 kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Mysłowicach

Katowickie ZPW w Katowicach utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Mysłowice
  • Janów
  • Wujek
  • Kleofas
  • Katowice
  • Eminencja (do 20 III 1945 r)

W 1953 zmieniono nazwę na Stalinogrodzkie ZPW, w 1956 powróciła dawna nazwa.

1 IV 1957 – Katowickie ZPW przejęło kopalnie od Chorzowskiego ZPW.

Katowickie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało następujące kopalnie[1]:

  • Kopalnia Barbara - Wyzwolenie
  • Kopalnia Gottwald
  • Kopalnia Katowice
  • Kopalnia Kleofas
  • Kopalnia Matylda
  • Kopalnia Michał
  • Kopalnia Mysłowice
  • Kopalnia Polska
  • Kopalnia Prezydent
  • Kopalnia Siemianowice
  • Kopalnia Śląsk
  • Kopalnia Wieczorek
  • Kopalnia Wujek

1 I 1968 - przejęta została kopalnia Chorzów z Bytomskiego ZPW

1 I 1976 – przejęte zostały kopalnie Murcki i Lenin z Jaworznicko-Mikołowskiego ZPW.

W 1981 r. Katowickie ZPW obejmowało kopalnie:

  • Mysłowice
  • Wieczorek
  • Wujek
  • Gottwald
  • Katowice
  • Barbara-Chorzów
  • Murcki
  • Lenin
  • Polska
  • Staszic

1 X 1982 kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Katowicach.

Rudzkie ZPW w Rudzie Śląskiej (następnie w Bytomiu) utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Walenty-Wawel
  • Wanda-Lech
  • Pokój
  • Wirek
  • Paweł
  • Karol
  • Bielszowice (przekazana 20 III 1945 do Gliwickiego ZPW)
  • Szombierki (do 20 III 1945)
  • Bobrek (do 20 III 1945)

1 IV 1957 – zostało zlikwidowane a kopalnie przeszły do Bytomskiego ZPW

Rybnickie ZPW w Rybniku utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Rydułtowy
  • Anna
  • Ignacy
  • Rymer
  • Emma
  • Dębieńsko
  • Silesia
  • Knurów (przekazana 20 III 1945 do Gliwickiego ZPW)
  • Chwałowice (od 20 III 1945)
  • Jankowice (od 20 III 1945)

1 I 1947 – kopalnię Silesia przejęło Jaworznicko-Mikołowskie ZPW

Rybnickie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało następujące kopalnie[1]:

  • Kopalnia 1 Maja (w budowie)
  • Kopalnia Anna
  • Kopalnia Chwałowice
  • Kopalnia Dębieńsko
  • Kopalnia Ignacy
  • Kopalnia Jankowice
  • Kopalnia Marcel
  • Kopalnia Rydułtowy
  • Kopalnia Rymer

1 I 1976 – kopalnie Dębieńsko włączono do Zabrzańskiego ZPW

W 1981 r. do Rybnickiego ZPW należały kopalnie:

  • Kopalnia 1 Maja
  • Rydułtowy
  • Anna
  • Marcel
  • Rymer
  • Chwałowice
  • Jankowice
  • Jastrzębie
  • Moszczenica
  • Manifest Lipcowy
  • Borynia
  • Trzydziestolecia PRL
  • Związku Młodzieży Polskiej
  • Suszec-Kaczyce-Pawłowice (w budowie)

1 X 1982 kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Jastrzębiu Zdroju, które w 1984 r. utworzyło Rybnicko-Jastrzębskie Gwarectwo Węglowe.

Świętochłowickie ZPW w Świętochłowicach utworzono 3 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Polska
  • Śląsk
  • Chwałowice (Donnersmarck)
  • Jankowice
  • Radzionków
  • Chorzów
  • Łagiewniki

Zlikwidowane 20 III 1945, zamiast niego powstało Bytomskie ZPW. Kopalnie przejęły Zjednoczenia Bytomskie, Katowickie i Rybnickie.

