Kopalnia Węgla Kamiennego „Jerzy”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
KWK Jerzy
Ilustracja
Nieistniejące budynki na terenie dawnej kopalni (2011)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
KWK Jerzy
KWK Jerzy
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
KWK Jerzy
KWK Jerzy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
KWK Jerzy
KWK Jerzy
Ziemia50°16′18,7″N 19°04′04,1″E/50,271861 19,067806
Wyburzanie w 2011 części zabudowań dawnej kopalni

Kopalnia Węgla Kamiennego Jerzy − nieistniejąca kopalnia węgla kamiennego, zlokalizowana w Katowicach, w dzielnicy Dąbrówka Mała.

Kopalnia rozpoczęła swoją działalność w 1844[1] pod nazwą "Georg"[2]. Zlokalizowana była pomiędzy Dąbrówką Małą a jej przysiółkiem − Burowcem[2]. Po przejęciu części Górnego Śląska po I wojnie światowej przez Polskę kopalnia w 1922 zmieniła nazwę na kopalnia "Jerzy"[2]. Przy dzisiejszej ulicy Kuśnierskiej pod koniec XIX wieku[3] zbudowano także kolonię domków robotniczych Jerzy dla pracowników kopalni[2]. W 1867 w kopalni ustawiono kocioł parowy, który wprowadzał w ruch kołowrót i maszynę odwadniającą. Kopalnia w 1905 przebudowała zawalony szyb "Ida". W dwudziestoleciu międzywojennym należała do Hohenlohewerke Sp. Akc. (pol. Zakłady Hohenlohego). W 1928 kopalnię zamknięto, w związku z czym odbyły się liczne protesty społeczne. W okresie międzywojennym już wcześniej górnicy strajkowali przeciwko niewypłacaniu pensji i złym warunkom pracy. Strajki takie odbyły się w 1923 i 1924 pod przewodnictwem Teofila Turczyka − członka Komunistycznej Partii Polski i członka rady zakładowej kopalni "Jerzy"[4].

W czasie II wojny światowej w Dąbrówce Małej znajdował się niemiecki Polenlager Nr 4 Eichenau[5]. W dniach 3/4 kwietnia 1940, w odwet za zamordowanie miejscowego komendanta policji, hitlerowcy zastrzelili 40 zakładników przy hałdzie dawnej kopalni "Jerzy"[6].

Do 2001 droga, prowadząca na tereny byłej kopalni nosiła nazwę ulica Jerzego. Uchwałą Rady Miasta Katowice z 28 maja 2001 przemianowano ją na ulicę księdza Jerzego Popiełuszki[7].

Od lat 90. XX wieku do 2010 na tym terenie funkcjonowało Przedsiębiorstwo Budowy Szybów i kilka innych firm. Obecnie tereny kopalni to działka przy al. Walentego Roździeńskiego 214[8], ciągnąca się wzdłuż linii kolejowej Katowice Dąbrówka Mała − Katowice Szopienice Północne. W 2011 historyczne zabudowania dawnej kopalni, pochodzące z końca XIX wieku[9], zostały całkowicie wyburzone[10].


Przypisy

  1. Marta Chmielewska: Kopalnie Węgla Kamiennego w Katowicach (pol.) www.historia-gornictwa.pwr.wroc.pl [dostęp 2011-09-14]
  2. a b c d Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 82. ISBN 83-905115-0-9.
  3. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 93, 94. ISBN 83-905115-0-9.
  4. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 98. ISBN 83-905115-0-9.
  5. Podobozy KL Auschwitz, obozy pracy i miejsca uwięzienia – z lat 1939-1945. red. M. Malik. [dostęp 2011-09-14].
  6. Ofiary II Wojny Światowej. red. M. Malik. [dostęp 2011-09-14].
  7. Urząd Miasta Katowice: Zmiany nazwy ulicy Jerzego w Katowicach i nadania jej imienia Ks.Jerzego Popiełuszki (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-14].
  8. Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-09-14]
  9. Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-14].
  10. Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 166. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)