Kopalnia Węgla Kamiennego Szombierki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
KWK Szombierki
KWK Szombierki
Pozostałości KWK Szombierki: szyby Krystyna i Ewa
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Lokalizacja województwo śląskie
Siedziba Bytom, ul. Zabrzańska
Położenie na mapie Bytomia
Mapa lokalizacyjna Bytomia
KWK Szombierki
KWK Szombierki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
KWK Szombierki
KWK Szombierki
Ziemia 50°20′18,38″N 18°54′39,73″E/50,338439 18,911036

Kopalnia Węgla Kamiennego Szombierki (niem. Hohenzollerngrube) − nieczynna kopalnia węgla kamiennego w Szombierkach dzielnicy Bytomia w województwie śląskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki kopalni sięgają roku 1855 kiedy to 14 lutego nadano pole górnicze Hohenzollern[1]. Ostatecznie kopalnia powstała w 1870 w wyniku połączenia pól górniczych Hohenzollern oraz nadanych 31 marca 1869 pól Comtesse, Elinor oraz Kleine[2]. Kopalnia początkowo była własnością Joanny Schaffgotsch. W latach 1870−1873 zbudowano 2 szyby: Hohenzollern (Ewa, szyb odwadniający) i Kaiser Wilhelm (Krystyna, szyb wydobywczy)[1][3]. Uroczyste oddanie szybów nastąpiło 8 lipca 1873, natomiast pierwszy wagonik węgla został wydobyty 5 września 1873[3].

W pierwszym roku kopalnia wydobyła 4627 ton węgla zatrudniając 180 pracowników (174 robotników i 6 kobiet)[3].

W latach 1882-1922 była częścią utworzonej w latach 60. XIX wieku kopalni Paulus-Hohenzollern, której właścicielem była spółka Gräflich Schaffgotsch'sche Werke GmbH[2][4][5][6]. Od roku 1922 ponownie stanowiła osobny zakład. Wieża szybu Krystyna została oddana w 1929, cztery lata później na wieży zamontowano największą w Europie maszynę wyciągową o mocy 3264 KM[3].

W latach 1945-1957 kopalnia należała do Rudzkiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego (RZPW), a następnie 1 kwietnia 1957 została włączona do Bytomskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego[7][2][3]. 1 stycznia 1970 została do niej przyłączona kopalnia "Karol" w Orzegowie[2]. W 1993 została włączona do kopalni "Centrum" i rozpoczęto jej stopniową likwidację[1].

30 grudnia 2004 do rejestru zabytków została wpisana wieża wyciągowa szybu Krystyna dawnej kopalni węgla kamiennego Szombierki (nr rej.: A/135/04) wraz z najbliższym otoczeniem oraz pozostałościami wyposażenia w postaci elektrycznej maszyny wyciągowej przedziału zachodniego i elektrycznej maszyny wyciągowej przedziału wschodniego. Granice ochrony obejmują wieżę wyciągową wraz z wyposażeniem oraz najbliższym otoczeniem[8].

Wydobycie[edytuj | edytuj kod]

Rok Wydobycie (tys. ton)
1891 470
1912 2487
1938 2025
1970 2522
1979 2068

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Pancho: Bytom KWK Szombierki-Centrum (pol.). [dostęp 10 sierpnia 2010].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Jaros ↓, s. 101.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Szyb Krystyna. www.szybkrystyna.pl. [dostęp 2015-08-16].
  4. Jaros ↓, s. 84-85.
  5. Sparro s.c. - www.sparro.pl: Wieża wyciągowa szybu byłej KWK \. [dostęp 2015-08-16].
  6. Albert Gieseler -- Gräflich-Schaffgotsch'sche Werke GmbH, Schloß Koppitz. www.albert-gieseler.de. [dostęp 2015-08-16].
  7. saint: Ewidencja. ewidencja.warszawa.ap.gov.pl. [dostęp 2015-08-16].
  8. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków: Rejestr zabytków w Bytomiu (pol.). [dostęp 10 sierpnia 2010]. s. 4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984. ISBN 83-00-00648-6.