Zabrzańskie ZPW w Zabrzu utworzono 20 III 1945 r. objęło kopalnie:

  • Miechowice
  • Rokitnica
  • Mikulczyce
  • Jadwiga
  • Ludwik
  • Concordia

1 IV 1957 – dołączają kopalnie z Gliwickiego ZPW

Zabrzańskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w 1958 r. obejmowało następujące kopalnie[1]:

  • Kopalnia Bielszowice
  • Kopalnia Concordia
  • Kopalnia Gliwice
  • Kopalnia Knurów
  • Kopalnia Ludwik
  • Kopalnia Makoszowy
  • Kopalnia Miechowice
  • Kopalnia Mikulczyce
  • Kopalnia Pstrowski
  • Kopalnia Rokitnica
  • Kopalnia Sośnica
  • Kopalnia Zabrze
  • Przedsiębiorstwo Płytkich Kopalń Węgla Kamiennego Zakład Eksploatacji Węgla

1 I 1976 – dołącza kopalnia Dębieńsko z Rybnickiego ZPW

W 1981 r. do Zabrzańskiego ZPW należą kopalnie:

  • Dębieńsko
  • Pstrowski
  • Zabrze
  • Sośnica
  • Makoszowy
  • Gliwice
  • Knurów
  • Szczygłowice
  • Budryk (w budowie)

1 X 1982 – kopalnie wchodzą w skład Zrzeszenie Kopalń Węgla Kamiennego w Zabrzu.

Źródło: Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984

Katowicki Holding Węglowy SA powstał 29 czerwca 1993 roku Nastąpiło połączenie jedenastu kopalń będących Spółkami Akcyjnymi Skarbu Państwa. W skład utworzonej Spółki weszły kopalnie:

  • KWK "Katowice"
  • KWK "Kleofas"
  • KWK "Murcki"
  • KWK "Mysłowice"
  • KWK "Śląsk"
  • KWK "Niwka-Modrzejów"
  • KWK "Wesoła"
  • KWK "Wieczorek"
  • KWK "Wujek"
  • KWK "Staszic"
  • KWK "Kazimierz-Juliusz"

W 1996 roku kopalnie „Katowice” i „Kleofas” zostały połączone, przyjmując nazwę „Katowice-Kleofas”. W tym samym roku KWK „Niwka-Modrzejów” oraz KWK „Kazimierz-Juliusz” przekształcone zostały w spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W 1999 roku postawiono w stan likwidacji KWK „Katowice-Kleofas” – Ruch II (dawną kopalnię „Katowice”) oraz KWK „Niwka-Modrzejów”. W listopadzie 2004 roku zakończono wydobycie w KWK „Katowice–Kleofas”. Kopalnia została przekazana SRK SA w celu likwidacji zakładu górniczego. Z dniem 1 stycznia 2005 roku nastąpiło połączenie kopalń „Śląsk” i „Wujek” w jeden zakład górniczy pod nazwą KWK „Wujek” Z dniem 1 stycznia 2006 roku wykreślono ze struktury KHW SA KWK „Katowice-Kleofas”; pozostała niezagospodarowana część majątku tej kopalni została przekazana do KWK „Staszic”. 1 stycznia 2007 nastąpiło połączenie kopalń „Mysłowice” i „Wesoła” w centrum wydobywcze „Mysłowice-Wesoła” 1 stycznia 2009 kopalnie "Murcki" i "Staszic" połączone zostały w jeden zakład górniczy o nazwie KWK "Murcki Staszic".

Kopalnie Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. [2]

  • KWK "Murcki – Staszic"
  • KWK "Mysłowice – Wesoła"
  • KWK "Wieczorek"
  • KWK "Wujek"

Kompania Węglowa S.A. Kompania Węglowa S.A. powstała 1 lutego 2003 roku. To młody organizm gospodarczy o rozległych górniczych tradycjach. Utworzona w drodze zmiany nazwy Państwowej Agencji Restrukturyzacji Górnictwa Węgla Kamiennego S.A. i przeniesienia do Kompanii Węglowej S.A.:

  • Rudzkiej Spółki Węglowej S.A.,
  • Gliwickiej Spółki Węglowej S.A.,
  • Nadwiślańskiej Spółki Węglowej S.A.,
  • Rybnickiej Spółki Węglowej S.A.,
  • Zakładu Górniczego Bytom II Sp. z o.o. w Bytomiu,
  • Zakładu Górniczego Bytom III Sp. z o.o. w Bytomiu,
  • Zakładu Górniczego Centrum Sp. z o.o. w Bytomiu,
  • Zakładu Górniczego Piekary Sp. z o.o. w Piekarach Śląskich.

Spółki Węglowe S.A. oraz kopalnie wchodzące w skład spółek w chwili ich powstania (1993 r.)

W 1994 roku z Bytomskiej Spółki Węglowej wydzieliły się dwie kopalnie: KWK Paryż i KWK Pstrowski jako spółki z o.o. z wyłącznym kapitałem BSW S.A.


Kompania Węglowa stan na 1 luty 2003 r.:

Większość kopalń przejęła Polska Grupa Górnicza.


Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. rok 1993:

2014:

Węglokoks Kraj Sp. z o.o.

  • KWK Bobrek
  • KWK Piekary

Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A.

  • KWK Brzeszcze
  • KWK Centrum (w likwidacji)
  • KWK Makoszowy
  • KWK Kazimierz - Juliusz
  • KWK Mysłowice
  • KWK Murcki-Staszic Ruch Boże Dary (przekazana 1 lipca 2015r.)


Dolnośląskie Zagłębie Węglowe[edytuj]

Historia Dolnośląskie ZPW w Wałbrzychu utworzono 1 VIII 1945 r. objęło kopalnie:

  • Wałbrzych (Bolesław Chrobry)
  • Victoria
  • Julia (Biały Kamień)
  • Melchior (Mieszko)
  • Nowa Ruda
  • Rudolf (Przygórze)
  • Jan Baptysta (Jan)

W 1981 r. do Dolnośląskiego ZPW należały kopalnie :

  • Wałbrzych
  • Victoria
  • Thorez
  • Nowa Ruda

1 X 1982 – w/ w kopalnie weszły w skład Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Wałbrzychu.


Wałbrzych:

Nowa Ruda:

Zmiany w strukturze kopalń[edytuj]

Poza Spółkami Węglowymi działały następujące kopalnie

Rok 1993

Kopalnie jako jednoosobowe spółki Skarbu Państwa

Kopalnie jako przedsiębiorstwa państwowe:

Rok 1995/1996

Rok 1997

Rok 1999

Źródło: "Górnictwo węglowe w województwie katowickim" Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego w Katowicach

Wypadki[edytuj]

W 2007 roku w polskich kopalniach zginęło 15 osób, a Wyższy Urząd Górniczy odnotował ponad 2500 wypadków, z których 18 sklasyfikowano jako ciężkie[3]. W 2008 roku zginęło 22 górników, a 20 odniosło ciężkie obrażenia[4]. W 2009 tylko do końca lipca w kopalniach węgla kamiennego śmierć poniosło 15 osób, a do końca czerwca w kopalniach węgla kamiennego zdarzyło się 1355 wypadków; 10 górników z kopalń węgla kamiennego, zostało ciężko rannych[5]

Galeria[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f http://www.sbc.org.pl/Content/66002/ii149918-1959.pdf Materiał na podstawie Rocznika Statystycznego Województwa Katowickiego 1958 r.
  2. http://www.khw.pl/
  3. PAP, IAR, TVN24: Ranni górnicy walczą o życie. tvn24.pl, 2008-06-05. [dostęp 2009-08-15].
  4. Sławomir Cichy: Górnicy giną jak nigdy przez fikcyjne BHP. dziennik.pl, 2008-11-21. [dostęp 2009-08-14].
  5. PAP: Dwóch górników nie żyje. tvn24.pl, 2009-07-30. [dostęp 2009-08-15].